Qui primus caram iuveni carumque puellae
eripuit iuvenem, ferreus ille fuit;
durus et ille fuit, qui tantum ferre dolorem,
vivere et erepta coniuge qui potuit.
5 Non ego firmus in hoc, non haec patientia nostro
ingenio: frangit fortia corda dolor;
nec mihi vera loqui pudor est vitaeque fateri,
tot mala perpessae, taedia nata meae.
Ergo cum tenuem fuero mutatus in umbram[1]
10 candidaque ossa supra nigra favilla teget,
ante meum veniat longos incompta capillos
et fleat ante meum maesta Neaera rogum;
sed veniat carae matris comitata dolore:
maereat haec genero, maereat illa viro.
15 Praefatae ante meos Manes animamque precatae
perfusaeque pias ante liquore manus,
pars quae sola mei superabit corporis, ossa
incinctae nigra candida veste legent
et primum annoso spargent collecta Lyaeo,
20 mox etiam niveo fundere lacte parent,
post haec carbaseis umorem tollere velis
atque in marmorea ponere sicca domo.
Illic quas mittit dives Panchaia merces
Eoique Arabes, dives et Assyria,
25 et nostri memores lacrimae fundantur eodem:
sic ego componi versus in ossa velim.
Sed tristem mortis demonstret littera causam
atque haec in celebri carmina fronte notet:
‘Lygdamus hic situs est: dolor huic et cura Neaerae,
30 coniugis ereptae, causa perire fuit.’
[1] cum=ego cum
(诗人的葬礼)
谁最先将挚爱的少女或少男从恋人
身边夺走,就如铁一般无情;
谁如果妻子被抢,却依然能够活下去,
忍受如此的痛苦,也同样冷酷。
5 我于此并不坚强,如此的忍耐力天生
非我有——痛苦击碎勇敢的心。
我不觉羞耻,无论说出真相,或承认,
受尽了灾厄,我已经厌倦生命。
所以,当我已变作一缕缥缈的鬼魂,
10 闪亮的白骨已覆盖黑色的灰烬,
让涅埃拉披散长发,来观瞻我的柴堆,
让她凄哀地站着,为我流泪;
然而,要叫她亲爱母亲的痛苦相伴,
一位为女婿,一位为丈夫祭奠。
15 先让她们向我的亡灵和魂魄诵念
祷词,用清水洗净双手的污染,
再解开深暗的丧服,裹起我烧白的骨头,
这是我身体在世间仅有的残留。
先用陈年的老酒喷洒搜集的尸骸,
20 很快又将它浸入雪白的牛奶,
然后以亚麻滤布祛除其中的水分,
待变干之后,置于大理石坟茔。
在里面藏入富庶潘凯亚、东方阿拉伯[1]
和亚述送来的各式各样的宝货,
25 并将追念我的泪水全部洒在这地方:
化枯骨的我希望如此被安葬。
但请用文字表明我死亡的悲惨缘由,
让世人展读的碑石将这些诗刻镂:
“吕格达慕斯于此安息,他深爱的妻子
30 涅埃拉被夺走,他因为哀伤而死。”
[1] 潘凯亚(Panchaia)是传说中古代阿拉伯的一个岛屿,盛产没药和宝石。