奥维德《情诗集》第2部第12首



Ite triumphales circum mea tempora laurus:
vicimus; in nostro est ecce Corinna sinu,
quam vir, quam custos, quam ianua firma (tot hostes!)
servabant, ne qua posset ab arte capi.
5 Haec est praecipuo victoria digna triumpho
in qua, quaecumque est, sanguine praeda caret.
Non humiles muri, non parvis oppida fossis
cincta, sed est ductu capta puella meo.
Pergama cum caderent bello superata bilustri,
10 ex tot in Atridis pars quota laudis erat?
At mea seposita est et ab omni milite dissors
gloria, nec titulum muneris alter habet:
me duce ad hanc voti finem, me milite veni;
ipse eques, ipse pedes, signifer ipse fui.
15 Nec casum fortuna meis inmiscuit actis:
huc ades, o cura parte triumphe mea.
Nec belli est nova causa mei: nisi rapta fuisset
Tyndaris, Europae pax Asiaeque foret;
femina silvestris Lapithas populumque biformem
20 turpiter adposito vertit in arma mero;
femina Troianos iterum nova bella movere
impulit in regno, iuste Latine, tuo;
femina Romanis etiamnunc Urbe recenti
inmisit soceros armaque saeva dedit.
25 Vidi ego pro nivea pugnantes coniuge tauros:
spectatrix animos ipsa iuvenca dabat.
Me quoque, qui multos, sed me sine caede, Cupido
iussit militiae signa movere suae.

(凯旋)
 
来吧,凯旋的月桂,来装饰我的鬓角:
我赢了,科琳娜就在我怀里,瞧!
丈夫、看守和坚固的房门(这么多敌人!)
护卫她,以免她被诡计诱骗失身。
5 这场胜利配得上一场特别的凯旋礼,
因为战利品没沾上一丝血迹,
不是矮墙,不是浅池环绕的城垣,
是一位姑娘在我指挥下被攻占。
当十年围困后,佩尔加蒙终于陷落,[1]
10 阿伽门农分到的赞赏有几多?[2]
但我却独享荣光,没有战士能染指,
也无人有资格拥有这份厚礼。
我如愿以偿,自己当将军,也当士卒,
骑兵、步兵、旗手都非我莫属。
15 时运也没在我的成就里掺杂危险,
来吧,凯旋礼,我独自挣得的尊严!
我发起战争的理由并不新:若海伦不曾[3]
遭劫,欧罗巴和亚细亚就维系和平;
蛮野的拉庇泰部落和双身军团也是因
20 某位女人在酒席上爆发恶战;[4]
仍是女人再一次迫使特洛伊后裔
在拉提努斯的国度发动攻击;[5]
当此城初建,还是女人将夫婿的岳丈
推向罗马,给他们血腥的刀枪。[6]
25 我曾见公牛为了雪白的母牛争斗,
后者却一旁观战,为它们加油。
我与许多人一样,也受丘比特辖制
(但我不屠戮),挥舞他的战旗。


[1] “十年”对应的原文是bilustri,意为“两次赎罪礼”,古罗马每五年举行一次赎罪礼(lustrum)。佩尔加蒙(Pergamum或Pergama)是特洛伊的要塞,常代指特洛伊。
[2] “阿伽门农”对应的原文是Atridis(阿特柔斯之子)。
[3] “海伦”对应的原文是Tyndaris(廷达瑞俄斯之女),因为她名义上的父亲是廷达瑞俄斯(丽达的丈夫)。
[4] “某位女人”指希波达墨,参考《情诗集》第1部第4首第8行的注释。
[5] “女人”指拉维尼昂(Lavinium)国王拉提努斯(Latinus)的女儿拉维尼娅(Lavinia)。在埃涅阿斯到达意大利前,图尔努斯(Turnus)已经与拉维尼娅订婚,后来拉提努斯决定与埃涅阿斯联姻,将女儿许给了他,由此导致两位男人和两支军队的冲突。
[6] “女人”指罗慕路斯时代为解决人口问题,让罗马男人劫掠的萨宾女人。她们的萨宾族父亲因此与罗马人发生了战争。拉丁原文中的soceros(岳父)是从罗马丈夫的角度说的。参考奥维德《岁时记》(Fasti 3.187-228)。