Tu mihi, tu certe, memini, Graecine, negabas
uno posse aliquem tempore amare duas.
Per te ego decipior, per te deprensus inermis—
ecce duas uno tempore turpis amo.
5 Utraque formosa est, operosae cultibus ambae,
artibus in dubio est haec sit an illa prior;
pulchrior hac illa est, haec est quoque pulchrior illa,
et magis haec nobis et magis illa placet.
Erro, velut ventis discordibus acta phaselos,
10 dividuumque tenent alter et alter amor.
Quid geminas, Erycina, meos sine fine dolores?
Non erat in curas una puella satis?
Quid folia arboribus, quid pleno sidera caelo,
in freta collectas alta quid addis aquas?
15 Sed tamen hoc melius, quam si sine amore iacerem:
hostibus eveniat vita severa meis;
hostibus eveniat viduo dormire cubili
et medio laxe ponere membra toro.
At mihi saevus Amor somnos abrumpat inertes
20 simque mei lecti non ego solus onus;
me mea disperdat nullo prohibente puella,
si satis una potest, si minus una, duae.
Sufficiam: graciles, non sunt sine viribus artus;
pondere, non nervis, corpora nostra carent.
25 Et lateri dabit in vires alimenta voluptas:
decepta est opera nulla puella mea;
saepe ego lascive consumpsi tempora noctis,[1]
utilis et forti corpore mane fui.
Felix, quem Veneris certamina mutua perdunt;
30 di faciant, leti causa sit ista mei!
Induat adversis contraria pectora telis
miles et aeternum sanguine nomen emat;
quaerat avarus opes et, quae lassarit arando,
aequora periuro naufragus ore bibat;
35 at mihi contingat Veneris languescere motu,
cum moriar, medium soluar et inter opus;
atque aliquis nostro lacrimans in funere dicat
‘Conveniens vitae mors fuit ista tuae.’
[1] lascive consumpsi tempora=lascivae consumpto tempore
(同时爱两人)[1]
格莱齐努斯,我清楚记得,你反复宣称,
男人不可能同时爱两位女性。
我受了你骗,因为你,我如今猝不及防——
可耻啊,我同时迷恋着两位姑娘!
5 两位都天生丽质,两位都精于打扮,
至于才艺,我不知谁更靠前;
那位比这位漂亮,这位比那位漂亮,
她似乎更吸引我,可是她也一样!
我彷徨不定,如同船被相反的风驱赶,
10 这份爱和那份爱把我扯成两半。
维纳斯,你为何让我永受双倍的痛苦?[2]
一位女孩引发的忧虑仍不足?
为何给密林添叶,给拥挤的苍穹添星,
向海倾泻水,既然它已那么深?
15 不过,这总比爱火全灭、独自凄凉好,
愿我的敌人在禁欲的人生里煎熬,
愿他们睡在空旷的床上,没人陪伴,
摊开四肢,寂寞地躺在中间!
至于我,愿残忍小爱神打断沉闷的睡眠,
20 别让我成为大床唯一的负担;
让我的情人不受阻碍,彻底毁掉我,
如果一个她不够,两个也不错!
我能够应付:四肢虽细,却有力度;
我只缺体重,不缺肌腱和筋骨。
25 而且欢愉如营养,会催生腰部的能量:
从没有女孩对我的活计失望;
我经常整夜疯狂,把每刻光阴用够,
到了早晨,不还是精神抖擞?
谁若被性爱的相互搏斗耗尽,太幸福;
30 愿诸神保佑,我能那样进冥府!
让士兵披上胸甲,任敌人的投枪插满,
购买永恒的名声,以鲜血作钱;
让贪夫追逐财富,让沉船者欺诈的嘴
从反复穿越的大海中痛饮咸水;
35 但让我在性爱的颠簸中昏厥,当我死时,
愿我在忙乱的高潮骤然解体——
如此,某人在我葬礼上哭泣时,可以说:
“这样的死法与你的一生最契合。”[3]
[1] 格莱齐努斯(Graecinus)是奥维德的朋友,后来曾当选执政官。奥维德《黑海书简》(Ex Ponto)第1部第6首、第2部第6首和第4部第9首都是写给他的。同时陷入两段恋情是泛希腊文学中的常见主题,在古罗马爱情哀歌中也不罕见,Booth(1978)让我们参考普洛佩提乌斯《哀歌集》(Elegiae)第2部第22首,但奥维德的处理更接近泛希腊时代的铭体诗。
[2] “维纳斯”对应的原文是Erycina(埃卢齐娜),名号源于西西里岛的埃卢克斯山(Eryx)。
[3] 想象自己的死亡场景是古罗马爱情哀歌的常规主题,奥维德却给它添加了一个诙谐的花样。