《哀歌集》第三部第2首(呂格達慕斯)



Qui primus caram iuveni carumque puellae
eripuit iuvenem, ferreus ille fuit;
durus et ille fuit, qui tantum ferre dolorem,
vivere et erepta coniuge qui potuit.
5 Non ego firmus in hoc, non haec patientia nostro
ingenio: frangit fortia corda dolor;
nec mihi vera loqui pudor est vitaeque fateri,
tot mala perpessae, taedia nata meae.
Ergo cum tenuem fuero mutatus in umbram[1]
10 candidaque ossa supra nigra favilla teget,
ante meum veniat longos incompta capillos
et fleat ante meum maesta Neaera rogum;
sed veniat carae matris comitata dolore:
maereat haec genero, maereat illa viro.
15 Praefatae ante meos Manes animamque precatae
perfusaeque pias ante liquore manus,
pars quae sola mei superabit corporis, ossa
incinctae nigra candida veste legent
et primum annoso spargent collecta Lyaeo,
20 mox etiam niveo fundere lacte parent,
post haec carbaseis umorem tollere velis
atque in marmorea ponere sicca domo.
Illic quas mittit dives Panchaia merces
Eoique Arabes, dives et Assyria,
25 et nostri memores lacrimae fundantur eodem:
sic ego componi versus in ossa velim.
Sed tristem mortis demonstret littera causam
atque haec in celebri carmina fronte notet:
‘Lygdamus hic situs est: dolor huic et cura Neaerae,
30 coniugis ereptae, causa perire fuit.’
[1] cum=ego cum

(詩人的葬禮)
 
誰最先將摯愛的少女或少男從戀人
身邊奪走,就如鐵一般無情;
誰如果妻子被搶,卻依然能夠活下去,
忍受如此的痛苦,也同樣冷酷。
5 我於此並不堅強,如此的忍耐力天生
非我有——痛苦擊碎勇敢的心。
我不覺羞恥,無論說出真相,或承認,
受盡了災厄,我已經厭倦生命。
所以,當我已變作一縷縹緲的鬼魂,
10 閃亮的白骨已覆蓋黑色的灰燼,
讓涅埃拉披散長發,來觀瞻我的柴堆,
讓她凄哀地站着,為我流淚;
然而,要叫她親愛母親的痛苦相伴,
一位為女婿,一位為丈夫祭奠。
15 先讓她們向我的亡靈和魂魄誦念
禱詞,用清水洗凈雙手的污染,
再解開深暗的喪服,裹起我燒白的骨頭,
這是我身體在世間僅有的殘留。
先用陳年的老酒噴洒搜集的屍骸,
20 很快又將它浸入雪白的牛奶,
然後以亞麻濾布祛除其中的水分,
待變干之後,置於大理石墳塋。
在裡面藏入富庶潘凱亞、東方阿拉伯[1]
和亞述送來的各式各樣的寶貨,
25 並將追念我的淚水全部灑在這地方:
化枯骨的我希望如此被安葬。
但請用文字表明我死亡的悲慘緣由,
讓世人展讀的碑石將這些詩刻鏤:
“呂格達慕斯於此安息,他深愛的妻子
30 涅埃拉被奪走,他因為哀傷而死。”


[1] 潘凱亞(Panchaia)是傳說中古代阿拉伯的一個島嶼,盛產沒藥和寶石。