Annua venerunt Cerealis tempora sacri:
secubat in vacuo sola puella toro.
Flava Ceres, tenues spicis redimita capillos,
cur inhibes sacris commoda nostra tuis?
5 Te, dea, munificam gentes ubi quaque loquuntur,
nec minus humanis invidet ulla bonis.
Ante nec hirsuti torrebant farra coloni,
nec notum terris area nomen erat,
sed glandem quercus, oracula prima, ferebant:
10 haec erat et teneri caespitis herba cibus.
Prima Ceres docuit turgescere semen in agris,
falce coloratas subsecuitque comas.
Prima iugis tauros supponere colla coegit
et veterem curvo dente revellit humum.
15 Hanc quisquam lacrimis laetari credit amantum
et bene tormentis secubituque coli?
Nec tamen est, quamvis agros amet illa feraces,
rustica nec viduum pectus amoris habet.
Cretes erunt testes; nec fingunt omnia Cretes:
20 Crete nutrito terra superba Iove.
Illic sideream mundi qui temperat arcem
exiguus tenero lac bibit ore puer;
magna fides testi: testis laudatur alumno;
fassuram Cererem crimina nota puto.
25 Viderat Iasium Cretaea diva sub Ida
figentem certa terga ferina manu;
vidit et, ut tenerae flammam rapuere medullae,
hinc pudor, ex illa parte trahebat amor.
Victus amore pudor: sulcos arere videres
30 et sata cum minima parte redire sui;
cum bene iactati pulsarant arva ligones,
ruperat et duram vomer aduncus humum
seminaque in latos ierant aequaliter agros,
irrita decepti vota colentis erant.
35 Diva potens frugum silvis cessabat in altis;
deciderant longae spicea serta comae.
Sola fuit Crete fecundo fertilis anno:
omnia, qua tulerat se dea, messis erat;
ipse locus nemorum canebat frugibus Ide[1]
40 et ferus in silva farra metebat aper.
Optavit Minos similes sibi legifer annos;
optavit, Cereris longus ut esset amor.[2]
Qui tibi secubitus tristes, dea flava, fuissent,
hos cogor sacris nunc ego ferre tuis.
45 Cur ego sim tristis, cum sit tibi nata reperta
regnaque quam Iuno sorte minora regat?
Festa dies Veneremque vocat cantusque merumque:
haec decet ad dominos munera ferre deos.
[1] ipse=ipas; Ide=Idae
[2] optavit=optasset
(谷神节的问题)
一年一度的谷神节到来,要举行圣礼:[1]
我女友在另外的床上独自休息。
精致头发戴着麦穗冠的金色刻瑞斯,
为何用祭祀妨碍我们的好事?
5 女神,世上的民族都说你是赐予者,
其实没有谁比你对人类更吝啬。
往昔,不修边幅的农民不晾晒收成,
大地上无人知晓打谷场的名称,
但最早传递神谕的橡树能结出果实,[2]
10 人们以这些和嫩草的叶子为食。
刻瑞斯最先教会种子在地里长大,
用镰刀割下植株的彩色头发;
她最先逼迫公牛伸出脖颈,负起轭,
以犁铧的弯齿将古老的大地咬破。
15 会有人相信这位神喜爱情侣的眼泪,
忍耐和禁欲就是她认可的敬拜?
然而,尽管她青睐多产的田亩,却并不
单纯,胸中也不缺爱的情愫。
克里特人可以作证(他们并非总撒谎):
20 这个国度以养育朱庇特为荣。[3]
统治着宇宙星殿的神王在孩提时代
曾于岛上用稚嫩的嘴饮奶——[4]
见证者值得信任,她受到养子称赞。
刻瑞斯会承认这段著名的孽缘:
25 克里特的伊达山下,女神见伊阿西俄斯[5]
毫发无差地刺穿野兽的背脊,
看到他,柔嫩的骨髓立刻着了火,
羞耻往这边、情欲往那边拉扯。
情欲战胜了羞耻:到处的犁沟干裂,
30 播下的种子只有极少的收获;
当挥舞的锄头已经反复敲打田亩,
弯曲的犁铧已划破坚硬的泥土,
种子已经均匀地撒在广阔的原野上,
希望却落空,耕夫都被欺诳。
35 掌管稼穑的女神在树林深处流连,
束着长发的穗冠已掉落地面。
只有克里特依然富饶,年景喜人,
无论她去哪里,都五谷丰登。
生长林木的伊达山铺满晃眼的收成,
40 树间的野猪改成以麦粒为生。
创制法律的米诺斯盼望年年都如此,[6]
盼望刻瑞斯的爱长久不移。
金发的女神,分床而睡于你是悲哀,
我却必须在你的节日忍耐。
45 为何我必须悲哀,当你的爱女已寻获,[7]
你统治着万国,地位仅次于朱诺?
节日呼唤着维纳斯、歌声,还有美酒——
这样的礼物才适合神灵享受。
[1] 古罗马的谷神节(Cerealia)在4月12日到19日,祭礼全部由女人操办,节日期间禁止行房。
[2] 多多纳(Dodona)是朱庇特神庙和神谕所在地,地名源于朱庇特和欧罗巴的女儿多多涅(Dodone),据说那里生长的橡树和栖息的鸽子能传达神意。
[3] 克里特对朱庇特的养育之功可参考《岁时记》(Fasti 5.111-128)。
[4] 给朱庇特喂奶的是阿玛尔泰娅(Amalthea),“阿玛尔泰娅”有时被认为是母羊的名字,有时被认为(比如奥维德)是这只羊的主人。
[5] 伊阿西俄斯(Iasius)通常叫伊阿西翁(Iasion),是朱庇特和阿特拉斯之女厄勒克特拉的孩子。谷神刻瑞斯在卡德摩斯的婚礼上,引诱伊阿西翁野合,朱庇特发现后,用雷霆击杀了伊阿西翁(荷马和赫西俄德等人的说法)。
[6] 克里特国王米诺斯以公正著称,是为克里特立法的人。
[7] “爱女”指珀尔塞福涅(Persephone),关于她被冥王普鲁托(Pluto)劫走和刻瑞斯寻女的故事,参考《岁时记》(Fasti 4.417-618)和《变形记》(Metamorphoses 5.346-571)。