贺拉斯《书信集》第1部第16首

Ne perconteris, fundus meus, optime Quincti,
arvo pascat erum an bacis opulentet olivae,
pomisne et pratis an amicta vitibus ulmo;
scribetur tibi forma loquaciter et situs agri.
5 Continui montes, ni dissocientur opaca
valle, sed ut veniens dextrum latus aspiciat sol,
laevum discedens curru fugiente vaporet;
temperiem laudes. Quid, si rubicunda benigni
corna vepres et pruna ferant? si quercus et ilex
10 multa fruge pecus, multa dominum iuvet umbra?
dicas adductum propius frondere Tarentum.
Fons etiam rivo dare nomen idoneus, ut nec
frigidior Thraecam nec purior ambiat Hebrus,
infirmo capiti fluit utilis, utilis alvo.
15 Hae latebrae dulces, etiam, si credis, amoenae,
incolumem tibi me praestant septembribus horis.
Tu recte vivis, si curas esse quod audis.
Iactamus iampridem omnis te Roma beatum;
sed vereor, ne cui de te plus quam tibi credas,
20 neve putes alium sapiente bonoque beatum,
neu, si te populus sanum recteque valentem
dictitet, occultam febrem sub tempus edendi
dissimules, donec manibus tremor incidat unctis.
Stultorum incurata pudor malus ulcera celat.
25 Si quis bella tibi terra pugnata marique
dicat, et his verbis vacuas permulceat aures:
‘Tene magis salvum populus velit an populum tu,
servet in ambiguo, qui consulit et tibi et urbi,
Iuppiter,’ Augusti laudes agnoscere possis:
30 cum pateris sapiens emendatusque vocari,
respondesne tuo, dic sodes, nomine? ‘Nempe
vir bonus et prudens dici delector ego ac tu.’
Qui dedit hoc hodie, cras, si volet, auferet, ut, si
detulerit fasces indigno, detrahet idem.
35 ‘Pone, meum est,’ inquit: pono tristisque recedo.
Idem si clamet furem, neget esse pudicum,
contendat laqueo collum pressisse paternum,
mordear opprobriis falsis mutemque colores?
Falsus honor iuvat et mendax infamia terret
40 quem nisi mendosum et medicandum? Vir bonus est quis?
Qui consulta patrum, qui leges iuraque servat;
quo multae magnaeque secantur iudice lites,
quo res sponsore et quo causae teste tenentur.
Sed videt hunc omnis domus et vicinia tota
45 introrsum turpem, speciosum pelle decora.
‘Nec furtum feci nec fugi’ si mihi dicat
servus, ‘Habes pretium, loris non ureris,’ aio.
‘Non hominem occidi.’ ‘Non pasces in cruce corvos.’
‘Sum bonus et frugi.’ Renuit negitatque Sabellus.
50 Cautus enim metuit foveam lupus accipiterque
suspectos laqueos et opertum milvus hamum.
Oderunt peccare boni virtutis amore:
tu nihil admittes in te formidine poenae;
sit spes fallendi, miscebis sacra profanis,
55 nam de mille fabae modiis cum subripis unum,
damnum est, non facinus, mihi pacto lenius isto.
Vir bonus, omne forum quem spectat et omne tribunal,
quandocumque deos vel porco vel bove placat,
‘Iane pater,’ clare, clare cum dixit ‘Apollo’;
60 labra movet metuens audiri: ‘Pulchra Laverna,
da mihi fallere! Da iusto sanctoque videri!
Noctem peccatis et fraudibus obice nubem!’
Qui melior servo, qui liberior sit avarus,
in triviis fixum cum se demittit ob assem,
65 non video; nam qui cupiet, metuet quoque; porro
qui metuens vivet, liber mihi non erit umquam.
Perdidit arma, locum virtutis deseruit, qui
semper in augenda festinat et obruitur re.
Vendere cum possis captivum, occidere noli;
70 serviet utiliter: sine pascat durus aretque;
naviget ac mediis hiemet mercator in undis;
annonae prosit, portet frumenta penusque.
Vir bonus et sapiens audebit dicere: ‘Pentheu,
rector Thebarum, quid me perferre patique
75 indignum coges?’ ‘Adimam bona.’ ‘Nempe pecus, rem,
lectos, argentum: tollas licet!’ ‘In manicis et
compedibus saevo te sub custode tenebo.’
‘Ipse deus, simul atque volam, me solvet.’ Opinor,
hoc sentit: ‘moriar.’ Mors ultima linea rerum est.

