贺拉斯《闲谈集》第2部第4首

‘Unde et quo Catius?’ ‘Non est mihi tempus, aventi
ponere signa novis praeceptis, qualia vincant
Pythagoran Anytique reum doctumque Platona.’
‘Peccatum fateor, cum te sic tempore laevo
5 interpellarim; sed des veniam bonus, oro.
quod si interciderit tibi nunc aliquid, repetes mox,
sive est naturae hoc sive artis, mirus utroque.’
‘Quin id erat curae, quo pacto cuncta tenerem,
utpote res tenues, tenui sermone peractas.’
10 ‘Ede hominis nomen, simul et, Romanus an hospes.’
‘Ipsa memor praecepta canam, celabitur auctor.
Longa quibus facies ovis erit, illa memento,
ut suci melioris et ut magis alba rotundis,
ponere; namque marem cohibent callosa vitellum.
15 Cole suburbano qui siccis crevit in agris
dulcior; irriguo nihil est elutius horto.
Si vespertinus subito te oppresserit hospes,
ne gallina malum responset dura palato,
doctus eris vivam musto mersare Falerno;
20 hoc teneram faciet. Pratensibus optima fungis
natura est; aliis male creditur. Ille salubres
aestates peraget, qui nigris prandia moris
finiet, ante gravem quae legerit arbore solem.
Aufidius forti miscebat mella Falerno,
25 mendose, quoniam vacuis committere venis
nil nisi lene decet; leni praecordia mulso
prolueris melius. Si dura morabitur alvus,
mitulus et viles pellent obstantia conchae
et lapathi brevis herba, sed albo non sine Coo.
30 Lubrica nascentes implent conchylia lunae;
sed non omne mare est generosae fertile testae;
murice Baiano melior Lucrina peloris,
ostrea Circeis, Miseno oriuntur echini,
pectinibus patulis iactat se molle Tarentum.
35 Nec sibi cenarum quivis temere arroget artem,
non prius exacta tenui ratione saporum;
nec satis est cara pisces averrere mensa
ignarum quibus est ius aptius et quibus assis
languidus in cubitum iam se conviva reponet.
40 Vmber et iligna nutritus glande rotundas
curvat aper lances carnem vitantis inertem;
nam Laurens malus est, ulvis et harundine pinguis.
Vinea submittit capreas non semper edules.
Fecundae leporis sapiens sectabitur armos.
45 Piscibus atque avibus quae natura et foret aetas,
ante meum nulli patuit quaesita palatum.
Sunt quorum ingenium nova tantum crustula promit.
Nequaquam satis in re una consumere curam,
ut si quis solum hoc, mala ne sint vina, laboret,
50 quali perfundat pisces securus olivo.
Massica si caelo suppones vina sereno,
nocturna, si quid crassi est, tenuabitur aura,
et decedet odor nervis inimicus; at illa
integrum perdunt lino vitiata saporem.
55 Surrentina vafer qui miscet faece Falerna
vina, columbino limum bene colligit ovo,
quatenus ima petit volvens aliena vitellus.
Tostis marcentem squillis recreabis et Afra
potorem coclea: nam lactuca innatat acri
60 post vinum stomacho; perna magis et magis hillis
flagitat immorsus refici; quin omnia malit,
quaecumque immundis fervent allata popinis.
Est operae pretium duplicis pernoscere iuris
naturam. Simplex e dulci constat olivo,
65 quod pingui miscere mero muriaque decebit,
non alia quam qua Byzantia putuit orca.
Hoc ubi confusum sectis inferbuit herbis
Corycioque croco sparsum stetit, insuper addes
pressa Venafranae quod baca remisit olivae.
70 Picenis cedunt pomis Tiburtia suco;
nam facie praestant. Venucula convenit ollis;
rectius Albanam fumo duraveris uvam.
Hanc ego cum malis, ego faecem primus et allec,
primus et invenior piper album cum sale nigro
75 incretum puris circumposuisse catillis.
Immane est vitium dare milia terna macello
angustoque vagos pisces urgere catino.
Magna movet stomacho fastidia, seu puer unctis
tractavit calicem manibus, dum furta ligurrit,
80 sive gravis veteri creterrae limus adhaesit.
Vilibus in scopis, in mappis, in scobe quantus
consistit sumptus? Neglectis flagitium ingens.
Ten’ lapides varios lutulenta radere palma
et Tyrias dare circum inlota toralia vestes,
85 oblitum, quanto curam sumptumque minorem
haec habeant, tanto reprehendi iustius illis,
quae nisi divitibus nequeunt contingere mensis?’
‘Docte Cati, per amicitiam divosque rogatus
ducere me auditum, perges quocumque, memento.
90 Nam quamvis memori referas mihi pectore cuncta,
non tamen interpres tantundem iuveris. Adde
voltum habitumque hominis, quem tu vidisse beatus
non magni pendis, quia contigit; at mihi cura
non mediocris inest, fontes ut adire remotos
95 atque haurire queam vitae praecepta beatae.’

