奥维德《情诗集》第2部第11首



Prima malas docuit mirantibus aequoris undis
Peliaco pinus vertice caesa vias,
quae concurrentis inter temeraria cautes
conspicuam fulvo vellere vexit ovem.
5 O utinam, ne quis remo freta longa moveret,
Argo funestas pressa bibisset aquas!
Ecce fugit notumque torum sociosque Penates
fallacisque vias ire Corinna parat.
Quid tibi, me miserum, Zephyros Eurosque timebo[1]
10 et gelidum Borean egelidumque Notum?
Non illic urbes, non tu mirabere silvas:
una est iniusti caerula forma maris;
nec medius tenuis conchas pictosque lapillos
pontus habet: bibuli litoris illa mora est.
15 Litora marmoreis pedibus signate, puellae
(hactenus est tutum, cetera caeca via est),
et vobis alii ventorum proelia narrent,
quas Scylla infestet quasve Charybdis aquas,
et quibus emineant violenta Ceraunia saxis,
20 quo lateant Syrtes magna minorque sinu.
Haec alii referant; at vos, quod quisque loquetur,[2]
credite: credenti nulla procella nocet.[3]
Sero respicitur tellus, ubi fune soluto
currit in inmensum panda carina salum,
25 navita sollicitus cum ventos horret iniquos
et prope tam letum quam prope cernit aquam.
Quod si concussas Triton exasperet undas,
quam tibi sit toto nullus in ore color!
Tum generosa voces fecundae sidera Ledae
30 et ‘Felix’ dicas ‘quem sua terra tenet!’
Tutius est fovisse torum, legisse libellos,
Threiciam digitis increpuisse lyram.
At si vana ferunt volucres mea dicta procellae,
aequa tamen puppi sit Galatea tuae!
35 Vestrum crimen erit talis iactura puellae,
Nereidesque deae Nereidumque pater.
Vade memor nostri, vento reditura secundo;
impleat illa tuos fortior aura sinus.
Tum mare in haec magnus proclinet litora Nereus,
40 huc venti spectent, huc agat aestus aquas.
Ipsa roges, Zephyri veniant in lintea soli,[4]
ipsa tua moveas turgida vela manu.
Primus ego aspiciam notam de litore puppim
et dicam ‘Nostros advehit illa deos!’
45 excipiamque umeris et multa sine ordine carpam
oscula; pro reditu victima vota cadet,
inque tori formam molles sternentur harenae
et cumulus mensae quilibet esse potest.[5]
Illic adposito narrabis multa Lyaeo,
50 paene sit ut mediis obruta navis aquis,
dumque ad me properas, neque iniquae tempora noctis
nec te praecipites extimuisse Notos.
Omnia pro veris credam, sint ficta licebit:
cur ego non votis blandiar ipse meis?
55 Haec mihi quam primum caelo nitidissimus alto
Lucifer admisso tempora portet equo.
[1] Quid=quam
[2] at=ad
[3] credenti=quaerenti
[4] soli=pleni
[5] esse potest=instar erit

(科琳娜的海上之旅)[1]
 
佩里昂山巅斫下的松木最先教人们
邪恶的航行,令围观的波浪震惊,
就是这艘船莽撞地穿过会合的岩礁,[2]
载回举世闻名的金灿灿的羊毛。
5 我宁愿(好让人不再划桨穿越大海)
阿尔戈已倾覆,饮下死亡之水!
看,科琳娜逃离了熟悉的床和家神,
准备踏上这危机暗伏的旅程。
可怜的我,为何要为了你恐惧西风、
10 东风、凛冽的北风和温暖的南风?
那里并没有城市和森林供你欣赏,
只有不义海洋湛蓝的荒凉;
深海中心没有五彩的卵石和小贝壳,
它们是属于潮湿岸滨的诱惑。
15 姑娘们,你们的雪足只宜踩踏海岸,
这里是安全的,再远就充满艰险。
让别人向你们讲述狂风之间的冲突,
斯库拉或卡律布狄斯滋扰的水域,[3]
狰狞雷霆岩兀然耸峙的那片崖岸,[4]
20 大小西尔特斯潜藏的海湾。[5]
这些都让他们去讲述,你相信就好!
相信的倾听者不会伤于风暴。
那时回望陆地已晚了,当绳缆松开,
弯曲的龙骨驶入无垠的盐水,
25 当紧张的船员面对肆虐的风颤栗,
看见死和水一样,都近在咫尺。
但如果特里同彻底激怒翻腾的波浪,[6]
一丝血色都不会留在你脸上!
你就会祈求丽达的孩子、仁慈的双星,[7]
30 感叹:“幸福啊,留在陆地上的人!”
更安全的是依偎在床上,读着闲书,
手指在色雷斯竖琴上弹奏旋律。
可是,若我徒劳的劝告被狂风飞卷,
但愿加拉泰娅仍庇佑你的船![8]
35 你们的罪责难逃,若这样的姑娘枉死,
涅柔斯的诸位女儿,还有你涅柔斯。[9]
去吧,但要记挂我,乘顺风赶紧回返,
愿更劲的风刮来,鼓起你的帆。
然后让涅柔斯将大海向这片岸滨倾斜,
40 风往这边吹,潮把浪往这边驱策。
你自己也求西风尽全力推送你的船,
也别忘亲手将所有的帆张满。
当熟悉的木舟出现,我会第一个从海滨
望见,并大喊:“是它载回了我的神!”
45 我将紧紧搂着你,狂乱地抢夺许多吻,
庆祝你归来,宰杀还愿的牺牲,
柔软的沙粒将被我铺成床的样子,
某个沙堆做饭桌,盛放酒席。
在那里,摆好酒,你会讲述许多见闻,
50 你的船如何险些沉没于海心,
当你赶回时,如何勇敢,不惧阴森
黑夜的时辰,也不惧野蛮的南风。
虽然这都是杜撰,我却会欣然相信:
我为何不恣意满足自己的心?
55 愿浩渺天宇最亮的晨星催动骐骥,
早些将那个时辰送到我手里。


[1] Görler(1965)指出,这是一首典型的送别诗(Propemptikon)。它的一些措辞和对待船的否定态度让我们联想起贺拉斯《颂诗集》(Carmina 1.3)赠别维吉尔之作。
[2] “这艘船”即阿尔戈号,它由佩里昂山的松木制成。
[3] 斯库拉(Scylla)是西西里海域的六头长颈食人女妖,卡律布狄斯(Charybdis)是古希腊神话中的海妖,据说一天三次吸入再吐出大量海水,无数水手葬身她口中。
[4] 雷霆岩(Acroceraunia)是伊庇鲁斯(在今阿尔巴尼亚境内)西北的一处狭长海岬,据说能吸引雷霆,附近发生过无数的沉船事故,屋大维在阿克提翁战役胜利后返航也险些丧命于此。
[5] 西尔特斯(Syrtes)指北非海岸附近险滩密布的两个海湾(大西尔特斯和小西尔特斯,今日的西德拉湾和卡贝斯湾)。
[6] 特里同(Triton)是涅普顿(Neptunus)和安菲特里忒(Amphitrite)的儿子,这里代指海。
[7] “双星”指水手的守护神、双子星卡斯托尔(Castor)和珀鲁克斯(Pollux),他们都是丽达的儿子。
[8] 加拉泰娅(Galatea)是海神涅柔斯(Nereus)之女。
[9] 涅柔斯的诸位女儿合称为Nereides,她们都是海洋仙女。