奧維德《情詩集》第2部第10首



Tu mihi, tu certe, memini, Graecine, negabas
uno posse aliquem tempore amare duas.
Per te ego decipior, per te deprensus inermis—
ecce duas uno tempore turpis amo.
5 Utraque formosa est, operosae cultibus ambae,
artibus in dubio est haec sit an illa prior;
pulchrior hac illa est, haec est quoque pulchrior illa,
et magis haec nobis et magis illa placet.
Erro, velut ventis discordibus acta phaselos,
10 dividuumque tenent alter et alter amor.
Quid geminas, Erycina, meos sine fine dolores?
Non erat in curas una puella satis?
Quid folia arboribus, quid pleno sidera caelo,
in freta collectas alta quid addis aquas?
15 Sed tamen hoc melius, quam si sine amore iacerem:
hostibus eveniat vita severa meis;
hostibus eveniat viduo dormire cubili
et medio laxe ponere membra toro.
At mihi saevus Amor somnos abrumpat inertes
20 simque mei lecti non ego solus onus;
me mea disperdat nullo prohibente puella,
si satis una potest, si minus una, duae.
Sufficiam: graciles, non sunt sine viribus artus;
pondere, non nervis, corpora nostra carent.
25 Et lateri dabit in vires alimenta voluptas:
decepta est opera nulla puella mea;
saepe ego lascive consumpsi tempora noctis,[1]
utilis et forti corpore mane fui.
Felix, quem Veneris certamina mutua perdunt;
30 di faciant, leti causa sit ista mei!
Induat adversis contraria pectora telis
miles et aeternum sanguine nomen emat;
quaerat avarus opes et, quae lassarit arando,
aequora periuro naufragus ore bibat;
35 at mihi contingat Veneris languescere motu,
cum moriar, medium soluar et inter opus;
atque aliquis nostro lacrimans in funere dicat
‘Conveniens vitae mors fuit ista tuae.’
[1] lascive consumpsi tempora=lascivae consumpto tempore

(同時愛兩人)[1]
 
格萊齊努斯,我清楚記得,你反覆宣稱,
男人不可能同時愛兩位女性。
我受了你騙,因為你,我如今猝不及防——
可恥啊,我同時迷戀着兩位姑娘!
5 兩位都天生麗質,兩位都精於打扮,
至於才藝,我不知誰更靠前;
那位比這位漂亮,這位比那位漂亮,
她似乎更吸引我,可是她也一樣!
我彷徨不定,如同船被相反的風驅趕,
10 這份愛和那份愛把我扯成兩半。
維納斯,你為何讓我永受雙倍的痛苦?[2]
一位女孩引發的憂慮仍不足?
為何給密林添葉,給擁擠的蒼穹添星,
向海傾瀉水,既然它已那麼深?
15 不過,這總比愛火全滅、獨自凄涼好,
願我的敵人在禁慾的人生里煎熬,
願他們睡在空曠的床上,沒人陪伴,
攤開四肢,寂寞地躺在中間!
至於我,願殘忍小愛神打斷沉悶的睡眠,
20 別讓我成為大床唯一的負擔;
讓我的情人不受阻礙,徹底毀掉我,
如果一個她不夠,兩個也不錯!
我能夠應付:四肢雖細,卻有力度;
我只缺體重,不缺肌腱和筋骨。
25 而且歡愉如營養,會催生腰部的能量:
從沒有女孩對我的活計失望;
我經常整夜瘋狂,把每刻光陰用夠,
到了早晨,不還是精神抖擻?
誰若被性愛的相互搏鬥耗盡,太幸福;
30 願諸神保佑,我能那樣進冥府!
讓士兵披上胸甲,任敵人的投槍插滿,
購買永恆的名聲,以鮮血作錢;
讓貪夫追逐財富,讓沉船者欺詐的嘴
從反覆穿越的大海中痛飲鹹水;
35 但讓我在性愛的顛簸中昏厥,當我死時,
願我在忙亂的高潮驟然解體——
如此,某人在我葬禮上哭泣時,可以說:
“這樣的死法與你的一生最契合。”[3]


[1] 格萊齊努斯(Graecinus)是奧維德的朋友,後來曾當選執政官。奧維德《黑海書簡》(Ex Ponto)第1部第6首、第2部第6首和第4部第9首都是寫給他的。同時陷入兩段戀情是泛希臘文學中的常見主題,在古羅馬愛情哀歌中也不罕見,Booth(1978)讓我們參考普洛佩提烏斯《哀歌集》(Elegiae)第2部第22首,但奧維德的處理更接近泛希臘時代的銘體詩。
[2] “維納斯”對應的原文是Erycina(埃盧齊娜),名號源於西西里島的埃盧克斯山(Eryx)。
[3] 想象自己的死亡場景是古羅馬愛情哀歌的常規主題,奧維德卻給它添加了一個詼諧的花樣。