《哀歌集》第三部第3首(呂格達慕斯)



Quid prodest caelum votis implesse, Neaera,
blandaque cum multa tura dedisse prece?
Non ut marmorei prodirem e limine tecti,
insignis clara conspicuusque domo,
5 aut ut multa mei renovarent iugera tauri
et magnas messes terra benigna daret,
sed tecum ut longae sociarem gaudia vitae
inque tuo caderet nostra senecta sinu,
tunc cum permenso defunctus tempore lucis[1]
10 nudus Lethaea cogerer ire rate.
Nam grave quid prodest pondus mihi divitis auri,
arvaque si findant pinguia mille boves?
Quidve domus prodest Phrygiis innixa columnis,
Taenare sive tuis, sive Caryste tuis,
15 et nemora in domibus sacros imitantia lucos
aurataeque trabes marmoreumque solum?
Quidve in Erythraeo legitur quae litore concha
tinctaque Sidonio murice lana iuvat,
et quae praeterea populus miratur? In illis
20 invidia est: falso plurima vulgus amat.
Non opibus mentes hominum curaeque levantur
nam Fortuna sua tempora lege regit.
Sit mihi paupertas tecum iucunda, Neaera:
at sine te regum munera nulla volo.
25 O niveam quae te poterit mihi reddere lucem!
O mihi felicem terque quaterque diem!
At si, pro dulci reditu quaecumque voventur,
audiat aversa non meus aure deus,
nec me regna iuvant nec Lydius aurifer amnis
30 nec quas terrarum sustinet orbis opes.
Haec alii cupiant; liceat mihi paupere cultu
securo cara coniuge posse frui.
Adsis et timidis faveas, Saturnia, votis,
et faveas concha, Cypria, vecta tua.
35 Aut si fata negant reditum tristesque sorores,
stamina quae ducunt quaeque futura neunt,
me vocet in vastos amnes nigramque paludem
dives in ignava luridus Orcus aqua.[2]
[1] tunc=tum
[2] dives…ignava…aqua=Dis…ignaram…aquam

(詩人的盼望)
 
一再向天庭傾訴願望,涅埃拉,獻許多
禱告,恭敬焚香,有什麼好結果?
我所求並非昂然邁出大理石的殿宇,
因為雄偉的宅邸而引人注目,
5 或者公牛們翻耕連綿廣闊的田野,[1]
善良的大地賜給我慷慨的收穫,
而是與你共享這漫長一生的歡樂,
讓我的殘年在你的懷中度過,
當我在光域分配的時間已經耗盡,
10 我被迫赤身乘忘川之舟航行。[2]
黃金沉甸甸的重量對我有什麼幫助,
或者千頭牛犁開肥沃的田畝?
佛里吉亞郎柱支撐的豪宅有何益,
泰那羅和卡呂斯托斯的石料亦如此,[3]
15 還有府邸內堪與聖林媲美的樹園,
鍍金的橫樑和大理石鋪就的地面?
厄里忒萊海岸採集的珍珠和西頓[4]
紫液浸染的羊毛,以及人群
艷羨的其他一切,有何用?只招來忌妒——
20 庸眾所愛,多半都源於錯誤。
財富不能減輕人類的籌謀與憂慮,
運氣以自己的法律主宰境遇。
若與你一起,涅埃拉,貧窮也是愉悅;
沒有你,國王的寶藏我也不屑。
25 啊,能將你帶回我身邊的雪亮晨曦!
啊,於我三倍四倍幸福的日子!
但如果,無論我為你甜蜜的回歸許了
什麼願,我的神都扭頭不聽我說,
所有王國,呂底亞的金河,乃至全世界
30 維繫的資源都不能給我快樂。
讓別人覬覦這些,允許我安於簡陋,
能與親愛的妻子寧靜相守。
朱諾,靠近我,應許這些膽怯的憧憬,[5]
乘貝殼旅行的維納斯,也請你垂聽。[6]
35 但倘若嚴厲的命運女神禁止你回來
(是她們編織的紗線把結局安排),
願蒼白的地府之神(遲滯冥水的富豪)[7]
喚我去陰森的河流和黑暗的泥沼。


[1] “廣闊”對應的拉丁語原文是multa iugera(許多尤格)。
[2] 忘川,即勒忒河(Lethe),冥府五大河之一,亡魂飲此水就會忘記人間事。
[3] 泰那羅(Taenarus)山谷在伯羅奔尼撒半島最南端,古代傳說山谷里的一個洞口是地府入口。卡呂斯托斯(Carystus)是希臘歐卑亞(Euboea)地區的一個城鎮,以出產大理石著稱。
[4] 厄里忒萊(Erythrae)是歐卑亞地區的城鎮,海岸盛產珍珠;西頓(Sidon)是腓尼基城市,和推羅一樣以製造染料的紫貝著稱。
[5] “朱諾”對應的拉丁語原文是Saturnia,意為“薩圖爾努斯之女”。
[6] “維納斯”對應的拉丁語原文是Cypria,意為“塞浦路斯的女神”。
[7] “地府之神”對應的拉丁語原文是Orcus(奧爾庫斯),迪斯(Dis)或普魯托(Pluto)的別名。