At non formosa est, at non bene culta puella,
at, puto, non votis saepe petita meis?
Hanc tamen in nullos tenui male languidus usus,
sed iacui pigro crimen onusque toro.
5 nec potui cupiens, pariter cupiente puella,
inguinis effeti parte iuvante frui.
Illa quidem nostro subiecit eburnea collo
bracchia Sithonia candidiora nive
osculaque inseruit cupida luctantia lingua
10 lascivum femori supposuitque femur;
et mihi blanditias dixit dominumque vocavit
et quae praeterea publica verba iuvant.
Tacta tamen veluti gelida mea membra cicuta
segnia propositum destituere meum.
15 Truncus iners iacui, species et inutile pondus,
et non exactum, corpus an umbra forem.
Quae mihi ventura est, siquidem ventura, senectus,
cum desit numeris ipsa iuventa suis?
A, pudet annorum: quo me iuvenemque virumque?[1]
20 Nec iuvenem nec me sensit amica virum.
Sic flammas aditura pias aeterna sacerdos
surgit et a caro fratre verenda soror.
At nuper bis flava Chlide, ter candida Pitho,
ter Libas officio continuata meo est;
25 exigere a nobis angusta nocte Corinnam,
me memini numeros sustinuisse novem.
Num mea Thessalico languent devota veneno
corpora, num misero carmen et herba nocent,
sagave punicea defixit nomina cera[2]
30 et medium tenuis in iecur egit acus?
Carmine laesa Ceres sterilem vanescit in herbam,
deficiunt laesi carmine fontis aquae;
ilicibus glandes cantataque vitibus uva
decidit et nullo poma movente fluunt.
35 Quid vetat et nervos magicas torpere per artes?
Forsitan impatiens sit latus inde meum.
Huc pudor accessit: facti pudor ipse nocebat;
ille fuit vitii causa secunda mei.
At qualem vidi tantum tetigique puellam!
40 Sic etiam tunica tangitur illa sua.
Illius ad tactum Pylius iuvenescere possit
Tithonosque annis fortior esse suis.
Haec mihi contigerat, sed vir non contigit illi.
Quas nunc concipiam per nova vota preces?
45 Credo etiam magnos, quo sum tam turpiter usus,
muneris oblati paenituisse deos.
Optabam certe recipi: sum nempe receptus;
oscula ferre: tuli; proximus esse: fui.
Quo mihi fortunae tantum? Quo regna sine usu?
50 Quid, nisi possedi dives avarus opes?
Sic aret mediis taciti vulgator in undis
pomaque, quae nullo tempore tangat, habet.
A tenera quisquam sic surgit mane puella,
protinus ut sanctos possit adire deos?
55 Sed, puto, non blanda non optima perdidit in me
oscula, non omni sollicitavit ope?
Illa graves potuit quercus adamantaque durum
surdaque blanditiis saxa movere suis:
digna movere fuit certe vivosque virosque,
60 sed neque tum vixi nec vir, ut ante, fui.
Quid iuvet ad surdas si cantet Phemius aures?
Quid miserum Thamyran picta tabella iuvat?
At quae non tacita formavi gaudia mente,
quos ego non finxi disposuique modos!
65 Nostra tamen iacuere velut praemortua membra
turpiter hesterna languidiora rosa,
quae nunc ecce vigent intempestiva valentque,
nunc opus exposcunt militiamque suam.
Quin istic pudibunda iaces, pars pessima nostri?
70 Sic sum pollicitis captus et ante tuis.
Tu dominum fallis; per te deprensus inermis[3]
tristia cum magno damna pudore tuli.
Hanc etiam non est mea dedignata puella
molliter admota sollicitare manu;
75 sed postquam nullas consurgere posse per artes
immemoremque sui procubuisse videt,
‘Quid me ludis?’ ait ‘Quis te, male sane, iubebat
invitum nostro ponere membra toro?
Aut te traiectis Aeaea venefica lanis
80 devovet, aut alio lassus amore venis.’
Nec mora, desiluit tunica velata soluta
(et decuit nudos proripuisse pedes),
Neve suae possent intactam scire ministrae,
dedecus hoc sumpta dissimulavit aqua.
[1] quo=cum=quod=quare=cur
[2] punicea=poenicea=sanguinea
[3] dominum=dominam
(恥辱)
可是難道她不美,難道她儀態不優雅,
難道我不是經常念着她,想着她?
然而我卻徒勞地擁着她,全然疲軟,
床木然托着我這個罪孽和負擔。
5 儘管我的確很想,這位姑娘也很想,
倦怠的陰部卻沒法派上用場。
她用象牙一般的手臂摟着我頸項
(它們比錫托尼亞的雪還明亮),[1]
貪婪地吻我,舌頭與我的舌頭交戰,
10 把放蕩的大腿枕在我大腿下面,
對我說著綿綿情話,稱我為主人,
還用不堪公開的言辭助興。
但我的陰莖卻彷彿抹了冰涼的毒芹,
病懨懨,拒絕為我的意圖效命。
15 我躺着,猶如殭屍,一具抽空的肉身,
不確定自己是活着還是鬼魂。
怎樣的老年等着我,如果我還有老年,
當我生命最盛時就已經殘損?
