O mihi dilectos inter pars prima sodales,
unica fortunis ara reperta meis,
cuius ab adloquiis anima haec moribunda revixit,
ut vigil infusa Pallade flamma solet;
5 qui veritus non es portus aperire fideles
fulmine percussae confugiumque rati;
cuius eram censu non me sensurus egentem,
si Caesar patrias eripuisset opes.
Temporis oblitum dum me rapit impetus huius,
10 excidit heu nomen quam mihi paene tuum!
Tu tamen agnoscis, tactusque cupidine laudis
‘ille ego sum’ cuperes dicere posse palam.
Certe ego, si sineres, titulum tibi reddere vellem,
et raram famae conciliare fidem.
15 Ne noceam grato vereor tibi carmine, neve
intempestivus nominis obstet honor.
Quod licet et[1] tutum est, intra tua pectora gaude
meque tui memorem teque fuisse pium.
Vtque facis, remis ad opem luctare ferendam,
20 dum veniat placido mollior aura deo;
et tutare caput nulli servabile, si non
qui mersit Stygia sublevet illud aqua;
teque, quod est rarum, praesta constanter ad omne
indeclinatae munus amicitiae.
25 Sic tua processus habeat fortuna perennes,
sic ope non egeas ipse iuvesque tuos;
sic aequet tua nupta virum probitate perenni,
incidat et vestro rara[2] querela toro;
diligat et semper socius te sanguinis illo,
30 quo pius affectu Castora frater amat;
sic iuvenis similisque tibi sit natus, et illum
moribus agnoscat quilibet esse tuum;
sic faciat socerum taeda te nata iugali,
nec tardum iuveni det tibi nomen avi.
[1] et=hoc
[2] rara=nulla
(致一位忠诚的朋友)[1]
我挚爱伙伴中最挚爱的人,命运沉浮间
唯有你是我屹立不倒的圣坛,
我这颗将死的灵魂因你的鼓励而重生,
就像火苗添了油便立刻苏醒。
5 你毫不畏惧地向我敞开忠诚的港口,
保护一只被雷电劈中的小舟;
有你的资助,我永远不会忍受饥寒,
即使恺撒剥夺了我的家产。
当强烈的冲动催促我忘记眼下的一切,
10 你的名字也险些被我抛却!
但你知道这个名,你或许渴望公开
宣布“我就是这人”,接受赞美。
如果你允许,我当然愿意给你这荣誉,
让你忠贞的友谊声名永驻,
15 可是我担心感激的诗歌反而是伤害,
不合时宜的荣耀或许是阻碍。
你可以(这样也安全)在心里暗自庆幸,
我没忘朋友,你也一直忠诚,
并且继续奋力划桨,继续帮助我,
20 直到神平息怒气,风变得柔和;
拯救一个无人能拯救的人,除非
投他入冥河的神自己发慈悲;
始终为这段坚不可摧的友谊奉献
你的心血(这样的品质多罕见) 。
25 如此,愿你的运势随年月增长,自己
不缺资源,也能给亲友福祉;
愿你的妻子永远仁善,与丈夫相配,
婚姻没有风波,和和美美;
愿你的同胞兄弟永远敬爱你,堪比
30 珀鲁克斯对卡斯托尔的情谊[2];
愿你年轻的儿子与你相仿,品质
让世人知晓他是你的后嗣;
愿你的女儿早日迎来婚礼的火炬,
让你尚在壮年就荣升祖父。
[1] 这位朋友很可能是梅萨里努斯的弟弟科塔(M. Aurelius Cotta Maximus Messalinus),《黑海书简》里有六封信写给他。作品对科塔的热情称赞与上一首诗的僵硬奉承形成了对照。然而,古罗马人对科塔评价不高,他和哥哥都是提比略的拥趸,普林尼《自然史》(Naturalis Historia 10.52)和塔西佗《编年史》(Annales 6.5-7)表明,他贪图享受,待人残忍。但白银时代的诗人尤文纳利斯(Saturae 5.109, 7.94)指出,他至少是一位慷慨的文学赞助人。
[2] 珀鲁克斯和卡斯托尔是丽达为朱庇特生下的孪生兄弟。