奥维德《情诗集》第3部第5首



‘Nox erat, et somnus lassos summisit ocellos;
terruerunt animum talia visa meum:
colle sub aprico creberrimus ilice lucus
stabat, et in ramis multa latebat avis.
5 Area gramineo suberat viridissima prato
umida de guttis lene sonantis aquae.
Ipse sub arboreis vitabam frondibus aestum,
fronde sub arborea sed tamen aestus erat.
Ecce petens variis immixtas floribus herbas
10 constitit ante oculos candida vacca meos,
candidior nivibus, tum cum cecidere recentes,
in liquidas nondum quas mora vertit aquas,
candidior, quod adhuc spumis stridentibus albet
et modo siccatam, lacte, reliquit ovem.
15 Taurus erat comes huic, feliciter ille maritus,
cumque sua teneram coniuge pressit humum.
Dum iacet et lente revocatas ruminat herbas
atque iterum pasto pascitur ante cibo,
visus erat, somno vires adimente ferendi,[1]
20 cornigerum terra deposuisse caput.
Huc levibus cornix pinnis delapsa per auras
venit et in viridi garrula sedit humo
terque bovis niveae petulanti pectora rostro
fodit et albentes abstulit ore iubas.
25 Illa locum taurumque diu cunctata reliquit,
sed niger in vaccae pectore livor erat;
utque procul vidit carpentes pabula tauros
(carpebant tauri pabula laeta procul),
illuc se rapuit gregibusque immiscuit illis
30 et petiit herbae fertilioris humum.
Dic age, nocturnae, quicumque es, imaginis augur,
si quid habent veri, visa quid ista ferant.’
Sic ego; nocturnae sic dixit imaginis augur,
expendens animo singula dicta suo:
35 ‘Quem tu mobilibus foliis vitare volebas,
sed male vitabas, aestus amoris erat.
Vacca puella tua est: aptus color ille puellae;
tu vir et in vacca compare taurus eras.
Pectora quod rostro cornix fodiebat acuto,
40 ingenium dominae lena movebit anus;
quod cunctata diu taurum sua vacca reliquit,
frigidus in viduo destituere toro.
Livor et adverso maculae sub pectore nigrae
pectus adulterii labe carere negant.’
45 Dixerat interpres: gelido mihi sanguis ab ore
fugit, et ante oculos nox stetit alta meos.
[1] ferendi=feraci

(异象)[1]
 
“那是晚上,我的眼睛已睡意昏沉,
这个异象却突然惊吓我的心:
一座阳光照耀的山麓,有处茂盛的
栎林,许多鸟在它枝叶间藏躲。
5 附近是一片长满绿草的平地,非常
湿润,纤柔的泉水淙淙流淌。
我正在树的绿荫里躲避暑气,虽然
有遮蔽,热的感觉还是不散。
一头纯白的母牛突然站在我眼前,
10 可能正找寻有缤纷花朵的草甸——
它比雪花还白,当它们方才飘坠,
还没来得及被时间融化成水;
比刚刚离开母羊乳房的奶还明亮,
当表面闪动的泡沫还嗞嗞作响,
15 旁边还站着一头公牛,幸福的伴侣,
与配偶偕行,踩着柔软的泥土。
当它躺着,慢慢咀嚼涌回的草糊,
再次反刍先前享用的食物,
睡眠似乎渐渐夺走了支撑的力量,
20 它长角的头缓缓垂到地上。
一只乌鸦飞过来,轻翅滑过空中,
聒噪着,兀自落在翠绿的草坪,
只见它三次向雪白母牛的胸膛啄咬,
挑衅的嘴喙衔走了几撮白毛。
25 母牛停留了许久才离开,抛下公牛,
但有乌黑的淤青印在它胸口。
当它看见许多公牛在远处吃草,
(远处公牛们的确在享受佳肴),
便飞快跑去,与这些牛群混在一起,
30 并且挑选了草叶最丰美的地。
告诉我,解释夜梦的人,无论你是谁,
这些幻象若不虚,有什么意味?”
我说完,精通梦的人一边在心里掂量
每个细节,一边这样对我讲:
35 “你想借助摇晃的树叶躲避,却发现
无法躲避的那种热是爱的欲念。
母牛象征你女友,白色于她正合适;
与母牛相伴的那头公牛就是你。
乌鸦用尖利的嘴咬啄她胸膛,暗指
40 有老妪拉皮条,动摇她的心志;[2]
踟躇良久后母牛离开了相恋的公牛,
预示你会被抛弃,在空床凉透。
淤青和她胸膛下面的那些黑点则表明,
她的心里萦绕着出轨的憧憬。”
45 解梦者在此打住了:血从我冰冷的脸
逃逸,不见底的夜站在我眼前。


[1] Heyworth(2011)指出,记梦和释梦在西方古典文学中有悠久的传统,《伊利亚特》(Iliad 2.16-324; 23.62-107)、《奥德赛》(Odyssey 6.13-51; 19.535-558)、卡利马科斯的《物因》(Aetia)和卢克莱修《物性论》(De Rerum Natura 1.120-126)都是例子。在古罗马爱情哀歌体内部,普洛佩提乌斯写过三首梦诗(Elegiae 2.26; 3.3; 4.7),每首诗都有元素被奥维德这首诗吸纳。Kenney(1962)等学者认为,这首诗很可能不是奥维德所作。
[2] 参考《情诗集》第1部第8首。