“卡提乌,打哪儿来,去哪儿?”“我没时间回答你,
正专心记听到的东西,就是毕达哥拉斯、
苏格拉底和柏拉图都没有这样的见解。”
“我错了,不该在这种不方便的时候打搅你,
5 我请求你原谅。可是,如果现在有什么
从记忆里溜掉,你很快就能找回来。无论
这是天赋,还是技巧,都令人称奇。”
“不过,怎样才能都记住,我有些担心,
因为内容很微妙,语言也不易把握。”
10 “这人叫什么名字?罗马人还是外国人?”
“我把记得的背给你听,但隐去作者。
上菜时一定要选择外形扁长的鸡蛋,
它们比偏圆的味道好,颜色也更白皙,
而且外壳坚硬,保护着雄性的蛋黄。
15 在近郊干旱土地上生长的卷心菜更甜,
花园里种的灌溉过了头,寡淡难吃。
如果晚上没准备,有客人突然来访,
为免母鸡肉太硬,吃着不舒服,你应该
先浸入未发酵的法雷努酒里,然后再杀,
20 这样就嫩一些。草地上的蘑菇质量最佳,
其他都不要相信。你若想夏天无碍,
午餐就要用特别的黑桑葚做收场的甜食,
必须在太阳变毒之前从树上采摘。
奥菲丢常将蜂蜜和高烈度的法雷努混合,
25 这不对,空腹的时候只能摄入柔和的
东西,你用温软的蜜酒能更好地洗涤
人的脏腑。若胃肠变硬,排便不畅,
帽贝、普通的牡蛎和矮小的酢浆草就能
消除堵塞,但得加上科斯岛的白葡萄酒。
30 月亮渐圆,滑溜的贝壳变得充盈,
但不是每片海域都盛产最好的贝壳,
卢克林的贻贝比拜亚的骨螺更值得拥有,
喀耳刻岬的牡蛎最好,米塞努的海胆不错,
温和的塔伦顿因为宽大的扇贝而自矜。
35 不要让任何人自封烹饪艺术的权威,
除非已熟练掌握味道的精妙秘诀,
也不能只买尽市场上所有的贵重鱼类,
却不知哪些鱼适合用调味汁,哪些
烤了之后,倦怠的客人会振作再战。
40 拒绝平淡味道的食客用栎树果实
养大的翁布里亚野猪压弯了圆餐盘,
劳伦西亚的不好,是莎草和芦苇喂肥的。
葡萄园出产的母鹿并不总是最好吃。
怀孕兔子的肩膀最能吸引懂行者。
45 鱼和鸟的性质和年龄怎样才合适,
虽有人探索,却首先向我的味觉显明。
某些人的天才仅仅创造出新的点心。
将精力只花在一件事上绝对不够,
就像有人费尽心思,怕葡萄酒太差,
50 却毫不关心给鱼浇了怎样的橄榄油。
如果你把马西库酒放在晴朗的天空下,
发涩的口感就会被夜晚的空气冲淡,
与身体冲突的气味也会消散,但如
用亚麻布过滤,天然的滋味就丧失殆尽。
55 老练地将法雷努酒渣和苏伦丁酒混合的人
也不会忘记用鸽子蛋仔细收集沉淀,
因为蛋黄将卷着异物沉到酒底部。
你能用烤虾和北非的蜗牛让厌倦的酒客
恢复兴致,酒后吃莴苣,只会漂在难受的
60 胃上,而它却要求火腿和香肠的刺激
来恢复食欲,事实上,它更喜欢一切
从肮脏餐馆拿来的热气腾腾的东西。
值得下功夫去透彻了解两种调味汁的
性质。简单的汁由香甜的橄榄油制成,
65 应该用浓酒和盐汤混合,就是让拜占庭
鱼坛子发出强烈气味的那种。这个
和切好的香草混合后,煮沸,撒上科鲁克的
藏红花,放在那里,此外还要加上
一些维纳弗橄榄被榨时流出的汁液。
70 提布尔苹果的味道不如皮凯努苹果,
但外观胜出。维努库葡萄适合用坛子
储存,而阿尔班葡萄用烟熏干更恰当——
人们发现我最先把它和苹果搭配吃,
最先推出酒渣腌鱼,最先将白胡椒
75 和黑盐撒在整洁的碟子里,端上餐桌。
花三千塞斯托买鱼,却让游泳的鱼
挤在狭小的盘子里简直是太大的罪过。
客人会极度反胃,无论奴隶偷尝了菜肴,
用舔过的油腻腻的手碰了酒杯,还是
80 古老的酒碗上黏着令人痛苦的垢污。
便宜的扫帚、桌布和扫地的锯末能花你
多少钱?忽略这些是不可原谅的错。
你竟用脏兮兮的棕榈笤帚扫马赛克地板,
让未洗的椅罩包围推罗的彩染帷幔,
85 而且忘了,你对这些关注越少,花销
越小,你就越应当为此受到指责,
能否提供富人的食物反而不重要。”
博学的卡提乌,看在友谊和众神的份上,
记着,无论你去哪儿听课,都要带上我。
90 你用再怎样精确的记忆告诉我这一切,
都不如在现场过瘾,那样还能欣赏
老师的面容和举止。你命好,已经见过,
所以不当一回事,可是我,现在心里
被你撩得直发痒,真希望亲自见识
95 遥远的泉源,饮尽幸福生活的秘诀。

