Chommoda dicebat, si quando commoda vellet
dicere, et insidias Arrius hinsidias,
et tum mirifice sperabat se esse locutum,
cum quantum poterat dixerat hinsidias.
5 Credo, sic mater, sic liber avunculus eius,
sic maternus avus dixerat atque avia.
Hoc misso in Syriam requierant omnibus aures:
audibant eadem haec leniter et leviter,
nec sibi postilla metuebant talia verba,
10 cum subito affertur nuntius horribilis,
Ionios fluctus, postquam illuc Arrius isset,
iam non Ionios esse sed Hionios.
[1] 本诗格律是哀歌双行体。这首诗讽刺了一位名叫阿利乌斯(Arrius)的人附庸风雅却适得其反的行为。西塞罗指出,在早期拉丁语中辅音都不送气,但后来受到古希腊文化的影响,许多上层人士开始把ch、th、ph中的[h]发出来,以显示自己的希腊修养,但阿利乌斯做过了头,在没有[h]音的地方也加上[h]音,而且非常用力。这首诗有多处模仿他的发音,翻译时为了突出声音效果,无法兼顾某些词本身的意思。
[2] chommoda,卡图卢斯杜撰的词,本来形式是commoda(利益)。
[3] hinsidias,卡图卢斯杜撰的词,本来形式是insidias(埋伏、阴谋)。
[4] liber(自由)这里指自由民的社会身份。
[5] Hionios,卡图卢斯杜撰的词,本来形式是Ionios(Ionia的形容词宾格复数),爱奥尼亚海(通常译成伊奥尼亚海,但由于汉语没有hi对应的字,在本诗中译成爱奥尼亚海)在克里特岛与意大利南部之间。