Chommoda dicebat, si quando commoda vellet
dicere, et insidias Arrius hinsidias,
et tum mirifice sperabat se esse locutum,
cum quantum poterat dixerat hinsidias.
5 Credo, sic mater, sic liber avunculus eius,
sic maternus avus dixerat atque avia.
Hoc misso in Syriam requierant omnibus aures:
audibant eadem haec leniter et leviter,
nec sibi postilla metuebant talia verba,
10 cum subito affertur nuntius horribilis,
Ionios fluctus, postquam illuc Arrius isset,
iam non Ionios esse sed Hionios.
[1] 本詩格律是哀歌雙行體。這首詩諷刺了一位名叫阿利烏斯(Arrius)的人附庸風雅卻適得其反的行為。西塞羅指出,在早期拉丁語中輔音都不送氣,但後來受到古希臘文化的影響,許多上層人士開始把ch、th、ph中的[h]發出來,以顯示自己的希臘修養,但阿利烏斯做過了頭,在沒有[h]音的地方也加上[h]音,而且非常用力。這首詩有多處模仿他的發音,翻譯時為了突出聲音效果,無法兼顧某些詞本身的意思。
[2] chommoda,卡圖盧斯杜撰的詞,本來形式是commoda(利益)。
[3] hinsidias,卡圖盧斯杜撰的詞,本來形式是insidias(埋伏、陰謀)。
[4] liber(自由)這裡指自由民的社會身份。
[5] Hionios,卡圖盧斯杜撰的詞,本來形式是Ionios(Ionia的形容詞賓格複數),愛奧尼亞海(通常譯成伊奧尼亞海,但由於漢語沒有hi對應的字,在本詩中譯成愛奧尼亞海)在克里特島與意大利南部之間。