这首诗嘲讽了一位将美食视为人生最大幸福的卡提乌(Catius),为我们了解古罗马饮食习惯提供了一扇窗口。作品是以对话的形式展开的,其中11-87行是对方无间断的长篇讲解。

 

1 Unde et quo Catius,“卡提乌,你从哪里来,到哪里去?”Non est mihi tempus,“我没时间(和你说话)”。

2 aventi ponere signa novis praeceptis,“(我)忙着给新听来的建议做记录”。与格aventi(渴望)修饰mihi,不定式短语ponere signa(做记号,在蜡板上或心里)和aventi连用,novis praeceptis是与格。qualia(如此的)从句的先行词是praeceptis(建议、规劝),qualia在从句中作vincent(战胜、超过)的主语。

3 Pythagoran(毕达哥拉斯)、Anyti reum(被阿努托斯指控的人)和doctum Platona(博学的柏拉图)都是宾语,中间一位指苏格拉底,阿努托斯(Anytus)是三位指控他的人之一。

4 Peccatum fateor,“我承认(我的)过错”。cum从句表示原因,te sic tempore laevo interpellarim(= interpellaverim),“我在这样不方便的时候打搅你”,tempore laevo是夺格。

5 sed des veniam bonus,“但好心的你请原谅我”,des(给)的虚拟式表示祈求,bonus(好)表示亲切,并无实质性的意思。oro,“我请求”。

6 quod si,“但如果”。interciderit tibi nunc aliquid,“现在有什么从你(的记忆里)溜走”。repetes mox,“你很快就能找回来”。

7 sive est naturae hoc sive artis,“无论这是你的天赋,还是你的技巧”。属格naturae和artis都表示性质。mirus utroque修饰主句repetes的主语“你”,“在两方面都令人佩服”。

8 Quin,“事实上”。id erat curae,“我担忧的是这点”,属格curae的用法同上一行,后面的间接问句解释id的内容。quo pacto cuncta tenerem,“我怎样才能记住所有的东西”,quo pacto是夺格。

9 utpote,“因为、由于”。res tenues,“(这些)东西很微妙”。tenui sermone peractas,“(也是)用微妙的话讲解的”。

10 Ede hominis nomen是命令式,“告诉(我)这个人的名字”。simul et, Romanus an hospes,“还有,他是罗马人还是外国人?”hospes(客人、陌生人)常指外国人。

11 Ipsa memor praecepta canam,“(既然我还)记得,我就把这些建议背出来”,形容词memor(记得)修饰canam(唱)的主语“我”。celabitur auctor,“作者的名字就不透露了”。

12 quibus从句的先行词是ovis(鸡蛋),本应是宾格,因为被吸引进从句,所以和quibus一致变成与格。Longa quibus facies ovis erit,“外形扁长的鸡蛋”。illa memento ponere是命令式,“记住要端上那样的(鸡蛋)”。

