Esse deos, i, crede: fidem iurata fefellit,[1]
et facies illi quae fuit ante manet.
Quam longos habuit nondum periura capillos,
tam longos, postquam numina laesit, habet.
5 Candida, candorem roseo suffusa rubore,
ante fuit: niveo lucet in ore rubor.
Pes erat exiguus: pedis est artissima forma.
Longa decensque fuit: longa decensque manet.
Argutos habuit: radiant ut sidus ocelli,
10 per quos mentita est perfida saepe mihi.
Scilicet aeterni falsum iurare puellis[2]
di quoque concedunt, formaque numen habet.
Perque suos illam nuper iurasse recordor
perque meos oculos: et doluere mei.
15 Dicite, di, si vos impune fefellerat illa,
alterius meriti cur ego damna tuli?
At non invidiae vobis Cepheia virgo est[3]
pro male formosa iussa parente mori.
Non satis est, quod vos habui sine pondere testes,
20 et mecum lusos ridet inulta deos?
Ut sua per nostram redimat periuria poenam,
victima deceptus decipientis ero?
Aut sine re nomen deus est frustraque timetur
et stulta populos credulitate movet,
25 aut, si quis deus est, teneras amat ille puellas:
nimirum solas omnia posse iubet.[4]
Nobis fatifero Mavors accingitur ense,
nos petit invicta Palladis hasta manu,
nobis flexibiles curvantur Apollinis arcus,
30 in nos alta Iovis dextera fulmen habet;
formosas superi metuunt offendere laesi
atque ultro, quae se non timuere, timent.
Et quisquam pia tura focis imponere curat?
Certe plus animi debet inesse viris.
35 Iuppiter igne suo lucos iaculatur et arces[5]
missaque periuras tela ferire vetat.
Tot meruere peti: Semele miserabilis arsit.
Officio est illi poena reperta suo;
at si venturo se subduxisset amanti,
40 non pater in Baccho matris haberet opus.
Quid queror et toti facio convicia caelo?
Di quoque habent oculos, di quoque pectus habent.
Si deus ipse forem, numen sine fraude liceret
femina mendaci falleret ore meum;
45 ipse ego iurarem verum iurasse puellas
et non de tetricis dicerer esse deus.
Tu tamen illorum moderatius utere dono,
aut oculis certe parce, puella, meis.
[1] i=hic
[2] aeterni=aeterno
[3] At=an=ad=at
[4] nimirum=et nimium=et mirum
[5] suo=suos
(女人撒谎的特权)
去吧,相信神存在:她发誓又违誓,你看,
她原来的美可发生一丝改变?[1]
她抛弃誓言之前,飘逸的头发有多长,
羞辱诸位神灵后,依然有多长。
5 从前,她肌肤白皙,白里晕染着玫瑰的
色泽:现在红霞仍映着白雪。
她的脚原本娇小:现在还是极秀气。
她苗条雅致:仍然苗条雅致。
昔日眼睛很明亮,如今还如星闪烁,
10 虽然她一再通过它们欺骗我。
显然,就连永生的诸神都允许女孩
发虚假的誓言,神也抵抗不了美。
我记得她最近的诺言以我们两人的眼睛
为证:最后只有我的眼睛疼。
15 神啊,告诉我,如果她可以随意骗你们,
为何我要为她的罪遭受报应?
难道你们不应为安德罗墨达羞愧?
她被判死罪,只因母亲炫耀美。[2]
不但你们的见证毫无用处,逍遥
20 法外的她连诸神也一并嘲笑?
为了拿我的刑罚为她的伪誓赎罪,
受骗的我竟要做骗子的替代?
或者神枉然被敬畏,只是一个空名,
以愚蠢的迷信蛊惑民众的心,
25 或者,如果真有神,他就偏爱姑娘,
只授予她们大权,做什么都无妨。
马尔斯佩致命长剑是针对我们男人,
常胜帕拉斯的长矛只掷向我们,
阿波罗张开柔韧的弓,将我们瞄准,
30 朱庇特从高天向我们挥舞雷霆。
受伤害的众神都怕伤害美丽的生灵,
自发地畏惧不畏惧他们的女人。
这样,谁还肯给祭坛献上虔诚的乳香?
至少男人理当有更大的胆量!
35 朱庇特用他的电火轰击树林和城池,
却禁止它们射向欺诈的女子。
多少人该死,只有可怜的塞墨勒被焚。
她受到这样的惩罚,却是因忠诚。[3]
倘若情人靠近自己时,她选择闪躲,
40 神王就不必兼任父母的角色。[4]
我为何抱怨,为何要叱责整个天庭?
神和人一样,也有眼睛,也有心。
如果我是神,也会允许女人用谎言
不受惩罚地冒犯我神的尊严;
45 我会发誓,女子的誓言永远是真,
不让人说我是性情严厉的神。
但还是请你节制地利用神的纵容,
至少,姑娘,饶过我这双眼睛。
[1] 参考贺拉斯《颂诗集》(Carmina 2.8)中对撒谎成性的巴里涅的描写。
[2] “安德罗墨达”对应的原文是Cepheia virgo(刻甫斯的处女)。安德罗墨达(Andromeda)是埃塞俄比亚国王刻甫斯之女,因为母亲卡西俄珀(Cassiope)夸耀自己与海洋仙女一样美,朱庇特下令将安德罗墨达献祭给一头海怪,但珀尔修斯杀死了海怪,并与她成亲。
[3] 塞墨勒(Semele)是卡德摩斯(Cadmus)之女,酒神巴克斯之母,死于情人朱庇特的闪电。参考《变形记》(Metamorphoses 3.253-315)。
[4] 塞墨勒死后,朱庇特从她子宫中救出巴克斯的胚胎,缝在自己的大腿里,足月后才让他出生。