奥维德《情诗集》第1部第4首



Vir tuus est epulas nobis aditurus easdem—
ultima coena tuo sit, precor, illa viro!
Ergo ego dilectam tantum conviva puellam
adspiciam? Tangi quem iuvet, alter erit,
5 alteriusque sinus apte subiecta fovebis?
Iniciet collo, cum volet, ille manum?
Desine mirari, posito quod candida vino[1]
Atracis ambiguos traxit in arma viros.
Nec mihi silva domus, nec equo mea membra cohaerent—
10 vix a te videor posse tenere manus!
Quae tibi sint facienda tamen cognosce, nec Euris
da mea nec tepidis verba ferenda Notis!
Ante veni, quam vir—nec quid, si veneris ante,
possit agi video; sed tamen ante veni.
15 Cum premet ille torum, vultu comes ipsa modesto
ibis, ut accumbas—clam mihi tange pedem!
Me specta nutusque meos vultumque loquacem;
excipe furtivas et refer ipsa notas.
Verba superciliis sine voce loquentia dicam;
20 verba leges digitis, verba notata mero.
Cum tibi succurret Veneris lascivia nostrae,
purpureas tenero pollice tange genas.
Siquid erit, de me tacita quod mente queraris,
pendeat extrema mollis ab aure manus.
25 Cum tibi, quae faciam, mea lux, dicamve, placebunt,
versetur digitis anulus usque tuis.
Tange manu mensam, tangunt quo more precantes,
optabis merito cum mala multa viro.
Quod tibi miscuerit, sapias, bibat ipse, iubeto;
30 tu puerum leviter posce, quod ipsa voles.
Quae tu reddideris ego primus pocula sumam,
et, qua tu biberis, hac ego parte bibam.
Si tibi forte dabit, quod praegustaverit ipse,
reice libatos illius ore cibos.
35 Nec premat inpositis sinito tua colla lacertis,
mite nec in rigido pectore pone caput;
nec sinus admittat digitos habilesve papillae;
oscula praecipue nulla dedisse velis!
Oscula si dederis, fiam manifestus amator
40 et dicam ‘Mea sunt!’ iniciamque manum.
Haec tamen adspiciam, sed quae bene pallia celant,
illa mihi caeci causa timoris erunt.
Nec femori committe femur nec crure cohaere
nec tenerum duro cum pede iunge pedem.
45 Multa miser timeo, quia feci multa proterve,
exemplique metu torqueor, ecce, mei.
Saepe mihi dominaeque meae properata voluptas
veste sub iniecta dulce peregit opus.
Hoc tu non facies; sed, ne fecisse puteris,
50 conscia de tergo pallia deme tuo.
Vir bibat usque roga—precibus tamen oscula desint!—
dumque bibit, furtim si potes, adde merum.
Si bene conpositus somno vinoque iacebit,
consilium nobis resque locusque dabunt.
55 Cum surges abitura domum, surgemus et omnes,
in medium turbae fac memor agmen eas.
Agmine me invenies aut invenieris in illo:
quidquid ibi poteris tangere, tange, mei.
Me miserum! Monui, paucas quod prosit in horas;
60 separor a domina nocte iubente mea.
Nocte vir includet, lacrimis ego maestus obortis,
qua licet, ad saevas prosequar usque fores.
Oscula iam sumet, iam non tantum oscula sumet:
quod mihi das furtim, iure coacta dabis.
65 Verum invita dato—potes hoc—similisque coactae;
blanditiae taceant, sitque maligna Venus.
Si mea vota valent, illum quoque ne iuvet, opto;
si minus, at certe te iuvet inde nihil.
Sed quaecumque tamen noctem fortuna sequetur,
70 cras mihi constanti voce dedisse nega!
[1] Desine=desino

(宴席)[1]
 