13 ut从句表示原因,省略了谓语动词sunt。属格suci melioris(更好的味道)表示性质。magis alba,“更白”。rotundis,“外形偏圆的(鸡蛋)”,是表示比较的夺格。

14 nam表示解释。marem cohibent callosa vitellum,“坚硬的(外壳)保护着雄性的蛋黄”,换言之,古罗马人相信扁长的鸡蛋会孵出公鸡,callosa(壳厚的)用作中性复数名词。

15 Cole suburbano(近郊种的卷心菜)是比较夺格,和dulcior(更甜)配合,主语colis因为重复省略了,也是qui从句的先行词。qui siccis crevit in agris,“在干旱土地生长的(卷心菜)”。

16 irriguo nihil est elutius horto(没有任何东西比有灌溉水源的花园冲洗得更彻底)意思是“花园里种的东西因为灌溉太多,最没有味道”。irriguo horto是比较夺格,和elutius配合。

17 Si vespertinus subito te oppresserit hospes,“如果晚上有客人突然来访”,贺拉斯用oppresserit(压迫)一词突出了毫无准备时的窘迫感。

18 ne gallina malum responset dura palato是目的状语从句,“为避免母鸡肉质太硬,让(客人)的味觉不舒服”,malum(糟糕的)用作副词,与格palato(腭、味觉)和responset(回答)配合。

19 doctus eris,“你(这样做)就是懂行的”,后面的不定式补充说明doctus的内容。vivam musto mersare Falerno,“在杀它前将它浸入未发酵的法雷努酒里”,vivam(活着的)修饰省略的gallinam(母鸡)。

20 hoc teneram faciet,“这会让它(的肉)变嫩”。Pratensibus optima fungis natura est,“草地上长的蘑菇质量最好”。Pratensibus fungis是与格。

21 aliis male creditur,“其他的都不应相信”。与格allis(其他)和无人称被动式creditur(相信)配合,male(不好)是副词。Ille(他)是qui从句的先行词。

22 Ille salubres aestates peraget,“他会度过健康的夏天”。qui nigris prandia moris finiet,“在午餐后吃黑桑葚的人”。finiet(使结束)和prandia(午餐)搭配,意为“用……作为饭后甜点”。

23 quae从句修饰moris(桑葚),在从句中作宾语。ante gravem legerit arbore solem,“在太阳变毒之前从树上采摘”,arbore(树)是表示分离的夺格。

24 Aufidius forti miscebat mella Falerno,“奥菲丢常将蜂蜜和高烈度的法雷努酒混合”,奥菲丢所指不详,可能是另一位烹饪领域的权威。古罗马人在吃饭之前,会先喝混合了蜂蜜和葡萄酒的饮料(mulsum)。

25 副词mendose(错误地)表明了说话人对奥菲丢做法的否定。quoniam表示理由。vacuis committere venis nil nisi lene decet,“除了性质柔和的东西,不应往空的血管里输入任何东西”,这里的venis(血管)代指肚子、身体。不定式committere附属于无人称动词decet(应该)。vacuis venis是与格,lene(柔和的)作中性单数名词。

26 leni praecordia mulso prolueris melius,“你用柔和的蜜酒能更好地洗你的胃肠”。leni mulso是工具夺格。

27 Si dura morabitur alvus,“如果胃肠变硬,排便不畅”,morabitur(被耽搁)这里指便秘。

28 mitulus et viles pellent obstantia conchae,“帽贝和普通的牡蛎就能消除堵塞”,宾语alvum(肚子)省略了,obstantia(阻碍)是表示分离的夺格。

29 lapathi brevis herba(矮酢浆草)也是pellent(推开)的主语。属格lapathi(酢浆草)修饰herba(草、植物),表示同位关系。sed albo non sine Coo,“但不能没有科斯岛(位于希腊)的白葡萄酒”。

30 Lubrica nascentes implent conchylia lunae,“日渐变大的月亮使滑溜的贝壳变得充盈”。Morris认为,这行可能暗示,贝壳应在月亮周期的上半段采集。

31 sed non omne mare est generosae fertile testae,“但不是每片海域都盛产最好的贝壳”,属格generosae testae和形容词fertile(丰饶的)配合。

32 murice Baiano melior Lucrina peloris(est),“卢克林的贻贝比拜亚的骨螺好”,murice Baiano是比较夺格,卢克林和拜亚都在那不勒斯附近。

