奥维德《情诗集》第2部第14首



Quid iuvat inmunes belli cessare puellas
nec fera peltatas agmina velle sequi,
si sine Marte suis patiuntur vulnera telis
et caecas armant in sua fata manus?
5 Quae prima instituit teneros convellere fetus,
militia fuerat digna perire sua.
Scilicet ut careat rugarum crimine venter,
sternetur pugnae tristis harena tuae?
Si mos antiquis placuisset matribus idem,
10 gens hominum vitio deperitura fuit,
quique iterum iaceret generis primordia nostri
in vacuo lapides orbe, parandus erat.
Quis Priami fregisset opes, si numen aquarum
iusta recusasset pondera ferre Thetis?
15 Ilia si tumido geminos in ventre necasset,
casurus dominae conditor Urbis erat;
si Venus Aenean gravida temerasset in alvo,
Caesaribus tellus orba futura fuit.
Tu quoque, cum posses nasci formosa, perisses,
20 temptasset, quod tu, si tua mater opus;
ipse ego, cum fuerim melius periturus amando,
vidissem nullos matre necante dies.
Quid plenam fraudas vitem crescentibus uvis
pomaque crudeli vellis acerba manu?
25 Sponte fluant matura sua; sine crescere nata:
est pretium parvae non leve vita morae.
Vestra quid effoditis subiectis viscera telis
et nondum natis dira venena datis?
Colchida respersam puerorum sanguine culpant,
30 atque sua caesum matre queruntur Ityn:
utraque saeva parens, sed tristibus utraque causis
iactura socii sanguinis ulta virum.
Dicite, quis Tereus, quis vos inritet Iaso
figere sollicita corpora vestra manu?
35 Hoc neque in Armeniis tigres fecere latebris,
perdere nec fetus ausa leaena suos.
At tenerae faciunt, sed non impune, puellae:
saepe, suos utero quae necat, ipsa perit;
ipsa perit ferturque rogo resoluta capillos,
40 et clamant ‘Merito’ qui modo cumque vident.
Ista sed aetherias vanescant dicta per auras,
et sint ominibus pondera nulla meis.
Di, faciles peccasse semel concedite tuto;
et satis est: poenam culpa secunda ferat.

(谴责堕胎)
 
姑娘们享受远离战争的闲逸,无意
持盾牌跟随凶悍的队伍,有何益,
如果无厮杀,她们却拿起利器自伤,
武装冲动的手,让自己灭亡?
5 第一个教人摧毁柔弱胎儿的女人
真该以她发明的方式殒命。
难道为腹部不留妊娠的可憎纹理,
就要为致命的搏斗铺上沙子?[1]
倘若古代妇女也喜欢同样的习俗,
10 人类恐怕已经在罪孽中灭族,
又需要一位丢卡利昂向空荡的大地
抛掷石块——我们祖先的肇始。[2]
谁能毁掉特洛伊的一切,倘若海神[3]
忒提斯拒绝怀属于自己的男婴?
15 如果伊利娅杀死隆起腹中的孪生子,
万国之都的缔造者也将消失;[4]
维纳斯若以死玷污子宫里的埃涅阿斯,
地球就不会有恺撒和他的后裔。[5]
你虽生来是美人,但如果母亲和你
20 做同样的事,你早已化为尘泥;
我自己,虽然本可在爱欲中快乐赴死,
母亲若杀我,我如何见到天日?
你为何从藤上剪去尚在生长的葡萄,
用残忍的手摘下酸涩的果球?
25 让成熟的自行掉落,让已诞生的成长:
耐心等,生命是一种丰盛的报偿。
为何探入利器,将自己的内脏穿破,
为何给胎儿灌下可怕的毒液?
人们谴责身染亲生子之血的美狄亚,[6]
30 哀怜伊堤斯死于母亲的剑下:[7]
两位母亲都残忍,但都有不幸的缘由,
向丈夫报复,才杀死共同的骨肉。
说吧,哪位特柔斯,哪位伊阿宋激怒你,
让你急切地刺穿自己的身体?
35 亚美尼亚的老虎不会在洞里如此做,
母狮也不敢将诞下的幼崽消灭。
可是娇弱的姑娘却做了,但常有惩罚:
杀死了胎儿,自己的命是代价。
她死了,披头散发,运往葬礼的柴堆,
40 只要瞥见她,谁都说“这是活该!”
然而,愿这些话语飘逝在高天的空气里,
愿我的预言不要有任何效力。
众神,宽恕她这一次罪过,许她平安;
我只求这些:再犯你们才严判。


[1] 古罗马圆形剧场或斗兽场的中间地带铺着细沙,这些沙主要用于吸收野兽和人的血,因为一场表演会杀死很多大型动物、角斗士和犯人。
[2] 在古希腊大洪水神话中,人类基本灭亡,幸存的丢卡利昂(Deucalion)和庇拉(Pyrrha)夫妇通过扔石头造出新一代人类。故事见《变形记》(Metamorphoses 1.313-415)。
[3] 海神忒提斯(Thetis)和凡人佩琉斯(Peleus)的儿子是阿喀琉斯。
[4] 伊利娅(Ilia)“腹中的孪生子”是创建罗马城的罗慕路斯(Romulus)和雷穆斯(Remus)。
[5] 埃涅阿斯是维纳斯和凡人安喀塞斯(Anchises)的儿子,也是恺撒家族的祖先。
[6] 伊阿宋在科尔基斯求取金羊毛期间,美狄亚的巫术对他帮助甚大。伊阿宋返回希腊之时,美狄亚也一同返回。她为伊阿宋的父亲埃宋恢复了青春,也用计杀死了篡夺其王位的珀利阿斯。但后来,伊阿宋却不守诺言,与科林斯公主克鲁萨(Creusa)结婚。遭受无情背叛的美狄亚杀死了自己和伊阿宋生的两个儿子。
[7] 关于伊堤斯,参考《情诗集》第2部第6首第7行的注释。