Non adeo cecidi, quamvis abiectus, ut infra
te quoque sim, inferius quo nihil esse potest.
Quae tibi res animos in me facit, improbe? curve
casibus insultas, quos potes ipse pati?
5 Nec mala te reddunt mitem placidumque iacenti
nostra, quibus possint inlacrimare ferae;
Nec metuis dubio Fortunae stantis in orbe
numen et exosae verba superba deae.
Exiget[1] at dignas[2] ultrix Rhamnusia poenas:
10 inposito calcas quid[3] mea fata pede?
Vidi ego naufragium qui risit[4] in aequore[5] mergi,
et ‘numquam’ dixi ‘iustior unda fuit’.
Vilia qui quondam miseris alimenta negarat,
nunc mendicato pascitur ipse cibo.
15 Passibus ambiguis Fortuna volubilis errat
et manet in nullo certa tenaxque loco,
sed modo laeta nitet[6], vultus modo sumit acerbos,
et tantum constans in levitate sua est.
Nos quoque floruimus, sed flos erat ille caducus,
20 flammaque de stipula nostra brevisque fuit.
Neve tamen tota capias fera gaudia mente,
non est placandi spes mihi nulla dei,
vel quia peccavi citra scelus, utque pudore
non caret, invidia sic mea culpa caret,
25 vel quia nil ingens ad finem solis ab ortu
illo, cui paret, mitius orbis habet.
Scilicet ut non est per vim superabilis ulli,
molle cor ad timidas sic habet ille preces,
exemploque deum, quibus accessurus et ipse est,
30 cum poenae venia plura roganda[7] dabit[8].
Si numeres anno soles et nubila toto,
invenies nitidum saepius isse diem.
Ergo ne nimium nostra laetere ruina,
restitui quondam me quoque posse puta:
35 posse puta fieri lenito principe, vultus
ut videas media tristis in Vrbe meos,
utque ego te videam causa graviore fugatum,
haec sunt a primis proxima vota meis.
[1] Exiget=exigis=exigit
[2] dignas=dignes
[3] quid=qui
[4] naufragium qui risit=naufragiumque viros
[5] aequore=aequora
[6] nitet=manet=venit
[7] roganda=regenda
[8] dabit=petam
(致一位私敌)[1]
虽然我已沦落,再如何沦落,也不会
落得比你低,没人能夺走你的位。
为何如此憎恨我,恶棍?为何羞辱
我的不幸,你就能永远幸福?
5 连野兽都会为我的痛苦流泪,你的心
竟不能对我的困厄生丝毫怜悯?
难道你不怕站在旋转轮子上的时运[2]
和憎恶狂妄言辞的那位女神?
但愤怒的涅墨西斯将给你恰当的惩罚[3]:
10 你为何将我的命运踩在脚下?
我曾见嘲笑沉船的人在海中丧生,
叹道,“从没有波浪如此公正。”
有人拒绝给穷汉一小碗粗陋的饭食,
如今自己却为了果腹而行乞。
15 迈着暧昧的步子,“时运”总蜿蜒而行,
不会在一处停留,永远固定,
而是有时候粲笑,有时候面色阴冷,
唯一恒常的便是她的无常。
我也曾盛开,可是那花朵很快便凋落,
20 茎上的火焰不过燃烧了片刻。
但你别一门心思享受这残忍的乐趣,
那位神我并非绝无希望安抚。
因为我的过失不是罪,虽然有羞耻
牵涉其中,但绝对没有敌意;
25 或者因为他统治的广大世界,从西
到东,没有任何人比他仁慈。
的确,武力绝对不可能把他征服,
但他的柔心却愿听谦卑的哀诉。
就像诸神(他自己也将与诸神为俦),
30 他会赦免我,答应许多请求。
如果你数数每年有多少晴天和阴天,
会发现明亮的日子更常出现。
所以,别因为我遭难而过度兴奋,焉知
某天我也能重回昔日的位置?
35 焉知元首不会消了气,我的这张脸
出现在罗马,在凄惨的你面前?
焉知你不会因为更重的罪名被流放?
知道吗?这是我的第二个愿望。
[1] 这首诗的主题和写法都和《哀歌集》第三部第十一首有相似之处。
[2] 这是古罗马时运女神(Fortuna)的通常形象。
[3] 涅墨西斯(Nemesis)即上一行的“女神”,她是保持平衡的女神,尤其憎恶骄傲(hubris)。涅墨西斯的原文是ultrix Rhamnusia(朗努索斯的复仇者),因为在朗努索斯有著名的涅墨西斯神庙。