賀拉斯《頌詩集》第3部第22首

Montium custos nemorumque virgo,
quae laborantes utero puellas
ter vocata audis adimisque leto,
diva triformis,

5 imminens villae tua pinus esto,
quam per exactos ego laetus annos
verris obliquum meditantis ictum
sanguine donem.

佑護群山與森林的處子,三形
女神,分娩的年輕婦人若向你
呼求三次,你便會垂聽響應,
讓她們擺脫死。

5 請接受房前的這棵松樹,在每年
年末,我都欣悅地將它獻給你,
連同野豬的血,它還在謀算
側面的襲擊。

這首詩獻給狄安娜。狄安娜不僅是月神,也是林神(Diana Nemorensis),所以賀拉斯將一棵松樹獻給她。本詩格律是The Sapphic Strophe,四行一節。譯文採用每節前三行五頓、末行二頓模仿原詩節奏,以ABAB的格式押韻。

 

1 屬格Montium(山)和nemorum(樹林)都修飾custos(守衛者)。virgo(處女)和custos是同位語。

2 quae引導定語從句,先行詞是virgo。奪格utero(子宮)和laborantes(受苦)搭配,意為“分娩”,修飾puellas(少婦)。

3 ter vocata(三次被呼求)修飾quae,三是宗教中的神聖數字。audis,“垂聽……的禱告”。表示分離的奪格leto(死)和adimis(帶走、救走)搭配,兩個動詞的賓語都是puellas。古代婦女分娩時死亡的風險很大。

4 diva triformis(三形女神)作virgo的同位語。三形指天上的盧娜(Luna,月神)、地上的狄安娜(Diana,獵神、林神、婦女的守護神)和地府的赫卡忒(Hecate,魔法神)。

5 imminens(懸掛、遮蔽)修飾pinus(松樹)。與格villae(我的房子)和imminens配合。tua(你的)作第三人稱命令式esto(成為)的表語,意思是“請接受我獻上的這棵松樹”。

6 quam引導定語從句,先行詞是pinus,在從句中作donem(我獻上)的賓語。per exactos annos,“在每年年末”,exactos意為“度過”。laetus(快樂的)修飾ego(我)。

7 屬格verris(野豬)修飾sanguine(血),sanguine的奪格表示伴隨的祭品。現在分詞meditantis(考慮、策劃)修飾verris。obliquum ictum(側面進攻)作meditantis的賓語。由於野豬的長牙長在嘴的兩側,側面進攻威力最大。

第8行 donem的虛擬式讓這個定語從句有了目的從句的味道。