O tua si sineres in nostris nomina poni
carminibus, positus quam mihi saepe fores!
Te canerem solum, meriti memor, inque libellis
crevisset sine te pagina nulla meis.
5 Quid tibi deberem, tota sciretur in Vrbe,
exul in amissa si tamen Vrbe legor.
Te praesens mitem nosset, te serior aetas,
scripta vetustatem si modo nostra ferent,
nec tibi cessaret doctus bene dicere lector:
10 hic te servato vate maneret honor.
Caesaris est primum munus, quod ducimus auras;
gratia post magnos est tibi habenda deos.
Ille dedit vitam; tu, quam dedit ille, tueris,
et facis accepto munere posse frui.
15 Cumque perhorruerit[1] casus pars maxima nostros,
pars etiam credi praetimuisse velit,
naufragiumque meum tumulo spectarit[2] ab alto,
nec dederit nanti per freta saeva manum,
seminecem Stygia revocasti solus ab unda.
20 Hoc quoque, quod memores possumus esse, tuum est.
Di tibi se tribuant cum Caesare semper amicos:
non potuit votum plenius esse meum.
Haec meus argutis, si tu paterere, libellis
poneret in multa luce videnda labor;
25 nunc quoque se, quamvis est[3] iussa quiescere, quin te
nominet invitum, vix mea Musa tenet.
Vtque canem pavidae nactum vestigia cervae
luctantem frustra copula dura tenet,
utque fores nondum reserati carceris acer
30 nunc pede, nunc ipsa fronte lacessit equus,
sic mea lege data vincta atque inclusa Thalia[4]
per titulum vetiti nominis ire cupit.
Ne tamen officio memoris laedaris amici,
parebo iussis (parce timere) tuis.
35 At non parerem, si non meminisse putarer[5].
hoc quod non prohibet vox tua, gratus ero.
Dumque—quod o breve sit!—lumen vitale videbo,
serviet officio spiritus iste[6] tuo.
[1] perhorruerit=perhorreret
[2] spectarit=spectaret=spectant
[3] quamvis est=iam quamvis est
[4] Thalia=voluntas
[5] putarer=putares
[6] iste=ipse
(对一位朋友的谢意)[1]
倘若你允许我的诗提及你的名字,
我会多少次将你放在这里!
我会记述你的仁德,只赞美你一人,
没有一页诗离开你单独萌生。
5 我亏欠你的,整个罗马都会知晓,
若失去的罗马仍读迁客的诗稿。
现在和未来的世代都会听闻你的慈悲,
若我的作品有幸活许多年岁。
博学的读者不会停止颂赞你,因为
10 你拯救了诗人,这份荣耀将永垂[2]。
最大的礼物来自恺撒——我还能呼吸;
诸神之后,我最应感谢的是你。
他留下我的生命,你却看护这生命,
是你让这份礼物变得温情。
15 许多人因为我的命运噤若寒蝉,
一些甚至只是装作被吓瘫,
从高高的山顶观看我的船渐渐沉没,
却不肯伸手给狂涛中挣扎的我;
生死之际,唯有你将我从冥河唤回,
20 也是因为你,我才有感谢的机会。
愿众神和恺撒永远像朋友一样待你,
这是我能说出的最完满的祷词。
如果你允许,我会精心将这些织入
优美的诗歌,在明亮天光下展出;
25 即使现在,虽然你不愿,她也被禁止,
我的缪斯都难以忍住不提你。
就像猎犬发现了惊恐小鹿的行踪,
竭力挣扎,随时可挣脱硬绳,
急于求胜的马被关在起跑线后面,
30 时而用蹄,时而用头撞栅栏,
我的塔利娅[3],被你的律令绑缚和围困,
也渴望冲入禁地,赞美你的名。
但你感激的朋友不会因忠诚而害你,
放下恐惧,我服从你的意志。
35 但你若不信我记得一切,我就不服从;
不许我感激——你可没下此命令。
只要我还看见(恐怕不久了!)生命之光,
我的心就会忠诚地为你守望。
[1] 这位朋友很可能是科塔。
[2] 这段文字可与卡图卢斯《歌集》中感谢阿里乌斯的诗句(Carmina 68.41-50)做比较。
[3] 塔利娅(Thalia),九缪斯之一。