At non formosa est, at non bene culta puella,
at, puto, non votis saepe petita meis?
Hanc tamen in nullos tenui male languidus usus,
sed iacui pigro crimen onusque toro.
5 nec potui cupiens, pariter cupiente puella,
inguinis effeti parte iuvante frui.
Illa quidem nostro subiecit eburnea collo
bracchia Sithonia candidiora nive
osculaque inseruit cupida luctantia lingua
10 lascivum femori supposuitque femur;
et mihi blanditias dixit dominumque vocavit
et quae praeterea publica verba iuvant.
Tacta tamen veluti gelida mea membra cicuta
segnia propositum destituere meum.
15 Truncus iners iacui, species et inutile pondus,
et non exactum, corpus an umbra forem.
Quae mihi ventura est, siquidem ventura, senectus,
cum desit numeris ipsa iuventa suis?
A, pudet annorum: quo me iuvenemque virumque?[1]
20 Nec iuvenem nec me sensit amica virum.
Sic flammas aditura pias aeterna sacerdos
surgit et a caro fratre verenda soror.
At nuper bis flava Chlide, ter candida Pitho,
ter Libas officio continuata meo est;
25 exigere a nobis angusta nocte Corinnam,
me memini numeros sustinuisse novem.
Num mea Thessalico languent devota veneno
corpora, num misero carmen et herba nocent,
sagave punicea defixit nomina cera[2]
30 et medium tenuis in iecur egit acus?
Carmine laesa Ceres sterilem vanescit in herbam,
deficiunt laesi carmine fontis aquae;
ilicibus glandes cantataque vitibus uva
decidit et nullo poma movente fluunt.
35 Quid vetat et nervos magicas torpere per artes?
Forsitan impatiens sit latus inde meum.
Huc pudor accessit: facti pudor ipse nocebat;
ille fuit vitii causa secunda mei.
At qualem vidi tantum tetigique puellam!
40 Sic etiam tunica tangitur illa sua.
Illius ad tactum Pylius iuvenescere possit
Tithonosque annis fortior esse suis.
Haec mihi contigerat, sed vir non contigit illi.
Quas nunc concipiam per nova vota preces?
45 Credo etiam magnos, quo sum tam turpiter usus,
muneris oblati paenituisse deos.
Optabam certe recipi: sum nempe receptus;
oscula ferre: tuli; proximus esse: fui.
Quo mihi fortunae tantum? Quo regna sine usu?
50 Quid, nisi possedi dives avarus opes?
Sic aret mediis taciti vulgator in undis
pomaque, quae nullo tempore tangat, habet.
A tenera quisquam sic surgit mane puella,
protinus ut sanctos possit adire deos?
55 Sed, puto, non blanda non optima perdidit in me
oscula, non omni sollicitavit ope?
Illa graves potuit quercus adamantaque durum
surdaque blanditiis saxa movere suis:
digna movere fuit certe vivosque virosque,
60 sed neque tum vixi nec vir, ut ante, fui.
Quid iuvet ad surdas si cantet Phemius aures?
Quid miserum Thamyran picta tabella iuvat?
At quae non tacita formavi gaudia mente,
quos ego non finxi disposuique modos!
65 Nostra tamen iacuere velut praemortua membra
turpiter hesterna languidiora rosa,
quae nunc ecce vigent intempestiva valentque,
nunc opus exposcunt militiamque suam.
Quin istic pudibunda iaces, pars pessima nostri?
70 Sic sum pollicitis captus et ante tuis.
Tu dominum fallis; per te deprensus inermis[3]
tristia cum magno damna pudore tuli.
Hanc etiam non est mea dedignata puella
molliter admota sollicitare manu;
75 sed postquam nullas consurgere posse per artes
immemoremque sui procubuisse videt,
‘Quid me ludis?’ ait ‘Quis te, male sane, iubebat
invitum nostro ponere membra toro?
Aut te traiectis Aeaea venefica lanis
80 devovet, aut alio lassus amore venis.’
Nec mora, desiluit tunica velata soluta
(et decuit nudos proripuisse pedes),
Neve suae possent intactam scire ministrae,
dedecus hoc sumpta dissimulavit aqua.
[1] quo=cum=quod=quare=cur
[2] punicea=poenicea=sanguinea
[3] dominum=dominam
(耻辱)
可是难道她不美,难道她仪态不优雅,
难道我不是经常念着她,想着她?
然而我却徒劳地拥着她,全然疲软,
床木然托着我这个罪孽和负担。
5 尽管我的确很想,这位姑娘也很想,
倦怠的阴部却没法派上用场。
她用象牙一般的手臂搂着我颈项
(它们比锡托尼亚的雪还明亮),[1]
贪婪地吻我,舌头与我的舌头交战,
10 把放荡的大腿枕在我大腿下面,
对我说着绵绵情话,称我为主人,
还用不堪公开的言辞助兴。
但我的阴茎却仿佛抹了冰凉的毒芹,
病恹恹,拒绝为我的意图效命。
15 我躺着,犹如僵尸,一具抽空的肉身,
不确定自己是活着还是鬼魂。
怎样的老年等着我,如果我还有老年,
当我生命最盛时就已经残损?
