奧維德《哀歌集》第4部第5首



O mihi dilectos inter pars prima sodales,
unica fortunis ara reperta meis,
cuius ab adloquiis anima haec moribunda revixit,
ut vigil infusa Pallade flamma solet;
5 qui veritus non es portus aperire fideles
fulmine percussae confugiumque rati;
cuius eram censu non me sensurus egentem,
si Caesar patrias eripuisset opes.
Temporis oblitum dum me rapit impetus huius,
10 excidit heu nomen quam mihi paene tuum!
Tu tamen agnoscis, tactusque cupidine laudis
‘ille ego sum’ cuperes dicere posse palam.
Certe ego, si sineres, titulum tibi reddere vellem,
et raram famae conciliare fidem.
15 Ne noceam grato vereor tibi carmine, neve
intempestivus nominis obstet honor.
Quod licet et[1] tutum est, intra tua pectora gaude
meque tui memorem teque fuisse pium.
Vtque facis, remis ad opem luctare ferendam,
20 dum veniat placido mollior aura deo;
et tutare caput nulli servabile, si non
qui mersit Stygia sublevet illud aqua;
teque, quod est rarum, praesta constanter ad omne
indeclinatae munus amicitiae.
25 Sic tua processus habeat fortuna perennes,
sic ope non egeas ipse iuvesque tuos;
sic aequet tua nupta virum probitate perenni,
incidat et vestro rara[2] querela toro;
diligat et semper socius te sanguinis illo,
30 quo pius affectu Castora frater amat;
sic iuvenis similisque tibi sit natus, et illum
moribus agnoscat quilibet esse tuum;
sic faciat socerum taeda te nata iugali,
nec tardum iuveni det tibi nomen avi.
[1] et=hoc
[2] rara=nulla

(致一位忠誠的朋友)[1]
 
我摯愛夥伴中最摯愛的人,命運沉浮間
唯有你是我屹立不倒的聖壇,
我這顆將死的靈魂因你的鼓勵而重生,
就像火苗添了油便立刻蘇醒。
5 你毫不畏懼地向我敞開忠誠的港口,
保護一隻被雷電劈中的小舟;
有你的資助,我永遠不會忍受饑寒,
即使愷撒剝奪了我的家產。
當強烈的衝動催促我忘記眼下的一切,
10 你的名字也險些被我拋卻!
但你知道這個名,你或許渴望公開
宣布“我就是這人”,接受讚美。
如果你允許,我當然願意給你這榮譽,
讓你忠貞的友誼聲名永駐,
15 可是我擔心感激的詩歌反而是傷害,
不合時宜的榮耀或許是阻礙。
你可以(這樣也安全)在心裡暗自慶幸,
我沒忘朋友,你也一直忠誠,
並且繼續奮力划槳,繼續幫助我,
20 直到神平息怒氣,風變得柔和;
拯救一個無人能拯救的人,除非
投他入冥河的神自己發慈悲;
始終為這段堅不可摧的友誼奉獻
你的心血(這樣的品質多罕見) 。
25 如此,願你的運勢隨年月增長,自己
不缺資源,也能給親友福祉;
願你的妻子永遠仁善,與丈夫相配,
婚姻沒有風波,和和美美;
願你的同胞兄弟永遠敬愛你,堪比
30 珀魯克斯對卡斯托爾的情誼[2]
願你年輕的兒子與你相仿,品質
讓世人知曉他是你的後嗣;
願你的女兒早日迎來婚禮的火炬,
讓你尚在壯年就榮升祖父。


[1] 這位朋友很可能是梅薩里努斯的弟弟科塔(M. Aurelius Cotta Maximus Messalinus),《黑海書簡》里有六封信寫給他。作品對科塔的熱情稱讚與上一首詩的僵硬奉承形成了對照。然而,古羅馬人對科塔評價不高,他和哥哥都是提比略的擁躉,普林尼《自然史》(Naturalis Historia 10.52)和塔西佗《編年史》(Annales 6.5-7)表明,他貪圖享受,待人殘忍。但白銀時代的詩人尤文納利斯(Saturae 5.109, 7.94)指出,他至少是一位慷慨的文學贊助人。
[2] 珀魯克斯和卡斯托爾是麗達為朱庇特生下的孿生兄弟。