奧維德《哀歌集》第3部第2首


\Ergo erat in fatis Scythiam quoque visere nostris,
quaeque Lycaonio terra sub axe iacet:
nec vos, Pierides, nec stirps Letoïa, vestro
docta sacerdoti turba tulistis opem.
5 Nec mihi, quod lusi vero[1] sine crimine, prodest,
quodque magis vita Musa iocata[2] mea est:
plurima sed pelago terraque pericula passum
ustus ab adsiduo frigore Pontus habet.
Quique fugax rerum securaque in otia natus,
10 mollis et inpatiens ante laboris eram,
ultima nunc patior, nec me mare portubus orbum
perdere, diversae nec potuere viae;
suffecitque[3] malis animus; nam corpus ab illo
accepit vires vixque ferenda tulit.
15 Dum tamen et terris dubius iactabar et undis,
fallebat curas aegraque corda labor:
ut via finita est et opus requievit eundi,
et poenae tellus est mihi tacta meae,
nil nisi flere libet, nec nostro parcior imber
20 lumine, de verna quam nive manat aqua.
Roma domusque subit desideriumque locorum,
quicquid et amissa restat in Vrbe mei.
Ei mihi, quo[4] totiens nostri pulsata sepulcri
ianua, sed nullo tempore aperta fuit?
25 Cur ego tot gladios fugi totiensque minata
obruit infelix nulla procella caput?
Di, quos experior nimium constanter iniquos,
participes irae quos deus unus habet,
exstimulate, precor, cessantia fata meique
30 interitus clausas esse vetate fores!
[1] vero=vestro
[2] iocata=iocosa
[3] suffecitque=sufficit atque
[4] quo=quod

(呼求死亡)[1]
 
看來我命中注定要遠赴斯基泰,這片
躺在北極星軸下的冰冷荒原[2]
你們繆斯,還有你阿波羅,雖掌管文藝[3]
卻都沒伸手幫助你們的祭司。
5 我只是遊戲,並非犯罪,輕浮的只是
詩歌,不是生活,但這有何益?
我剛忍受了海上和陸上無數的艱險,
又進了寒冷噬骨的龐圖斯的囚圈。
昔日,我悠閑無事,生於安樂之中,
10 身體嬌弱,難經受任何勞動,
如今卻忍耐着極限,沒有港口的海,
野僻的路,都沒能把我摧毀。
靈魂沒臣服於逆境,肉身向它借勇力,
竟也扛住了幾乎無法扛的打擊。
15 然而,當我尚在驚懼顛沛的旅途,
磨難反而轉移了憂慮與痛苦;
當路已走完,僕僕的風塵已消散,終於
到達目的地,我的放逐之處,
哭泣卻成了唯一的快樂,淚不住地涌,
20 彷彿在春天,冬雪全都消融。
我想起羅馬,家,常去的地方,還有
留在我失去的城市的一切故舊。
可悲,我曾多少次敲自己墳墓的門扉,
但它從來不曾吱嘎打開?
25 為何刀劍總放過我,為何恐怖的風暴
一直沒落在我受詛咒的頭上?
眾神啊,既然你們一貫都過於殘忍,
既然你們和某位神[4]同感忿恨,
我就求你們鞭策我猶疑不前的命運,
30 決不許關閉我的死亡之門[5]


[1] 在這首詩里,奧維德表達了《哀歌集》和《黑海書簡》里反覆出現的一個主題:放逐生活比死亡還悲慘。“哭泣卻成了唯一的快樂”是他此時生活最有力的概括。
[2] “北極星軸”原文是Lycaonio axe(呂卡翁的星軸),因為靠近北極星的大熊星座是卡里斯托所變,她是阿卡迪亞國王呂卡翁的女兒。
[3] 繆斯原文是Pierides(皮埃里亞人),因為色雷斯的皮埃里亞(Pieria)據說是繆斯最初的居處。阿波羅的原文是stirps Letoia(列托的後代),列托(Leto)即羅馬神話的拉托娜(Latona),是阿波羅和狄安娜的母親。
[4] 指屋大維。
[5] Green(2005)認為,奧維德在這裡顛覆了古希臘和古羅馬詩歌“吃閉門羹的情人”(paraclauthyron)這一傳統,將詩人拒之門外的不再是狠心的情人,而是更殘忍的死。