我为这年纪羞耻:何必给青春和力量?
20 她感觉不到我有青春和力量。
她起身,像即将走向圣火的永恒祭司,
像可敬的姐姐离开亲爱的弟弟。
可是前不久我与柯丽德一连亲密了
两次,三次则是与丽巴丝、庇托。[2]
25 我记得科琳娜甚至曾在短短的一夜
要求我九次不休地与她交合。
难道是帖撒利亚的毒药毁了我可憎的
身体,或是咒语和草卉害了我,
还是我的名被女巫钉在红蜡中,她将
30 如丝的细针扎入了我的肝脏?
咒语攻击谷物,把它们变成荒草,
咒语让受控的江河从源头断掉,
通过咒语,葡萄坠藤,栎树坠栗茧,[3]
没有人摇晃,苹果也落往地面。
35 为何身体就不能被魔法夺去机能?
也许这才是阳具萎靡的原因。
羞耻到了这地步:羞耻也成了伤害,
在生理之外添了心理的障碍。
可我眼前的姑娘多美,却只能手碰!
40 只能像内衣那样贴着她的身。
若被她抚摸,涅斯托耳都能变年轻,[4]
老迈的提托诺斯都会更勇猛。[5]
我曾偎着她,但偎着她的已不是男子。
我还能怎样许愿,想怎样的祷词?
45 我相信,诸位大神已懊悔给我这件
礼物,如此使用简直是糟践!
我当然希望她能欢迎我——她的确欢迎;
吻她——我吻了;靠近她——我已靠近。
这样的好运有何用——拥有却不能享受?
50 贪求财富却不能真正握在手?
仿佛泄露秘密的坦塔罗斯,我也在
水中间焦渴,苹果永远无法摘。[6]
谁能一大早就从如此娇嫩的女孩边
起身,径直赶赴神灵的圣殿?
55 然而,她难道没在我身上浪费那么多
甜吻,难道没调动每一种诱惑?
无论沉重的橡树、坚硬的精钢还是[7]
冷漠的岩石都难敌她柔媚的样子——
她足以打动所有的活物,所有的男人,
60 可我无活气,也非从前的男人。
聋耳听菲米俄斯唱歌,有什么快乐?[8]
图画如何给塔穆拉斯愉悦?[9]
但什么无声却欢畅的场面我不曾想象,
我曾在脑海中预演多少花样?
65 然而,我的那器官却仿佛提前死亡,
屈辱地躺着,比昨日的玫瑰还颓丧——
瞧,此刻,它在错误的时间恢复了生机,
此刻它要求工作,要求服役。
你就不能谦逊地趴下,我最坏的部分?
70 我以前就这样掉进你诺言的陷阱。
你负了主人,因为你,我毫无防护地被俘,
忍受悲惨的损失和巨大的羞辱。
我的姑娘甚至肯屈尊,试着用温柔
抚弄的手唤醒它,让它抬头;
75 但用尽技巧,它依然不能从原地立起,
她见它瘫倒,全然不顾自己,
质问道:“你为何耍我?疯子,既然不情愿,
谁叫你躺在我床上,勾我欲念?
要么你被女巫喀耳刻用交错的纱线[10]
80 下了咒,要么来时已被人榨干。”
话音刚落,她披上睡衣,猛然跳下床
(那双飞跑的赤足多么漂亮)——
怕她的女仆们以为我对她无能为力,
我洒了一些水,掩盖这丢脸的事。
[1] 锡托尼亚(Sithonia)是马其顿境内的一个半岛,在古希腊和古罗马人想象中,位置偏北的马其顿已经是寒冷之地。
[2] 柯丽德(Chlide)、丽巴丝(Libas)、庇托(Pitho)都是奥维德杜撰的情人名字。
[3] 栗茧是栎树的果实。
[4] “涅斯托耳”对应的原文是Pylius(皮洛斯人),皮洛斯(Pylos)是伯罗奔尼撒半岛的城市,涅斯托耳(Nestor)的家乡。涅斯托耳是特洛伊战争希腊联军中最年长的人,以长寿著称。
[5] 参考《情诗集》第1部第13首第35行的注释。
[6] 参考《情诗集》第2部第2首第44行的注释。
[7] “精钢”(adamas)是西方古代传说中最坚硬的物质。
[8] 菲米俄斯(Phemius)是尤利西斯家乡伊塔卡著名的齐塔拉琴演奏者。
[9] 塔穆拉斯(Thamyras)是色雷斯诗人,因为挑战缪斯失败,被弄瞎眼睛。
[10] “喀耳刻”对应的原文是Aeaea venefica(埃埃阿的女巫),参考《情诗集》第1部第8首第5行的注释。