奧維德《情詩集》第3部第13首



Cum mihi pomiferis coniunx foret orta Faliscis,
moenia contigimus victa, Camille, tibi.
Casta sacerdotes Iunoni festa parabant
et celebres ludos indigenamque bovem.
5 Grande morae pretium ritus cognoscere, quamvis
difficilis clivis huc via praebet iter.
Stat vetus et densa praenubilus arbore lucus;
aspice: concedes numinis esse locum.[1]
Accipit ara preces votivaque tura piorum,
10 ara per antiquas facta sine arte manus.
Huc, ubi praesonuit sollemni tibia cantu,[2]
it per velatas annua pompa vias.
Ducuntur niveae populo plaudente iuvencae,
quas aluit campis herba Falisca suis,
15 et vituli nondum metuenda fronte minaces
et minor ex humili victima porcus hara
duxque gregis cornu per tempora dura recurvo;
invisa est dominae sola capella deae:
illius indicio silvis inventa sub altis
20 dicitur inceptam destituisse fugam.
Nunc quoque per pueros iaculis incessitur index
et pretium auctori vulneris ipsa datur.
Qua ventura dea est, iuvenes timidaeque puellae
praeverrunt latas veste iacente vias.
25 Virginei crines auro gemmaque premuntur,
et tegit auratos palla superba pedes;
more patrum Graio velatae vestibus albis
tradita supposito vertice sacra ferunt.
Ore favent populi tum, cum venit aurea pompa
30 ipsa sacerdotes subsequiturque suas.
Argiva est pompae facies: Agamemnone caeso
et scelus et patrias fugit Halaesus opes
iamque pererratis profugus terraque fretoque
moenia felici condidit alta manu.
35 Ille suos docuit Iunonia sacra Faliscos:
sint mihi, sint populo semper amica suo.
[1] numinis esse=numen inesse
[2] Huc=Hinc

(朱諾的節日)
 
因妻子出生於盛產蘋果的法利斯齊,
我們來卡米盧斯征服的城市。[1]
祭司們正為朱諾準備純潔的節日,
獻上當地的母牛和著名的儀式。
5 能體驗慶典是我停留的厚禮,雖然
通往那裡的上坡路有些艱難。
有一處古老繁茂的樹林,枝葉幽暗,
望着它,你會覺得神住在裡邊。
祭壇接受虔誠者的禱告和供奉的香料,
10 它樸實無華,是古代信徒所造。
當喇叭吹出慣常的曲調,年度的儀仗
就沿鋪地毯的道路向這裡移動。
雪白的母牛前行,伴着民眾的歡呼,
它們是法利斯齊的草場養育;
15 還有尚未長尖角也不嚇人的牛犢,
次等的犧牲——從卑賤圈裡來的豬、
領頭的綿羊(彎角盤在堅硬的顳顬),
以及山羊(唯有它讓神後憎惡)——
據說因為它告密,她在深林中被找到,
20 只好終止已經開始的逃跑;[2]
即使現在,它仍是男孩們投擲的目標,
誰刺傷了它,就能拿它作酬勞。
女神將蒞臨之地,已有恭敬的少女
和少男用衣服清掃寬闊的道路。
25 金飾和寶石綴滿了那些少女的頭髮,
戴金鐲的足藏在驕傲的披風下;
仿效希臘的先祖,她們身着白裳,
將託付給自己的聖器頂在頭上。[3]
民眾肅穆地靜立,當金色的儀仗靠近,
30 跟隨在祭司後,女神的雕像現身。
遊行是阿戈斯的樣式:阿伽門農被害,
哈萊索斯逃離了這可怕的罪[4]
和父親的遺產,雖在海陸長久流亡,
但終享幸福,親造了宏偉的城牆。
35 是他把朱諾的秘儀教給法利斯齊人:
願它們永遠保佑我和這裡的鄉民。


[1] 法利斯齊(Falisci)以土地富饒聞名,古羅馬獻祭的牲畜多半產於這裡。
[2] 所指的故事不祥。朱諾只逃跑過兩次,一次是躲避朱庇特的追求,一次是在巨人族戰爭中,在埃及和利比亞逃難。
[3] 相傳法利斯齊是古希臘人建立的殖民地,這裡描繪的也是希臘的宗教習俗,參考《變形記》(Metamorphoses 2.711-713)。
[4] 哈萊索斯(Halesus或Halaesus)是阿伽門農和一位妾的兒子,在父親被害後,他逃到意大利,建立了法利斯齊城。