为免你问起,亲爱的昆克丘,我的乡野
是用土地养活主人,还是用橄榄、苹果、
草场或缠着葡萄藤的榆树送给他财富,
我这就跟你细述农场的样貌和布局。
5 群山连绵,只偶尔被幽暗的山谷隔断,
若说走向嘛,太阳来时看它们的右面,
乘马车飞驰而去时左侧会觉得温暖。
你会夸气候温和。就连荆棘丛都盛产
红润的山茱萸和李子,羡慕吧?还有呢,牛羊
10 爱橡树和栎树的果子,主人爱它们的荫凉。
你会说,就像清幽的的塔伦顿搬到了这里。
还有一处泉水,适合作河流的名字,
环绕色雷斯的海布洛河也不如它清凉澄澈,
而且对头疼和胃病都有治疗的效果。
15 如果你相信,这些甜美怡人的隐身之处
当确保九月重见你的时候我健康无虞。
你过得很好,若你用心与口碑相符。
长期以来,我们整个罗马都说你幸福。
可是我担心,你太信别人对你的评价,
20 或认为智者与善人外还有幸福的活法,
或者,因为人们老说你身体非常好。
你会在吃饭前隐藏潜伏的热病,直到
一阵颤抖突然降临到你油腻的手上。
蠢人荒谬的羞耻心掩盖了未治的溃疡。
25 若有谁向你描述海上和陆上的战火,
而且用这些话语抚慰你倾听的耳朵:
“罗马更愿你安全?你更愿罗马安全?
守护你也守护罗马的朱庇特,请留下悬念!”
你当辨识出这是对奥古斯都的称赞。
30 当别人称你为智者,形容你毫无瑕疵,
告诉我,你真相信那是自己吗?“其实,
我和你一样喜欢义人和智者的名头。”
今天送称号,明天他愿意,又会没收,
就像束薪斧给错了人,他还会夺去。
35 “放下,是我的。”我只好放下,伤心地退出。
可是,他若宣称我是贼,说我不纯洁,
指控我用绳子勒死了自己的父亲,难道我
要被虚假的诽谤咬痛,面如死灰?
虚假的荣誉能骗谁,不实的指控能吓谁,
40 除了狡诈、病态的人?谁才算善良?
遵守元老院决议和法律制度,充当
法官,让许多重大的官司尘埃落定,
他担保,财产就无恙;他作证,诉讼就能赢。
但家人和所有的邻居都觉得他内心阴暗,
45 虽然他披着漂亮的皮,外表光鲜。
如果奴隶说,“我既没偷东西,也没逃走。”
我就回答,“我报偿你了,你没挨皮带抽。”
“我没杀过人。”“所以不用喂十字架上的乌鸦。”
“我善良正直。”先说服我的萨宾朋友吧。
50 谨慎的狼会畏惧坑洞,鹰担心是否
有陷阱,鸢鱼当然害怕隐藏的钓钩。
好人憎恶犯罪是因为对美德的爱,
你尚未犯罪,却是唯恐受到制裁,
有可乘之机,你就不再分神圣与邪恶。
55 当你从一千份豆子中只偷走一份,我的确
损失得少些,但你的罪丝毫未减轻。
这位在广场和法庭广受尊崇的好人
每当他献上猪或牛讨好神,“伟大的雅努斯、
阿波罗!”他用响亮的声音呼喊这些名字,
60 然后就只动嘴唇,偷偷说,“美丽的拉维娜,
赐我圣人的面具!保佑我躲过惩罚!
用夜盖住我的罪,用云遮住我的丑!”
这个吝啬鬼哪里比奴隶好,比奴隶自由,
我看不出来,他竟在岔路口弯腰去扯
65 焊在地上的一阿斯。谁贪婪,谁恐惧,而且
我相信,谁在恐惧中生活,就永远被捆绑。
人如果总是聚敛财富,被财富埋葬,
他便已丢掉了武器,抛弃了美德的阵地。
当你能卖掉战俘的时候,别把他杀掉,
70 还有用。让他放牧、耕地,如坚忍耐劳;
也可让他当行商,在海浪间度过冬日;
或者在市场上帮忙,来回搬运粮食。
“彭透斯,”善良智慧的人会无畏地说,
“忒拜的掌舵者,你要强迫我忍受什么
75 不公的待遇?”“没收财产。”“你说的当然是
牛羊、土地、家具、金银。尽管拿!”“我要你
戴上镣铐,还要让残酷的狱卒来看守。”
“一旦我做了决定,神自己就会放我走。”
我想,他指的是死。死是一切的尽头。