33 ostrea Circeis(oriuntur),“(最好的)牡蛎(来自)喀耳刻岬(在今意大利拉齐奥附近)”。Miseno oriuntur echini,“海胆产自米塞努”。

34 pectinibus patulis iactat se molle Tarentum,“温和的塔伦顿因为宽大的扇贝而夸耀自己”,pectinibus patulis是夺格。

35 Nec sibi cenarum quivis temere arroget artem,虚拟式表示禁止,“不要让任何人莽撞地将烹饪的艺术视为自己所有”。属格cenarum修饰artem,合起来表示“厨艺”。

36 non prius,“直到”。exacta tenui ratione saporum,“(他)已熟练掌握味道的微妙秘诀”,tenui修饰夺格ratione(系统的方法和理论)。

37 nec satis est,“……也不够”,主语是后面的宾格不定式结构。cara pisces averrere mensa,“从(鱼贩)的贵重(鱼类)摊位上扫走(即买下)各种鱼”,cara mensa(此处指摊位、柜台)是夺格。

38 ignarum是不定式的主语,既作名词,又有动词味道。“无知的人”,不知道的内容由后面的两个quibus从句表达。quibus est ius aptius,“哪些(鱼)更适合用调味汁”。quibus assis是独立夺格,“哪些(鱼)烤了之后”。

39 languidus in cubitum iam se conviva reponet,“倦怠的客人会重新用胳膊托起下巴(意为继续吃)”。

40 Vmber et iligna nutritus glande都修饰aper,“来自翁布里亚的、用栎树果实养大的野猪”,夺格iligna glande与过去分词nutritus(养育)配合。

41 rotundas curvat lances carnem vitantis inertem,“压弯了拒绝味道平淡的肉的那些人的圆餐盘”。carnem inertem作属格现在分词vitantis(避免)的宾语,合起来修饰lances(餐盘)。古罗马有钱人一般使用白银做的餐盘。

42 nam Laurens malus est,“因为劳伦西亚(的野猪)不好”,ulvis et harundine pinguis,“(吃)莎草和芦苇(而)变肥的”,修饰Laurens(aper)。

43 Vinea submittit capreas non semper edules,“葡萄园并不总是提供最好吃的母鹿”。

44 Fecundae leporis sapiens sectabitur armos,“一位智者(即懂行的人)会追逐(即喜欢吃)怀孕的兔子的肩膀”,属格Fecundae leporis修饰armos,sapiens是异相动词sectabitur的主语。

45 quae引导的间接问句是patuit(显露)的主语从句,也受过去分词quaesita(探询)修饰。Piscibus atque avibus quae natura et foret(=esset)aetas,“鱼和鸟的性质和年龄应该怎样”。

46 ante meum nulli patuit palatum,“在我的味觉之前从来没有向任何其他人的味觉显明”,也即是说,“我”是第一个弄清这个问题的人。

47 Sunt省略了illi(某些人),后者是quorum从句的先行词。quorum ingenium nova tantum crustula promit,“他们的天才仅仅创造出(一些)新的甜点”。tantum,“仅仅”。

48 Nequaquam satis(est)in re una consumere curam,“将精力花在一件事上是绝对不够的”,不定式结构作est的主语。Nequaquam,“绝对不行”。

49 ut si quis solum hoc laboret,“就好像有人只为这一点焦虑”,ne从句指明了hoc的内容。mala ne sint vina,“怕葡萄酒不好”。

50 securus(毫不关心)修饰主语quis,quali引导的间接问句作securus的宾语从句。quali perfundat pisces olivo,“他给鱼浇了怎样的橄榄油”。

51 Massica si caelo suppones vina sereno,“如果你把马西库酒放在晴朗的天空下”。与格caelo sereno和suppones(放在……下面)配合。

52 si quid crassi est,“如果(酒里面)有什么不爽口的(味道)”。crassi 是属格中性名词,修饰quid。nocturna tenuabitur aura,“它就会被夜晚的空气冲淡”。

53 decedet odor nervis inimicus,“伤害活力的气味也会消散”。nervis(身体的活力)是与格,和inimicus(敌对的)配合。at,“可是”。

54 illa integrum perdunt lino vitiata saporem,“(如果)用亚麻布过滤,它们就会失去完整的味道”。过去分词vitiata(被破坏)和谓语动词perdunt(失去)的意义有重叠。lino(亚麻布)是工具夺格。

