卡圖盧斯《歌集》第84首



Chommoda dicebat, si quando commoda vellet
dicere, et insidias Arrius hinsidias,
et tum mirifice sperabat se esse locutum,
cum quantum poterat dixerat hinsidias.
5 Credo, sic mater, sic liber avunculus eius,
sic maternus avus dixerat atque avia.
Hoc misso in Syriam requierant omnibus aures:
audibant eadem haec leniter et leviter,
nec sibi postilla metuebant talia verba,
10 cum subito affertur nuntius horribilis,
Ionios fluctus, postquam illuc Arrius isset,
iam non Ionios esse sed Hionios.

H的風雅)[1]
 
阿利烏斯想說“安”,會說成“憨”;[2]
如果想說“摁”,他會說成“恨”。[3]
而且當他用儘力氣噴出這個“恨”,
他覺得自己的發音令人讚歎。
5 我相信,他的母親,身為自由民的舅舅,[4]
外公外婆,都曾這樣說話。
他去了敘利亞,所有耳朵都放了假:
那些音節變得舒緩而溫柔,
從此再也沒有“恨”,再也不害怕——
10 突然,有人捎回恐怖的消息,
愛奧尼亞的波浪,自打他經過那裡,
就從“愛奧尼亞”變成“害奧尼亞”。[5]


[1] 本詩格律是哀歌雙行體。這首詩諷刺了一位名叫阿利烏斯(Arrius)的人附庸風雅卻適得其反的行為。西塞羅指出,在早期拉丁語中輔音都不送氣,但後來受到古希臘文化的影響,許多上層人士開始把ch、th、ph中的[h]發出來,以顯示自己的希臘修養,但阿利烏斯做過了頭,在沒有[h]音的地方也加上[h]音,而且非常用力。這首詩有多處模仿他的發音,翻譯時為了突出聲音效果,無法兼顧某些詞本身的意思。
[2] chommoda,卡圖盧斯杜撰的詞,本來形式是commoda(利益)。
[3] hinsidias,卡圖盧斯杜撰的詞,本來形式是insidias(埋伏、陰謀)。
[4] liber(自由)這裡指自由民的社會身份。
[5] Hionios,卡圖盧斯杜撰的詞,本來形式是Ionios(Ionia的形容詞賓格複數),愛奧尼亞海(通常譯成伊奧尼亞海,但由於漢語沒有hi對應的字,在本詩中譯成愛奧尼亞海)在克里特島與意大利南部之間。