这首诗写给昆克丘(Quinctius),先介绍了自己的乡村生活,然后讨论了人生哲学。

 

1 Ne perconteris,“以免你问”,perconteris是异相动词现在时虚拟式,宾语是后面的间接问句,这部分更适合理解为否定性的目的状语从句,主句是第4行,而不是表示劝阻的独立句。optime Quincti(最好的昆克丘)是呼格,从optime看,贺拉斯和他的关系应该很好。

2 fundus meus arvo pascat erum,“我的农场是用土地养活它的主人”。an bacis opulentet olivae,“还是用橄榄树的果子让他变得富有”。

3 这一行的夺格名词都和bacis并列,与opulentet 配合。pomisne et pratis an amicta vitibus ulmo,“还是苹果、草地或者缠着葡萄藤的榆树”,夺格vitibus和过去分词amicta配合,共同修饰ulmo(榆树)。Fairclough指出,2-3行概括了古代农业的五项主要内容:种庄稼、榨油、种果树、养牛羊和酿酒。

4 scribetur tibi forma loquaciter et situs agri,“(我)将向你详细讲述农场的样貌和布局”,loquaciter,“滔滔不绝地”。

5 Continui montes(sunt),“(这里)有连绵的山”。ni dissocientur opaca valle直译“除非被幽暗的山谷隔断”,意为“除了那些被幽暗山谷隔开的地方”。

6 sed ut veniens dextrum latus aspiciat sol,“但是以这样(的方式排列),太阳来(即升起)的时候看着它们的右面”,说明山的走向是南北。ut引导结果状语从句。

7 laevum discedens curru fugiente vaporet,“当他乘着飞驰的马车离开时会温暖它们的左面”,curru fugiente是夺格,借用了老太阳神赫利俄斯(Helios)的形象,vaporet原义为“使充满蒸汽”。

8 temperiem laudes,“你会称赞(这里)温和(的气候)”,laudes是表示潜在可能性的虚拟式。Quid(会怎么样)是浓缩的主句,和后面的si从句搭配。si rubicunda benigni corna vepres et pruna ferant,“如果(你知道)就连我的荆棘丛都盛产红润的山茱萸果和李子”,benigni(慷慨的)修饰主语vepres(荆棘丛),rubicunda修饰宾语corna和pruna。

9 quercus et ilex multa fruge pecus(iuvet),“橡树和栎树用许多果子让牛羊高兴”,multa fruge是夺格。

10 multa dominum iuvet umbra,“用许多树荫让主人高兴”,multa umbra也是夺格。

11 dicas(你会说)的宾语是后面的宾格不定式结构。adductum propius frondere Tarentum直译“塔伦顿被搬到家附近来贡献绿树”,意为“(就像)绿树遍地的塔伦顿搬到了这里”,塔伦顿景色优美,是贺拉斯钟爱的地方。

12 Fons etiam rivo dare nomen idoneus,“还有一处泉水,适合用它给河流起名”,谓语动词是第14行的fluit。不定式dare补充说明形容词idoneus(合适)的内容,rivo是与格,和dare配合。ut引导结果状语从句。

13 nec frigidior Thraecam nec purior ambiat Hebrus,“环绕色雷斯的海布洛河也不如它清凉澄澈”。

14 infirmo capiti fluit utilis, utilis alvo,“对头和胃的病都有治疗效果”,infirmo(生病的)修饰与格capiti和alvo,fluit虽是谓语动词,却不是意义重心,重心在形容词utilis(有用)上。

15 Hae latebrae dulces etiam amoenae(这些甜美的、令人愉悦的隐身之处)作praestant的主语。si credis(如果你相信的话)是插入语。

16 incolumem tibi me praestant septembribus horis,“在九月的时节还能将一个健康的我展示在你面前”,秋天是罗马疫病流行的死亡季节。

