奧維德《情詩集》第2部第12首



Ite triumphales circum mea tempora laurus:
vicimus; in nostro est ecce Corinna sinu,
quam vir, quam custos, quam ianua firma (tot hostes!)
servabant, ne qua posset ab arte capi.
5 Haec est praecipuo victoria digna triumpho
in qua, quaecumque est, sanguine praeda caret.
Non humiles muri, non parvis oppida fossis
cincta, sed est ductu capta puella meo.
Pergama cum caderent bello superata bilustri,
10 ex tot in Atridis pars quota laudis erat?
At mea seposita est et ab omni milite dissors
gloria, nec titulum muneris alter habet:
me duce ad hanc voti finem, me milite veni;
ipse eques, ipse pedes, signifer ipse fui.
15 Nec casum fortuna meis inmiscuit actis:
huc ades, o cura parte triumphe mea.
Nec belli est nova causa mei: nisi rapta fuisset
Tyndaris, Europae pax Asiaeque foret;
femina silvestris Lapithas populumque biformem
20 turpiter adposito vertit in arma mero;
femina Troianos iterum nova bella movere
impulit in regno, iuste Latine, tuo;
femina Romanis etiamnunc Urbe recenti
inmisit soceros armaque saeva dedit.
25 Vidi ego pro nivea pugnantes coniuge tauros:
spectatrix animos ipsa iuvenca dabat.
Me quoque, qui multos, sed me sine caede, Cupido
iussit militiae signa movere suae.

(凱旋)
 
來吧,凱旋的月桂,來裝飾我的鬢角:
我贏了,科琳娜就在我懷裡,瞧!
丈夫、看守和堅固的房門(這麼多敵人!)
護衛她,以免她被詭計誘騙失身。
5 這場勝利配得上一場特別的凱旋禮,
因為戰利品沒沾上一絲血跡,
不是矮牆,不是淺池環繞的城垣,
是一位姑娘在我指揮下被攻佔。
當十年圍困後,佩爾加蒙終於陷落,[1]
10 阿伽門農分到的讚賞有幾多?[2]
但我卻獨享榮光,沒有戰士能染指,
也無人有資格擁有這份厚禮。
我如願以償,自己當將軍,也當士卒,
騎兵、步兵、旗手都非我莫屬。
15 時運也沒在我的成就裡摻雜危險,
來吧,凱旋禮,我獨自掙得的尊嚴!
我發起戰爭的理由並不新:若海倫不曾[3]
遭劫,歐羅巴和亞細亞就維繫和平;
蠻野的拉庇泰部落和雙身軍團也是因
20 某位女人在酒席上爆發惡戰;[4]
仍是女人再一次迫使特洛伊後裔
在拉提努斯的國度發動攻擊;[5]
當此城初建,還是女人將夫婿的岳丈
推向羅馬,給他們血腥的刀槍。[6]
25 我曾見公牛為了雪白的母牛爭鬥,
後者卻一旁觀戰,為它們加油。
我與許多人一樣,也受丘比特轄制
(但我不屠戮),揮舞他的戰旗。


[1] “十年”對應的原文是bilustri,意為“兩次贖罪禮”,古羅馬每五年舉行一次贖罪禮(lustrum)。佩爾加蒙(Pergamum或Pergama)是特洛伊的要塞,常代指特洛伊。
[2] “阿伽門農”對應的原文是Atridis(阿特柔斯之子)。
[3] “海倫”對應的原文是Tyndaris(廷達瑞俄斯之女),因為她名義上的父親是廷達瑞俄斯(麗達的丈夫)。
[4] “某位女人”指希波達墨,參考《情詩集》第1部第4首第8行的注釋。
[5] “女人”指拉維尼昂(Lavinium)國王拉提努斯(Latinus)的女兒拉維尼婭(Lavinia)。在埃涅阿斯到達意大利前,圖爾努斯(Turnus)已經與拉維尼婭訂婚,後來拉提努斯決定與埃涅阿斯聯姻,將女兒許給了他,由此導致兩位男人和兩支軍隊的衝突。
[6] “女人”指羅慕路斯時代為解決人口問題,讓羅馬男人劫掠的薩賓女人。她們的薩賓族父親因此與羅馬人發生了戰爭。拉丁原文中的soceros(岳父)是從羅馬丈夫的角度說的。參考奧維德《歲時記》(Fasti 3.187-228)。