55 qui从句的先行词是省略的ille,或者是名词化的形容词vafer(熟练的、懂行的)。Surrentina miscet faece Falerna vina,“将苏伦丁酒和法雷努酒渣混合”。苏伦丁酒味道较淡,法雷努酒味道较浓。

56 columbino limum bene colligit ovo,主语是qui所指的人,“用鸽子蛋仔细收集沉淀”。

57 quatenus,“因为”。ima petit volvens aliena vitellus,“蛋黄卷着异物沉到(酒的)底部”。aliena是中性复数名词,作现在分词volvens(使滚动)的宾语。

58 Tostis marcentem squillis recreabis et Afra potorem coclea,“你能用烤虾和北非的蜗牛让厌倦的酒客恢复兴致”,Tostis squillis和Afra coclea都是夺格。

59 nam表示解释。lactuca innatat acri post vinum stomacho,“酒后,生菜只会漂在难受的胃上”,与格acri stomacho和innatat(在……上游泳)配合,innatat意味着不消化。晚饭后吃生菜沙拉是罗马人的习惯,这位烹饪大师显然反对传统做法。

60 perna magis et magis hillis flagitat immorsus refici,“它(指胃)要求通过火腿和香肠的刺激恢复(食欲)”。perna(火腿)和hillis(香肠)都是夺格,和过去分词immorsus(咬、刺激)以及被动不定式refici(恢复)配合。magis(更)表示这两种食物优于其他食物。

61 quin,“事实上”。omnia malit,“它更喜欢一切……的东西”,omnia是quaecumque(无论什么)从句的先行词。

62 quaecumque immundis fervent allata popinis,“任何热腾腾地从肮脏餐馆拿来的东西”。quaecumque同时作谓语动词fervent(冒热气)和过去分词allata(带来)的主语,immundis popinis是夺格。

63 Est operae pretium意为“为……付出辛劳是值得的”,主语是后面的不定式结构。duplicis pernoscere iuris naturam,“透彻了解两种调味汁的性质”,有注者认为属格duplicis iuris指的不是两种汁,而是复合汁(包含两类成分的汁)。

64 Simplex e dulci constat olivo,“简单的(汁)由香甜的橄榄油制成”。quod从句修饰省略的名词ius(调味汁)。

65 quod pingui miscere mero muriaque decebit,“它(调味汁)应该用浓酒和盐汤混合”。无人称动词decebit(应该)的主语是不定式结构,quod作不定式miscere(混合)的宾语。mero和muria都是夺格。

66 non alia修饰muria,和quam呼应,意为“只应该用那种盐汤”。qua从句的先行词是muria。qua Byzantia putuit orca,“让拜占庭坛子发出浓烈气味的那种(盐汤)”。拜占庭是黑海边的渔业中心,生产的鱼大量运往罗马,装这些鱼的盐汤很受罗马人喜爱。

67 ubi引导时间状语从句。Hoc ubi confusum sectis inferbuit herbis,“当这个和切好的香草混合并且煮好之后”。Inferbuit,“沸腾”。夺格sectis herbis和修饰Hoc的过去分词confusum(混合)配合。

68 Corycioque croco sparsum stetit,“撒了科鲁克的藏红花后放在那里”,主语仍是Hoc。小亚细亚的科鲁克(Corycos)是藏红花的著名产地。insuper addes,“你还要加上”。insuper,副词,表示追加。

69 addes的宾语是quod从句省略的先行词id。pressa Venafranae quod baca remisit olivae,“维纳弗橄榄果被榨时产出的(汁)”。

70 Picenis cedunt pomis Tiburtia suco,“提布尔苹果在味道方面不如皮凯努苹果”。Tiburtia(poma)是主语,与格Picenis pomis和cedunt(屈服)配合,suco(味道)是方面夺格。

71 nam facie praestant,“但在外观上胜出”。nam这里的意思是“另一方面”,facie(外表)也是夺格。Venucula(uva)convenit ollis,“维努库的葡萄适合用坛子(储存)”。

72 rectius Albanam fumo duraveris uvam,“你更应该用烟将阿尔班的葡萄熏干(即制成葡萄干)”。

73 ego(我)的重复和primus(第一人)表达了自豪的语气,作invenior(被发现、被公认)的主语和完成体不定式circumposuisse(放到餐桌各处,上菜)的逻辑主语。73-75行的所有宾格名词都是circumposuisse的宾语。Hanc cum malis,“这个(指阿尔班葡萄干)和苹果一起”。faecem,“酒渣”。allec,“腌鱼”。