17 Tu recte vivis(你正确地生活)意为“你过得不错”,但从下文看,这句话只是敷衍之词,贺拉斯并不完全赞赏昆克丘目前的生活方式。si curas esse quod audis,“如果你用心成为人们口碑中的那个样子”,不定式esse和谓语动词curas(用心)配合,表语是quod从句省略的先行词id。quod audis指别人对“你”的评价。

18 Iactamus iampridem omnis te Roma beatum,“我们整个罗马长期以来都认为你是幸福的”,Iactamus(我们议论)的宾语是宾格不定式结构te(esse)beatum,omnis Roma(整个罗马)是主语的同位语。

19 sed vereor(可是我担心)的内容是后面的ne从句。cui de te plus quam tibi credas,“在关于你自己的问题上,你相信别人胜过相信自己”,plus quam比较的是与格cui和tibi。

20 neve putes alium sapiente bonoque beatum,“或者你认为,在智者与善人之外,还有某种幸福的人”。beatum修饰宾语alium(另一个人),作宾补。alium和夺格阳性名词sapiente和bono搭配,有“除开”的意思。

21 neu(或者)引出下一个担心的可能性。si te populus sanum recteque valentem dictitet,“如果人们反复说,你很健康,身体强壮”,te sanum recteque valentem是省略了esse的宾格不定式结构。

22 occultam febrem sub tempus edendi dissimules,“你会在吃饭前隐藏你潜伏的热病”,形容词occultam(秘密的)和动词dissimules(隐藏)语义有重叠,这是贺拉斯常用的技法。

23 donec manibus tremor incidat unctis,“直到一阵颤抖突然降临到你油腻的手上”,manibus unctis是与格,古罗马人直接用手吃饭。

24 Stultorum incurata pudor malus ulcera celat,“蠢人荒谬的羞耻心(总是)掩盖他们未被治疗的溃疡”,属格Stultorum修饰主语pudor,incurata修饰宾语ulcera。

25 Si quis,“如果有谁”。bella tibi terra pugnata marique dicat,“向你讲述在陆上和海上发生的战争”,terra和mari都是地点夺格。

26 et his verbis vacuas permulceat aures,“而且用这些话抚慰你倾听的耳朵”,vacuas(空闲的)修饰aures(耳朵),表示愿意听。

27 后缀-ne和an搭配,表示选择,这行的间接问句是servet(保持)的宾语从句,servet的主语是Iuppiter(朱庇特)。Tene magis salvum populus velit an populum tu,“究竟是罗马更关注你的安全,还是你关注罗马的安全”。

28 servet in ambiguo,“愿他保持这个悬念”,servet是表示祈愿的虚拟式,夺格ambiguo意为“模棱两可”。qui从句修饰Iuppiter,qui consulit et tibi et urbi,“他既守护你,也守护罗马”,consulit和与格搭配表示关心其利益。古罗马注者说,这段引文出自瓦里乌斯献给屋大维的颂歌。愿朱庇特保持这个悬念,意味着不希望在屋大维的安全和罗马的安全之间做二选一的选择。

29 Augusti laudes agnoscere possis,“你应当能辨识出这是对奥古斯都的称赞”。

30 cum pateris sapiens emendatusque vocari,“当你忍受被别人称为智者,甚至形容为毫无瑕疵时”。异相动词将来时pateris和被动不定式vocari连用。

31 respondesne tuo nomine,“你会用自己的名字去回答吗?”即“你真相信说的是你吗?”dic sodes是命令式,“请告诉我”。

32 Nempe vir bonus et prudens dici delector ego ac tu,“事实上,我和你一样很高兴被人称作善良智慧的人”,被动式delector(喜欢)和被动不定式dici连用。

33 Qui从句的先行词是主句auferet的主语。Qui dedit hoc hodie,“今天给(你)这个(称号)的人”。cras, si volet, auferet,“明天如果他愿意,又会拿走(它)”。ut,“就像”。

34 si detulerit fasces indigno,“如果他已经把束薪斧赐给一个不称职的人”,indigno作与格阳性名词。detrahet idem,“他还会将(它)夺走”,idem(同一个人)指si从句的主语。

35 Pone, meum est,“放下,这是我的”,Pone(=depone)是命令式。Bentley指出,meum的中性单数形式表明,它不是指上文的fasces(束薪斧),而是指第33行的hoc,也即是“善良智慧的人”这个称号。inquit,“他说”。pono tristisque recedo,“我(只好)放下,伤心地离开”。

