‘Nox erat, et somnus lassos summisit ocellos;
terruerunt animum talia visa meum:
colle sub aprico creberrimus ilice lucus
stabat, et in ramis multa latebat avis.
5 Area gramineo suberat viridissima prato
umida de guttis lene sonantis aquae.
Ipse sub arboreis vitabam frondibus aestum,
fronde sub arborea sed tamen aestus erat.
Ecce petens variis immixtas floribus herbas
10 constitit ante oculos candida vacca meos,
candidior nivibus, tum cum cecidere recentes,
in liquidas nondum quas mora vertit aquas,
candidior, quod adhuc spumis stridentibus albet
et modo siccatam, lacte, reliquit ovem.
15 Taurus erat comes huic, feliciter ille maritus,
cumque sua teneram coniuge pressit humum.
Dum iacet et lente revocatas ruminat herbas
atque iterum pasto pascitur ante cibo,
visus erat, somno vires adimente ferendi,[1]
20 cornigerum terra deposuisse caput.
Huc levibus cornix pinnis delapsa per auras
venit et in viridi garrula sedit humo
terque bovis niveae petulanti pectora rostro
fodit et albentes abstulit ore iubas.
25 Illa locum taurumque diu cunctata reliquit,
sed niger in vaccae pectore livor erat;
utque procul vidit carpentes pabula tauros
(carpebant tauri pabula laeta procul),
illuc se rapuit gregibusque immiscuit illis
30 et petiit herbae fertilioris humum.
Dic age, nocturnae, quicumque es, imaginis augur,
si quid habent veri, visa quid ista ferant.’
Sic ego; nocturnae sic dixit imaginis augur,
expendens animo singula dicta suo:
35 ‘Quem tu mobilibus foliis vitare volebas,
sed male vitabas, aestus amoris erat.
Vacca puella tua est: aptus color ille puellae;
tu vir et in vacca compare taurus eras.
Pectora quod rostro cornix fodiebat acuto,
40 ingenium dominae lena movebit anus;
quod cunctata diu taurum sua vacca reliquit,
frigidus in viduo destituere toro.
Livor et adverso maculae sub pectore nigrae
pectus adulterii labe carere negant.’
45 Dixerat interpres: gelido mihi sanguis ab ore
fugit, et ante oculos nox stetit alta meos.
[1] ferendi=feraci
(異象)[1]
“那是晚上,我的眼睛已睡意昏沉,
這個異象卻突然驚嚇我的心:
一座陽光照耀的山麓,有處茂盛的
櫟林,許多鳥在它枝葉間藏躲。
5 附近是一片長滿綠草的平地,非常
濕潤,纖柔的泉水淙淙流淌。
我正在樹的綠蔭里躲避暑氣,雖然
有遮蔽,熱的感覺還是不散。
一頭純白的母牛突然站在我眼前,
10 可能正找尋有繽紛花朵的草甸——
它比雪花還白,當它們方才飄墜,
還沒來得及被時間融化成水;
比剛剛離開母羊乳房的奶還明亮,
當表面閃動的泡沫還嗞嗞作響,
15 旁邊還站着一頭公牛,幸福的伴侶,
與配偶偕行,踩着柔軟的泥土。
當它躺着,慢慢咀嚼涌回的草糊,
再次反芻先前享用的食物,
睡眠似乎漸漸奪走了支撐的力量,
20 它長角的頭緩緩垂到地上。
一隻烏鴉飛過來,輕翅滑過空中,
聒噪着,兀自落在翠綠的草坪,
只見它三次向雪白母牛的胸膛啄咬,
挑釁的嘴喙銜走了幾撮白毛。
25 母牛停留了許久才離開,拋下公牛,
但有烏黑的淤青印在它胸口。
當它看見許多公牛在遠處吃草,
(遠處公牛們的確在享受佳肴),
便飛快跑去,與這些牛群混在一起,
30 並且挑選了草葉最豐美的地。
告訴我,解釋夜夢的人,無論你是誰,
這些幻象若不虛,有什麼意味?”
我說完,精通夢的人一邊在心裡掂量
每個細節,一邊這樣對我講:
35 “你想藉助搖晃的樹葉躲避,卻發現
無法躲避的那種熱是愛的慾念。
母牛象徵你女友,白色於她正合適;
與母牛相伴的那頭公牛就是你。
烏鴉用尖利的嘴咬啄她胸膛,暗指
40 有老嫗拉皮條,動搖她的心志;[2]
踟躇良久後母牛離開了相戀的公牛,
預示你會被拋棄,在空床涼透。
淤青和她胸膛下面的那些黑點則表明,
她的心裡縈繞着出軌的憧憬。”
45 解夢者在此打住了:血從我冰冷的臉
逃逸,不見底的夜站在我眼前。
[1] Heyworth(2011)指出,記夢和釋夢在西方古典文學中有悠久的傳統,《伊利亞特》(Iliad 2.16-324; 23.62-107)、《奧德賽》(Odyssey 6.13-51; 19.535-558)、卡利馬科斯的《物因》(Aetia)和盧克萊修《物性論》(De Rerum Natura 1.120-126)都是例子。在古羅馬愛情哀歌體內部,普洛佩提烏斯寫過三首夢詩(Elegiae 2.26; 3.3; 4.7),每首詩都有元素被奧維德這首詩吸納。Kenney(1962)等學者認為,這首詩很可能不是奧維德所作。
[2] 參考《情詩集》第1部第8首。