我為這年紀羞恥:何必給青春和力量?
20 她感覺不到我有青春和力量。
她起身,像即將走向聖火的永恆祭司,
像可敬的姐姐離開親愛的弟弟。
可是前不久我與柯麗德一連親密了
兩次,三次則是與麗巴絲、庇托。[2]
25 我記得科琳娜甚至曾在短短的一夜
要求我九次不休地與她交合。
難道是帖撒利亞的毒藥毀了我可憎的
身體,或是咒語和草卉害了我,
還是我的名被女巫釘在紅蠟中,她將
30 如絲的細針扎入了我的肝臟?
咒語攻擊穀物,把它們變成荒草,
咒語讓受控的江河從源頭斷掉,
通過咒語,葡萄墜藤,櫟樹墜栗繭,[3]
沒有人搖晃,蘋果也落往地面。
35 為何身體就不能被魔法奪去機能?
也許這才是陽具萎靡的原因。
羞恥到了這地步:羞恥也成了傷害,
在生理之外添了心理的障礙。
可我眼前的姑娘多美,卻只能手碰!
40 只能像內衣那樣貼着她的身。
若被她撫摸,涅斯托耳都能變年輕,[4]
老邁的提托諾斯都會更勇猛。[5]
我曾偎着她,但偎着她的已不是男子。
我還能怎樣許願,想怎樣的禱詞?
45 我相信,諸位大神已懊悔給我這件
禮物,如此使用簡直是糟踐!
我當然希望她能歡迎我——她的確歡迎;
吻她——我吻了;靠近她——我已靠近。
這樣的好運有何用——擁有卻不能享受?
50 貪求財富卻不能真正握在手?
彷彿泄露秘密的坦塔羅斯,我也在
水中間焦渴,蘋果永遠無法摘。[6]
誰能一大早就從如此嬌嫩的女孩邊
起身,徑直趕赴神靈的聖殿?
55 然而,她難道沒在我身上浪費那麼多
甜吻,難道沒調動每一種誘惑?
無論沉重的橡樹、堅硬的精鋼還是[7]
冷漠的岩石都難敵她柔媚的樣子——
她足以打動所有的活物,所有的男人,
60 可我無活氣,也非從前的男人。
聾耳聽菲米俄斯唱歌,有什麼快樂?[8]
圖畫如何給塔穆拉斯愉悅?[9]
但什麼無聲卻歡暢的場面我不曾想象,
我曾在腦海中預演多少花樣?
65 然而,我的那器官卻彷彿提前死亡,
屈辱地躺着,比昨日的玫瑰還頹喪——
瞧,此刻,它在錯誤的時間恢復了生機,
此刻它要求工作,要求服役。
你就不能謙遜地趴下,我最壞的部分?
70 我以前就這樣掉進你諾言的陷阱。
你負了主人,因為你,我毫無防護地被俘,
忍受悲慘的損失和巨大的羞辱。
我的姑娘甚至肯屈尊,試着用溫柔
撫弄的手喚醒它,讓它抬頭;
75 但用盡技巧,它依然不能從原地立起,
她見它癱倒,全然不顧自己,
質問道:“你為何耍我?瘋子,既然不情願,
誰叫你躺在我床上,勾我慾念?
要麼你被女巫喀耳刻用交錯的紗線[10]
80 下了咒,要麼來時已被人榨乾。”
話音剛落,她披上睡衣,猛然跳下床
(那雙飛跑的赤足多麼漂亮)——
怕她的女僕們以為我對她無能為力,
我灑了一些水,掩蓋這丟臉的事。
[1] 錫托尼亞(Sithonia)是馬其頓境內的一個半島,在古希臘和古羅馬人想象中,位置偏北的馬其頓已經是寒冷之地。
[2] 柯麗德(Chlide)、麗巴絲(Libas)、庇托(Pitho)都是奧維德杜撰的情人名字。
[3] 栗繭是櫟樹的果實。
[4] “涅斯托耳”對應的原文是Pylius(皮洛斯人),皮洛斯(Pylos)是伯羅奔尼撒半島的城市,涅斯托耳(Nestor)的家鄉。涅斯托耳是特洛伊戰爭希臘聯軍中最年長的人,以長壽著稱。
[5] 參考《情詩集》第1部第13首第35行的注釋。
[6] 參考《情詩集》第2部第2首第44行的注釋。
[7] “精鋼”(adamas)是西方古代傳說中最堅硬的物質。
[8] 菲米俄斯(Phemius)是尤利西斯家鄉伊塔卡著名的齊塔拉琴演奏者。
[9] 塔穆拉斯(Thamyras)是色雷斯詩人,因為挑戰繆斯失敗,被弄瞎眼睛。
[10] “喀耳刻”對應的原文是Aeaea venefica(埃埃阿的女巫),參考《情詩集》第1部第8首第5行的注釋。