36 Idem si clamet furem,“(可是,)如果他宣称(我是)贼”,Idem做主语常带有转折意味。neget esse pudicum,“他说我不纯洁”。

37 contendat laqueo collum pressisse paternum,“他争辩说,我用绳子勒死了自己的父亲”,夺格laqueo(绳索)与完成体不定式pressisse(狠压)配合,paternum修饰collum,宾格不定式的主语me省略了。

38 mordear opprobriis falsis mutemque colores,“难道我要被这些虚假的诽谤咬痛,并且脸色大变吗?”Bentley解释colores指脸色先变红,再变白。

39 Falsus honor iuvat et mendax infamia terret quem nisi mendosum et medicandum,“除了撒谎成性的、心灵有病的人,虚假的荣誉能让谁高兴,不实的指控能吓唬谁?”iuvat和terret的宾语都是quem,nisi意为“除了”,形容词mendosum和将来被动分词medicandum都用作阳性名词。

40 Vir bonus est quis,“谁是善良的人?”下面是通常的回答。

41 Qui consulta patrum(servat),“遵守元老院决议的人”。qui leges iuraque servat,“遵守法律制度的人”。

42 quo iudice(他当法官)是独立夺格,意为“由于他的裁决”。multae magnaeque secantur lites,“许多重大的官司得以解决”,被动式secantur意为“切断、决定”。

43 quo与sponsore(担保人)和teste(证人)分别构成独立夺格。quo res sponsore et quo causae teste tenentur,“有他担保,财产就安然无恙;有他作证,官司就一定能赢”。

44 Sed videt hunc omnis domus et vicinia tota introrsum turpem,“可是全家人和所有的邻居都认为他的内心丑陋”。

45 speciosum pelle decora,“(虽然他披着)漂亮的皮,外表光鲜”。pelle decora是夺格。

46 Nec furtum feci nec fugi,“我既没偷东西,也没逃走”。si mihi dicat servus,“如果我的奴隶对我说”。

47 Habes pretium,“你已经(为此)得到报偿”。loris non ureris,“你没被皮带猛抽”,ureris(燃烧)是现在时被动式,loris是夺格。aio,“我说”。

48 Non hominem occidi,“我没杀过人”。Non pasces in cruce corvos,“所以你不用喂十字架上的乌鸦(即被处以钉十字架的刑罚)”。

49 Sum bonus et frugi,“我又善良又正直”,frugi是不变形容词。Renuit negitatque Sabellus,“(我的)萨宾朋友不承认这一点,一再否认”。Sabellus(萨宾人)指贺拉斯农场的邻居,萨宾人向来以严格的道德观闻名。

50 Cautus enim metuit foveam lupus,“因为谨慎的狼害怕坑洞”。accipiter suspectos laqueos,“鹰(害怕)它怀疑的陷阱”。metuit是表示普遍真理的现在完成时。

51 opertum miluus hamum,“鸢鱼(害怕)隐藏的钓钩”,miluus(鸢鱼)是三个音节,它的名字从鸢(milvus)变来。

52 Oderunt peccare boni virtutis amore,“好人是因为热爱美德而憎恶犯罪”,属格virtutis修饰表示原因的夺格amore。

53 tu nihil admittes in te formidine poenae,“你不犯罪,是因为害怕对你的惩罚”。admittes in te字面义是“承认并加到你的记录里”。

54 sit spes fallendi,“一旦有逃过(惩罚)的希望”,虚拟式sit表示假设,fallendi(欺骗)是属格动名词。miscebis sacra profanis,“你就不再区分神圣的和亵渎的事情”。中性复数名词sacra作miscebis(混合)的宾语,profanis是夺格名词。

55 nam表示解释。de mille fabae modiis cum subripis unum,“当你从一千份豆子中偷走一份时”,属格fabae(豆子)修饰modiis(单数主格modius),modius是古罗马容积单位,大约等于8升。

56 damnum est mihi pacto lenius isto,“在这种情况下,我的损失会轻微些”。lenius修饰damnum(损失)。non facinus,“你的罪(却)不会”。

