Quid prodest caelum votis implesse, Neaera,
blandaque cum multa tura dedisse prece?
Non ut marmorei prodirem e limine tecti,
insignis clara conspicuusque domo,
5 aut ut multa mei renovarent iugera tauri
et magnas messes terra benigna daret,
sed tecum ut longae sociarem gaudia vitae
inque tuo caderet nostra senecta sinu,
tunc cum permenso defunctus tempore lucis[1]
10 nudus Lethaea cogerer ire rate.
Nam grave quid prodest pondus mihi divitis auri,
arvaque si findant pinguia mille boves?
Quidve domus prodest Phrygiis innixa columnis,
Taenare sive tuis, sive Caryste tuis,
15 et nemora in domibus sacros imitantia lucos
aurataeque trabes marmoreumque solum?
Quidve in Erythraeo legitur quae litore concha
tinctaque Sidonio murice lana iuvat,
et quae praeterea populus miratur? In illis
20 invidia est: falso plurima vulgus amat.
Non opibus mentes hominum curaeque levantur
nam Fortuna sua tempora lege regit.
Sit mihi paupertas tecum iucunda, Neaera:
at sine te regum munera nulla volo.
25 O niveam quae te poterit mihi reddere lucem!
O mihi felicem terque quaterque diem!
At si, pro dulci reditu quaecumque voventur,
audiat aversa non meus aure deus,
nec me regna iuvant nec Lydius aurifer amnis
30 nec quas terrarum sustinet orbis opes.
Haec alii cupiant; liceat mihi paupere cultu
securo cara coniuge posse frui.
Adsis et timidis faveas, Saturnia, votis,
et faveas concha, Cypria, vecta tua.
35 Aut si fata negant reditum tristesque sorores,
stamina quae ducunt quaeque futura neunt,
me vocet in vastos amnes nigramque paludem
dives in ignava luridus Orcus aqua.[2]
[1] tunc=tum
[2] dives…ignava…aqua=Dis…ignaram…aquam
(诗人的盼望)
一再向天庭倾诉愿望,涅埃拉,献许多
祷告,恭敬焚香,有什么好结果?
我所求并非昂然迈出大理石的殿宇,
因为雄伟的宅邸而引人注目,
5 或者公牛们翻耕连绵广阔的田野,[1]
善良的大地赐给我慷慨的收获,
而是与你共享这漫长一生的欢乐,
让我的残年在你的怀中度过,
当我在光域分配的时间已经耗尽,
10 我被迫赤身乘忘川之舟航行。[2]
黄金沉甸甸的重量对我有什么帮助,
或者千头牛犁开肥沃的田亩?
佛里吉亚郎柱支撑的豪宅有何益,
泰那罗和卡吕斯托斯的石料亦如此,[3]
15 还有府邸内堪与圣林媲美的树园,
镀金的横梁和大理石铺就的地面?
厄里忒莱海岸采集的珍珠和西顿[4]
紫液浸染的羊毛,以及人群
艳羡的其他一切,有何用?只招来忌妒——
20 庸众所爱,多半都源于错误。
财富不能减轻人类的筹谋与忧虑,
运气以自己的法律主宰境遇。
若与你一起,涅埃拉,贫穷也是愉悦;
没有你,国王的宝藏我也不屑。
25 啊,能将你带回我身边的雪亮晨曦!
啊,于我三倍四倍幸福的日子!
但如果,无论我为你甜蜜的回归许了
什么愿,我的神都扭头不听我说,
所有王国,吕底亚的金河,乃至全世界
30 维系的资源都不能给我快乐。
让别人觊觎这些,允许我安于简陋,
能与亲爱的妻子宁静相守。
朱诺,靠近我,应许这些胆怯的憧憬,[5]
乘贝壳旅行的维纳斯,也请你垂听。[6]
35 但倘若严厉的命运女神禁止你回来
(是她们编织的纱线把结局安排),
愿苍白的地府之神(迟滞冥水的富豪)[7]
唤我去阴森的河流和黑暗的泥沼。
[1] “广阔”对应的拉丁语原文是multa iugera(许多尤格)。
[2] 忘川,即勒忒河(Lethe),冥府五大河之一,亡魂饮此水就会忘记人间事。
[3] 泰那罗(Taenarus)山谷在伯罗奔尼撒半岛最南端,古代传说山谷里的一个洞口是地府入口。卡吕斯托斯(Carystus)是希腊欧卑亚(Euboea)地区的一个城镇,以出产大理石著称。
[4] 厄里忒莱(Erythrae)是欧卑亚地区的城镇,海岸盛产珍珠;西顿(Sidon)是腓尼基城市,和推罗一样以制造染料的紫贝著称。
[5] “朱诺”对应的拉丁语原文是Saturnia,意为“萨图尔努斯之女”。
[6] “维纳斯”对应的拉丁语原文是Cypria,意为“塞浦路斯的女神”。
[7] “地府之神”对应的拉丁语原文是Orcus(奥尔库斯),迪斯(Dis)或普鲁托(Pluto)的别名。