奧維德《哀歌集》第5部第9首



O tua si sineres in nostris nomina poni
carminibus, positus quam mihi saepe fores!
Te canerem solum, meriti memor, inque libellis
crevisset sine te pagina nulla meis.
5 Quid tibi deberem, tota sciretur in Vrbe,
exul in amissa si tamen Vrbe legor.
Te praesens mitem nosset, te serior aetas,
scripta vetustatem si modo nostra ferent,
nec tibi cessaret doctus bene dicere lector:
10 hic te servato vate maneret honor.
Caesaris est primum munus, quod ducimus auras;
gratia post magnos est tibi habenda deos.
Ille dedit vitam; tu, quam dedit ille, tueris,
et facis accepto munere posse frui.
15 Cumque perhorruerit[1] casus pars maxima nostros,
pars etiam credi praetimuisse velit,
naufragiumque meum tumulo spectarit[2] ab alto,
nec dederit nanti per freta saeva manum,
seminecem Stygia revocasti solus ab unda.
20 Hoc quoque, quod memores possumus esse, tuum est.
Di tibi se tribuant cum Caesare semper amicos:
non potuit votum plenius esse meum.
Haec meus argutis, si tu paterere, libellis
poneret in multa luce videnda labor;
25 nunc quoque se, quamvis est[3] iussa quiescere, quin te
nominet invitum, vix mea Musa tenet.
Vtque canem pavidae nactum vestigia cervae
luctantem frustra copula dura tenet,
utque fores nondum reserati carceris acer
30 nunc pede, nunc ipsa fronte lacessit equus,
sic mea lege data vincta atque inclusa Thalia[4]
per titulum vetiti nominis ire cupit.
Ne tamen officio memoris laedaris amici,
parebo iussis (parce timere) tuis.
35 At non parerem, si non meminisse putarer[5].
hoc quod non prohibet vox tua, gratus ero.
Dumque—quod o breve sit!—lumen vitale videbo,
serviet officio spiritus iste[6] tuo.
[1] perhorruerit=perhorreret
[2] spectarit=spectaret=spectant
[3] quamvis est=iam quamvis est
[4] Thalia=voluntas
[5] putarer=putares
[6] iste=ipse

(對一位朋友的謝意)[1]
 
倘若你允許我的詩提及你的名字,
我會多少次將你放在這裡!
我會記述你的仁德,只讚美你一人,
沒有一頁詩離開你單獨萌生。
5 我虧欠你的,整個羅馬都會知曉,
若失去的羅馬仍讀遷客的詩稿。
現在和未來的世代都會聽聞你的慈悲,
若我的作品有幸活許多年歲。
博學的讀者不會停止頌讚你,因為
10 你拯救了詩人,這份榮耀將永垂[2]
最大的禮物來自愷撒——我還能呼吸;
諸神之後,我最應感謝的是你。
他留下我的生命,你卻看護這生命,
是你讓這份禮物變得溫情。
15 許多人因為我的命運噤若寒蟬,
一些甚至只是裝作被嚇癱,
從高高的山頂觀看我的船漸漸沉沒,
卻不肯伸手給狂濤中掙扎的我;
生死之際,唯有你將我從冥河喚回,
20 也是因為你,我才有感謝的機會。
願眾神和愷撒永遠像朋友一樣待你,
這是我能說出的最完滿的禱詞。
如果你允許,我會精心將這些織入
優美的詩歌,在明亮天光下展出;
25 即使現在,雖然你不願,她也被禁止,
我的繆斯都難以忍住不提你。
就像獵犬發現了驚恐小鹿的行蹤,
竭力掙扎,隨時可掙脫硬繩,
急於求勝的馬被關在起跑線後面,
30 時而用蹄,時而用頭撞柵欄,
我的塔利婭[3],被你的律令綁縛和圍困,
也渴望沖入禁地,讚美你的名。
但你感激的朋友不會因忠誠而害你,
放下恐懼,我服從你的意志。
35 但你若不信我記得一切,我就不服從;
不許我感激——你可沒下此命令。
只要我還看見(恐怕不久了!)生命之光,
我的心就會忠誠地為你守望。


[1] 這位朋友很可能是科塔。
[2] 這段文字可與卡圖盧斯《歌集》中感謝阿里烏斯的詩句(Carmina 68.41-50)做比較。
[3] 塔利婭(Thalia),九繆斯之一。