57 Vir bonus,“这位(所谓的)好人”。quem从句的先行词是vir。omne forum quem spectat et omne tribunal,“广场和法庭上所有人都(崇敬地)看着他”。

58 quandocumque deos vel porco vel bove placat,“每当他用猪或牛讨好神的时候”。

59 Iane pater是呼格,“伟大的雅努斯”,pater(父亲)表示尊敬。clare cum dixit,“当他用响亮的声音说(这些话)之后”,副词clare的重复表示他在喊这些神的名字时声音很大。

60 labra movet metuens audiri,“他(只)动嘴唇,害怕被听见”。现在分词metuens修饰movet的主语“他”。Pulchra Laverna是呼格,“美丽的拉维娜”,拉维娜是盗窃之神。

61 da mihi fallere是命令式,“请赐给我躲过惩罚(的能力)”。Da iusto sanctoque videri也是命令式,“让我看起来正直神圣”,形容词iusto和sancto本来从属于被动不定式videri,却受到Da(赐给)的吸引,变成了与格名词。Bentley把它改成了正常的宾格,iustum santumque。

62 Noctem peccatis et fraudibus obice nubem,et前后的部分共享一个命令式动词obice(扔到……上面,挡住),“用夜遮住我的罪,用云遮住我的欺骗”。

63 这一行的两个qui都是疑问副词,意为“如何”,两个间接问句都是video的宾语从句。Qui(avarus)melior servo(sit),“这个吝啬鬼如何比奴隶好?”qui liberior sit avarus,“如何比奴隶自由?”

64 in triviis fixum cum se demittit ob assem,“当他在三岔路口为了焊在地上的一阿斯而俯下身子”,古罗马注者说,孩子们常玩的一个游戏是用熔化的铅把硬币焊在地上,然后嘲笑任何试图把钱取走的人。

65 non video,“我看不出来”。nam表示解释。qui cupiet, metuet quoque,“谁若贪婪,谁也会恐惧”。porro,“而且”。

66 qui metuens vivet,“谁生活在恐惧中”。liber mihi non erit umquam,“他在我看来永远也不会自由”。

67 Perdidit和deseruit的主语是qui从句描绘的人。Perdidit arma,“他已丢掉了武器”。locum virtutis deseruit,“抛弃了美德的阵地”,这里用的是军事比喻。

68 qui semper in augenda festinat et obruitur re,“总是忙着增加财富、沉溺其中的人”。in augenda re同时和两个动词搭配,被动式obruitur意为“覆盖、埋葬”。

69 Vendere cum possis captivum,“当你能卖掉战俘的时候”。occidere noli是命令式,“不要杀掉他”。上文的那个人被比作战俘,贺拉斯认为他只适合做奴隶。

70 serviet utiliter,“他会有用地服侍你”,后面解释奴隶如何“有用”。sine不是介词,而是命令式动词(让),管辖后面虚拟式动词所在的分句。pascat durus aretque,“(如果)坚忍耐劳,就让他去放牧耕地”。

71 naviget ac mediis hiemet mercator in undis,“让他出海当行商,在波浪中间度过冬天”。

72 annonae prosit,“让他对市场有用(即在市场上帮忙)”。portet frumenta penusque,“让他搬运谷物和粮草”。这一部分有浓重的奴隶社会印记,今日读来过分冷酷。

73 Vir bonus et sapiens audebit dicere,“善良智慧的人敢说”。Pentheu是呼格,“彭透斯(忒拜国王)”。以下这段对话改编自欧里庇得斯的悲剧《酒神狂女》(Bacchae 492-8),和彭透斯对话的是化装成吕底亚人的酒神狄俄尼索斯,他因为反对镇压酒神崇拜而被国王投进监狱。

74 rector Thebarum,“忒拜的掌舵人”。quid me perferre patique indignum coges,“你要强迫我忍受什么不公的待遇?”indignum修饰quid。

75 Adimam bona,“我要夺走你的财产”。Nempe pecus, rem, lectos, argentum,“你肯定指的是(我的)牛羊、土地、家具、金银”。

76 tollas licet,“你尽管拿!”In manicis et compedibus,“戴着手铐脚链”。

77 saevo te sub custode tenebo,“我要用一位残酷的狱卒看着你”,saevo custode是工具夺格。

78 Ipse deus me solvet,“神自己会释放我”。simul atque volam,“一旦我做了决定”。Opinor,“我认为”。

第79行 hoc sentit,“这句话的意思是”。moriar,“我要(选择)死”。Mors ultima linea rerum est,“死是一切的终点线”。