你丈夫将与我们参加同一场宴席——
我祈祷,这是你丈夫的最后一次!
所以我只能做陪吃的宾客,望着心爱的
姑娘?他却能惬意地被你抚摸,
5 你也恰到好处地仰面,触碰他胸膛?[2]
他可会恣意伸手搂住你颈项?
别再惊讶,当酒摆上桌,阿特拉克斯
明艳的新娘引发半人马的攻击。[3]
我的家不是森林,我也非杂糅的怪物,[4]
10 染指你的冲动却多么难驯服!
然而,请了解你该做什么,别让东风
或温和的南风卷走我的叮咛!
比丈夫早到——可你若早到,我也不知
能做些什么,但你还是要如此。
15 当他趴上长餐椅,你也在身边躺好,
表情矜持——但偷碰一下我的脚!
看着我,注意我点头和面部无声的话语,
理解秘密的信号,也给我回复。
无需动嘴唇,我会用眉毛传递情意,
20 你要读我蘸着美酒勾勒的文字。
当你回忆起我们性爱的无拘戏耍,
且用温软的拇指按绯红的脸颊;
若我有事惹得你在心中默默责备,
就让你那只柔手轻捏耳垂。
25 我的生命,当我说的话或做的事让你
舒心,请一直转动你的戒指。
握紧餐桌,就像祷告者,当你祈求[5]
罪有应得的丈夫多遭祸咎。
让他自己喝为你调的酒,你若明智;
30 你想饮什么,低声告诉奴隶。[6]
你刚放下的杯子,我会立刻拿起,
你从哪边饮,我也会与你一致。
如果他碰巧递给你刚被他品尝的东西,
既然他的嘴碰过,你定要拒斥。
35 别让他伸出胳膊,紧搂你的颈项,
你温柔的头别倚靠他僵硬的胸膛;
也不要凑近他,容许他抚弄你乳房,
尤其不要给他甜吻的奖赏!
如果你吻他,我就会公开我们的关系,
40 就会喊“那是我的!”并出手阻止。
这些我仍会看见,但衣物隐藏的部分
才是搅动我晦暗恐惧的原因。
别让大腿与大腿亲近,小腿相依偎,
别让你的嫩足被糙足轻踩。
45 可怜,我怕许多事,因为我都曾冒险
做过,你看我,被自己的先例摧残!
我和钟情的女人常借着衣服的遮盖,
快如闪电地品味甜蜜的欢爱——[7]
你不会与他如此,但为了免去嫌疑,
50 挪去你肩头那件合谋的罩衣。
始终给丈夫劝酒,可是别吻他,只请求!
他喝时,若可能,悄悄添加纯酒。
如果他酩酊大醉,昏昏睡去,情景
和地点将告诉我们如何行动。
55 待到你起身回家,大家也起身,牢记
你要走在人群的中间位置,
那样,你容易找到我,我也容易找到你,
务必碰我,无论能碰到哪里。
好悲惨!这建议只有几个时辰的效力,
60 夜晚一下令,我就得与情人分离。
丈夫将通宵锁住你,我只能流泪伤心,
尽力跟随,越不过残忍的大门。
他已经在吻你,他已经不止亲吻而已,
你秘密给我的,却是他分内的权利。
65 别痛快地给他——你能做到——仿佛被逼迫,
不要说情话,对性事尽可能吝啬。
若我的祷告应验,让他寻不到乐趣,
若不成,至少让你不觉得欢愉。
但无论今夜带来的运气如何,明天
70 你都要坚定地宣告,他没有如愿!


[1] 男情人和女子一起欺骗女子的丈夫是爱情哀歌体的固定题材,可参考提布卢斯《哀歌集》中的类似描写(Elegiae 16.15-42)。
[2] 古罗马男子进餐,都是躺在长椅上,一张长椅上躺二至三人。女子进餐通常坐着,但不拘小节的女性也时常躺着进餐。
[3] 阿特拉克斯(Atrax)是古希腊帖撒利亚(Thessalia)地区的一座城市。“明艳的新娘”指拉庇泰国王庇里托俄斯(Pirithous)之妻希波达墨(Hippodame),她因为长得漂亮,在婚礼上被半人马族的宾客觊觎,引发了半人马族和拉庇泰人的武装冲突。参考《变形记》(Metamorphoses 12.210-535)。
[4] “杂糅的怪物”影射半人马。
[5] 古代西方的祷告者祈求神时,手一般会抓着祭坛。
[6] 在古罗马,这种奴隶叫做pincerna,专门按照宾客的口味调酒水。
[7] Davis(1979)认为,45-48行是诗人恋爱者的旁白,并非说给女友听,而是说给读者听。他的理由有四:(1)如果第47行“钟情的女人”指诗中这位女友,那么从第二人称到第三人称的切换太突兀;(2)如果真指同一人,奥维德便没必要向女友讲述两人一起经历过的事;(3)如果奥维德是在讲述与另一位女子的亲密行为,就不适合向眼下的女友袒露这样的往事;(4)奥维德在《情诗集》中一贯强烈地意识到读者的存在,诗集的反讽效果常常存在于他对女友装出的忠诚假象和他向读者透露的花心真相之间的对照。