74 piper album cum sale nigro,“白胡椒和黑盐(指黑胡椒)”。

75 incretum puris catillis(撒在整洁的碟子里)修饰piper album。

76 Immane est vitium,“……是极大的罪过”,主语是后面两个并列的不定式。dare milia terna macello,“花三千塞斯托在食品市场上”,macello是与格,和dare配合。

77 angustoque vagos pisces urgere catino,“然后让这些游泳的鱼挤在狭小的盘子里”。

78 Magna movet stomacho fastidia,“它(指后面从句中的情形)会在胃里激起极大的厌恶”,即“让人反胃”。seu…sive,“无论……还是”。

79 puer unctis tractavit calicem manibus,“奴隶用油腻的手碰过酒杯”。dum furta ligurrit,“当他舔偷来的(食物)时”,这个从句解释了unctis(抹了油)的原因。

80 gravis veteri creterrae limus adhaesit,“令人痛苦的污垢黏在古老的酒碗上”。与格veteri creterrae和动词adhaesit(黏)配合。

81 Vilibus in scopis, in mappis, in scobe quantus consistit sumptus,“便宜的扫帚、桌布和(扫地用的)锯末能花多少钱?”quantus sumptus(多大的开销)是consistit(构成)的主语。

82 Neglectis是独立夺格,“一旦(这些事)被忽略”。flagitium ingens(est),“是可怕的罪”。

83 Ten’=(Tene),此处的后缀-ne不表示疑问,而是和后面的独立不定式一起表达强烈的感叹语气,Te(你)是不定式的主语。lapides varios lutulenta radere palma,“用脏兮兮的棕榈(笤帚)扫马赛克地板”。lapides varios(颜色各异的石头)指马赛克。radere原义是“刮”。

84 Tyrias dare circum inlota toralia vestes,“在用推罗染料染过的帷幔周围挂上未洗的椅罩”。介词circum(在……周围)和vestes(挂毯)搭配。toralia(椅罩、床罩)是dare的宾语。古罗马人吃饭时趴在躺椅上。

85 形容词oblitum(忘记)修饰Te,宾语是不定式结构tanto reprehendi iustius illis(就越是理所应当地比那些事情更受指责)。tanto(如此程度的)和quanto从句呼应,可译成“越……越”。

86 quanto curam sumptumque minorem haec habeant,“这些东西获得的关注和花销越少”。

87 quae从句的先行词是illis(那些事),quae nisi divitibus nequeunt contingere mensis(只与富人的餐桌相关的东西)即“只有富人的餐桌上才有的东西”。nisi(除非)和nequeunt(不能)构成了双重否定,与格divitibus mensis和contingere(发生)配合。

88 Docte Cati(博学的卡提乌)是呼格。过去分词短语per amicitiam divosque rogatus(以友谊和众神的名义请求)修饰命令式memento(记住)的主语“你”。

89 不定式结构ducere me auditum(带我去听课)附属于rogatus,其中auditum是目的动名词(supine)。perges quocumque,“无论你去哪里”。

90 Nam表示解释。quamvis memori referas mihi pectore cuncta,“无论你用怎样精确的记忆告诉我这一切”。memori(记性好的)修饰夺格pectore(胸膛、心),cuncta(所有的)是中性复数名词。

91 non tamen interpres tantundem iuveris,“然而,作为一个解释者(即转述者),你无法(给我)同样大的快乐”。interpres是iuveris(使高兴)主语“你”的同位语。tantundem,副词,“同样大地”。

92 Adde voltum habitumque hominis是命令式,“加上那人的面容和举止”。quem从句的先行词是hominis(人),在从句中作完成体不定式vidisse(看见)的宾语,整个不定式作non magni pendis(你不看重)的宾语。属格magni表示价值。beatus(幸运的)修饰主语tu(你)。

93 quia contigit,“因为这已发生(在你身上)”。at,“可是”。mihi cura non mediocris inest,“可是我心里有不小的渴望”。与格mihi(我)和inest(在……里面)配合。ut引导目的状语从句,从句中的两个不定式都和queam(我能够)连用。fontes ut adire remotos,“靠近遥远的泉源”。

第94行 haurire vitae praecepta beatae,“饮尽幸福生活的箴言”。属格vitae beatae修饰praecepta。