奧維德《情詩集》第2部第11首



Prima malas docuit mirantibus aequoris undis
Peliaco pinus vertice caesa vias,
quae concurrentis inter temeraria cautes
conspicuam fulvo vellere vexit ovem.
5 O utinam, ne quis remo freta longa moveret,
Argo funestas pressa bibisset aquas!
Ecce fugit notumque torum sociosque Penates
fallacisque vias ire Corinna parat.
Quid tibi, me miserum, Zephyros Eurosque timebo[1]
10 et gelidum Borean egelidumque Notum?
Non illic urbes, non tu mirabere silvas:
una est iniusti caerula forma maris;
nec medius tenuis conchas pictosque lapillos
pontus habet: bibuli litoris illa mora est.
15 Litora marmoreis pedibus signate, puellae
(hactenus est tutum, cetera caeca via est),
et vobis alii ventorum proelia narrent,
quas Scylla infestet quasve Charybdis aquas,
et quibus emineant violenta Ceraunia saxis,
20 quo lateant Syrtes magna minorque sinu.
Haec alii referant; at vos, quod quisque loquetur,[2]
credite: credenti nulla procella nocet.[3]
Sero respicitur tellus, ubi fune soluto
currit in inmensum panda carina salum,
25 navita sollicitus cum ventos horret iniquos
et prope tam letum quam prope cernit aquam.
Quod si concussas Triton exasperet undas,
quam tibi sit toto nullus in ore color!
Tum generosa voces fecundae sidera Ledae
30 et ‘Felix’ dicas ‘quem sua terra tenet!’
Tutius est fovisse torum, legisse libellos,
Threiciam digitis increpuisse lyram.
At si vana ferunt volucres mea dicta procellae,
aequa tamen puppi sit Galatea tuae!
35 Vestrum crimen erit talis iactura puellae,
Nereidesque deae Nereidumque pater.
Vade memor nostri, vento reditura secundo;
impleat illa tuos fortior aura sinus.
Tum mare in haec magnus proclinet litora Nereus,
40 huc venti spectent, huc agat aestus aquas.
Ipsa roges, Zephyri veniant in lintea soli,[4]
ipsa tua moveas turgida vela manu.
Primus ego aspiciam notam de litore puppim
et dicam ‘Nostros advehit illa deos!’
45 excipiamque umeris et multa sine ordine carpam
oscula; pro reditu victima vota cadet,
inque tori formam molles sternentur harenae
et cumulus mensae quilibet esse potest.[5]
Illic adposito narrabis multa Lyaeo,
50 paene sit ut mediis obruta navis aquis,
dumque ad me properas, neque iniquae tempora noctis
nec te praecipites extimuisse Notos.
Omnia pro veris credam, sint ficta licebit:
cur ego non votis blandiar ipse meis?
55 Haec mihi quam primum caelo nitidissimus alto
Lucifer admisso tempora portet equo.
[1] Quid=quam
[2] at=ad
[3] credenti=quaerenti
[4] soli=pleni
[5] esse potest=instar erit

(科琳娜的海上之旅)[1]
 
佩里昂山巔斫下的松木最先教人們
邪惡的航行,令圍觀的波浪震驚,
就是這艘船莽撞地穿過會合的岩礁,[2]
載回舉世聞名的金燦燦的羊毛。
5 我寧願(好讓人不再划槳穿越大海)
阿爾戈已傾覆,飲下死亡之水!
看,科琳娜逃離了熟悉的床和家神,
準備踏上這危機暗伏的旅程。
可憐的我,為何要為了你恐懼西風、
10 東風、凜冽的北風和溫暖的南風?
那裡並沒有城市和森林供你欣賞,
只有不義海洋湛藍的荒涼;
深海中心沒有五彩的卵石和小貝殼,
它們是屬於潮濕岸濱的誘惑。
15 姑娘們,你們的雪足只宜踩踏海岸,
這裡是安全的,再遠就充滿艱險。
讓別人向你們講述狂風之間的衝突,
斯庫拉或卡律布狄斯滋擾的水域,[3]
猙獰雷霆岩兀然聳峙的那片崖岸,[4]
20 大小西爾特斯潛藏的海灣。[5]
這些都讓他們去講述,你相信就好!
相信的傾聽者不會傷於風暴。
那時回望陸地已晚了,當繩纜鬆開,
彎曲的龍骨駛入無垠的鹽水,
25 當緊張的船員面對肆虐的風顫慄,
看見死和水一樣,都近在咫尺。
但如果特里同徹底激怒翻騰的波浪,[6]
一絲血色都不會留在你臉上!
你就會祈求麗達的孩子、仁慈的雙星,[7]
30 感嘆:“幸福啊,留在陸地上的人!”
更安全的是依偎在床上,讀着閑書,
手指在色雷斯豎琴上彈奏旋律。
可是,若我徒勞的勸告被狂風飛卷,
但願加拉泰婭仍庇佑你的船![8]
35 你們的罪責難逃,若這樣的姑娘枉死,
涅柔斯的諸位女兒,還有你涅柔斯。[9]
去吧,但要記掛我,乘順風趕緊回返,
願更勁的風刮來,鼓起你的帆。
然後讓涅柔斯將大海向這片岸濱傾斜,
40 風往這邊吹,潮把浪往這邊驅策。
你自己也求西風盡全力推送你的船,
也別忘親手將所有的帆張滿。
當熟悉的木舟出現,我會第一個從海濱
望見,並大喊:“是它載回了我的神!”
45 我將緊緊摟着你,狂亂地搶奪許多吻,
慶祝你歸來,宰殺還願的犧牲,
柔軟的沙粒將被我鋪成床的樣子,
某個沙堆做飯桌,盛放酒席。
在那裡,擺好酒,你會講述許多見聞,
50 你的船如何險些沉沒于海心,
當你趕回時,如何勇敢,不懼陰森
黑夜的時辰,也不懼野蠻的南風。
雖然這都是杜撰,我卻會欣然相信:
我為何不恣意滿足自己的心?
55 願浩渺天宇最亮的晨星催動騏驥,
早些將那個時辰送到我手裡。


[1] Görler(1965)指出,這是一首典型的送別詩(Propemptikon)。它的一些措辭和對待船的否定態度讓我們聯想起賀拉斯《頌詩集》(Carmina 1.3)贈別維吉爾之作。
[2] “這艘船”即阿爾戈號,它由佩里昂山的松木製成。
[3] 斯庫拉(Scylla)是西西里海域的六頭長頸食人女妖,卡律布狄斯(Charybdis)是古希臘神話中的海妖,據說一天三次吸入再吐出大量海水,無數水手葬身她口中。
[4] 雷霆岩(Acroceraunia)是伊庇魯斯(在今阿爾巴尼亞境內)西北的一處狹長海岬,據說能吸引雷霆,附近發生過無數的沉船事故,屋大維在阿克提翁戰役勝利後返航也險些喪命於此。
[5] 西爾特斯(Syrtes)指北非海岸附近險灘密布的兩個海灣(大西爾特斯和小西爾特斯,今日的西德拉灣和卡貝斯灣)。
[6] 特里同(Triton)是涅普頓(Neptunus)和安菲特里忒(Amphitrite)的兒子,這裡代指海。
[7] “雙星”指水手的守護神、雙子星卡斯托爾(Castor)和珀魯克斯(Pollux),他們都是麗達的兒子。
[8] 加拉泰婭(Galatea)是海神涅柔斯(Nereus)之女。
[9] 涅柔斯的諸位女兒合稱為Nereides,她們都是海洋仙女。