Nunc ego Triptolemi cuperem consistere curru,
misit in ignotam quo rude semen humum;
nunc ego Medeae vellem frenare dracones,
quos habuit fugiens arce, Corinthe, tua;
5 nunc ego iactandas optarem sumere pennas,
sive tuas, Perseu, Daedale, sive tuas:
ut tenera nostris cedente volatibus aura
aspicerem patriae dulce repente solum,
desertaeque domus vultum, memoresque sodales,
10 caraque praecipue coniugis ora meae.
Stulte, quid haec frustra votis puerilibus optas,
quae non ulla tibi[1] fertque feretque dies?
Si semel optandum est, Augusti numen adora,
et, quem sensisti, rite precare deum.
15 Ille tibi pennasque potest currusque volucres
tradere: det reditum, protinus ales eris.
Si precer hoc (neque enim possum maiora rogare)
ne mea sint, timeo, vota modesta parum.
Forsitan hoc olim, cum iam satiaverit iram,
20 tum quoque sollicita mente rogandus erit.
Quod nimis interea est instar mihi muneris ampli,
ex his me iubeat quolibet ire locis.
Nec caelum nec aquae faciunt nec terra nec aurae;
ei mihi, perpetuus corpora languor habet!
25 Seu vitiant artus aegrae contagia mentis,
sive mei causa est in regione mali,
ut tetigi Pontum, vexant insomnia, vixque
ossa tegit macies nec iuvat ora cibus;
quique per autumnum percussis frigore primo
30 est color in foliis, quae nova laesit hiems,
is mea membra tenet, nec viribus adlevor ullis,
et numquam queruli causa doloris abest.
Nec melius valeo, quam corpore, mente, sed aegra est
utraque pars aeque binaque damna fero.
35 Haeret et ante oculos veluti spectabile corpus
adstat fortunae forma tegenda meae:
cumque locum moresque hominum cultusque sonumque
cernimus, et, qui sim qui fuerimque, subit,
tantus amor necis est, querar ut cum Caesaris ira,
40 quod non offensas vindicet ense suas.
At, quoniam semel est odio civiliter usus,
mutato levior sit fuga nostra loco.
[1] tibi=tulit
(放逐者的禱告)[1]
此刻,我想乘特里普托勒摩斯的車騎,
當他向大地播撒陌生的種子[2];
此刻,我願駕馭美狄亞召喚的魔龍,
當她逃離科林斯的巍峨王宮[3];
5 此刻,我祈願擁有一雙翻飛的翼翅,
就像珀爾修斯或代達羅斯[4]:
這樣,我就能飛翔着穿越輕柔的空氣,
突然瞥見故鄉甜蜜的土地,
瞥見拋棄的家宅,記掛我的友朋,
10 尤其是魂牽夢繞的妻子的面容。
愚人啊[5],你為何懷着這些幼稚的妄念,
沒一天實現過,永遠也不會實現?
非禱告不可,你就向奧古斯都禱告,
虔誠禱告,他的威力你知曉。
15 唯有他能給你翅膀,給你飛翔的車馬,
你立刻就能飛,只要他允你返家[6]。
如果我祈求這個(它已是我極致的祈求),
我害怕,這樣的禱告有些過頭。
或許將來可以,等他的怒氣散盡,
20 即使到那時,我也仍膽戰心驚。
現在,我只求(這於我仍是慷慨的恩賜)
他更換放逐地,去哪裡我都可以。
氣候、水、土地、空氣都不適合我,
可憐的我,身體總是很虛弱!
25 無論是因為情緒感染,肢體才頹唐,
還是這個地方不利於健康,
自從我到了龐圖斯,就一直失眠,只剩
皮包骨頭,飯食也讓我厭憎。
如果樹葉被深秋初次的霜凍刺破,
30 又被冬日的寒風擊中,顏色
就會像我現在肢體的膚色。我沒有力氣,
各種病痛卻與我片刻不離。
我的心情也不比身體好,兩邊都難過,
我左右抵擋,忍受雙份的折磨。
35 命運的可憎形狀也執拗地黏在眼前,
彷彿一具身體,強迫我觀看;
當我面對這裡的景緻、服飾、風俗、
語言,想到我的現在和過去,
就會熱切地期盼死,抱怨愷撒的怒氣,
40 因為他沒有用劍為自己雪恥[7]。
可是,既然他曾溫和地發泄恨意,
就請他給我一處溫和的放逐地。
[1] 這首詩似乎不是寫給某位具體的收信人的,只是表達了奧維德的心愿。
[2] 特里普托勒摩斯(Triptolemus)是雅典國王凱琉斯(Celeus)的兒子,穀神刻瑞斯(Ceres)傳給他農業的技藝,為了方便他在世界各地傳播耕種知識,還把自己的馬車送給他。
[3] 美狄亞在除掉科林斯公主、殺死自己的兩個兒子之後,坐着龍車從空中逃離科林斯。
[4] 在他出發去殺梅杜薩(Medusa)之前,密涅瓦送給珀爾修斯(Perseus)一雙帶翼的飛鞋。代達羅斯在逃離克里特時,給自己造了翅膀。
[5] 詩人自指。
[6] 在羅馬帝制下,唯一能改變奧維德命運的人就是皇帝屋大維。
[7] 奧維德抱怨屋大維沒有處死自己。參考《哀歌集》第三部第二首的情緒。