Foedus amicitiae nec vis, carissime, nostrae,
nec, si forte velis, dissimulare potes.
Donec enim licuit, nec te mihi carior alter,
nec tibi me tota iunctior urbe fuit;
5 isque erat usque adeo populo testatus, ut esset
paene magis quam tu quamque ego notus, amor:
quique est in caris animi tibi candor amicis
cognitus est illi, quem colis ipse, viro.
Nil ita celabas, ut non ego conscius essem,
10 pectoribusque dabas multa tegenda meis:
cuique ego narrabam secreti quicquid habebam,
excepto quod me perdidit, unus eras.
Id quoque si scisses, salvo fruerere sodali,
consilioque forem sospes, amice, tuo.
15 Sed mea me in poenam nimirum Parca trahebat[1],
omne bonae claudens[2] utilitatis iter,
sive malum potui tamen hoc vitare cavendo,
seu ratio fatum vincere nulla valet,
tu tamen, o nobis usu iunctissime longo,
20 pars desiderii maxima paene mei,
sis memor, et siquas fecit tibi gratia vires,
illas pro nobis experiare, rogo,
numinis ut laesi fiat mansuetior ira,
mutatoque minor sit mea poena loco.
25 Idque ita, si nullum scelus est in pectore nostro,
principiumque mei criminis error habet.
Nec leve nec tutum, quo sint mea, dicere, casu
lumina funesti conscia facta mali:
mensque reformidat, veluti sua vulnera, tempus
30 illud, et admonitu fit novus ipse dolor[3]:
et quaecumque adeo possunt afferre pudorem,
illa tegi caeca condita nocte decet.
Nil igitur referam nisi me peccasse, sed illo
praemia peccato nulla petita mihi,
35 stultitiamque meum crimen debere vocari,
nomina si facto reddere vera velis.
Quae si non ita sunt, alium, quo longius absim,
quaere, suburbana haec sit mihi terra, locum[4].
[1] Parca trahebat=fata trahebant
[2] claudens=claudent=claudunt
[3] dolor=pudor
[4] locum=locus
(致一位故人)[1]
亲爱的朋友,你不愿掩饰我们的友谊,
即使你愿意,你也无法掩饰。
我尚有自由时,无人比你更被我珍视,
罗马也无人超过我与你的亲密,
5 我们的情分所有人皆可作证,论名气,
无论你我,都难与它匹敌,
就连你崇拜的那位大人物[2]都已知晓,
对所有挚爱的朋友,你是多么好。
你从不隐瞒什么,总是与我分享,
10 你把许多秘密托付我保藏,
我有任何秘密,也只对你唠叨,
当然除开毁掉我的那一条[3]。
当初如果告诉你,现在我就该平安,
因为你的建议必保我周全,
15 可是天命显然要将我拽向灾殃,
关闭了一切通向好运的路径。
然而,无论谨慎本可以避免祸事,
还是命运绝非筹谋能阻止,
你都要记着我,既然我们心心相印,
20 你也几乎是我最思念的人;
倘若君主的恩遇[4]给了你任何影响力,
就请你为我的处境做一番尝试,
好让被冒犯的神渐渐熄灭怒火,
换一处放逐地,减轻我的折磨,
25 他这样做的前提是我心无罪念,
是某个错误导致了我的过犯。
我的眼如何碰巧见证了可怕的灾难,
事关重大,向人透露太危险。
我的心恐惧那个瞬间,如同恐惧
30 伤口,一提起,便复活当时的痛苦。
任何东西,如果能引发如此的羞耻感,
都应藏好,埋进长夜的黑暗。
所以我只能说:我的确犯了错,但我未曾
因为这个错寻求任何报偿,
35 如果想给我的罪恰如其分的名,
你就应该把它叫做愚蠢。
倘若我说谎,请将我放逐到更远的去处,
让这片土地成为罗马的郊区[5]!
[1] 这位朋友显然一直与奥维德保持着亲密的友谊,危难时也未背叛他。
[2] 指屋大维。
[3] 指他发现的屋大维家族的秘密。
[4] 这位朋友似乎很受屋大维器重。
[5] 意为:让这片土地与罗马的距离都显得微不足道。