Incitat et ficti tristis custodia servi,
et nimium duri cura molesta viri.
Quae venit ex tuto, minus est accepta voluptas:
ut sis liberior Thaide, finge metus.
605 Cum melius foribus possis, admitte fenestra,
inque tuo vultu signa timentis habe.
Callida prosiliat dicatque ancilla ‘Perimus!’;
tu iuvenem trepidum quolibet abde loco.
Admiscenda tamen Venus est secura timori,
610 ne tanti noctes non putet esse tuas.
Qua vafer eludi possit ratione maritus,
quaque vigil custos, praeteriturus eram.
Nupta virum timeat: rata sit custodia nuptae;
hoc decet, hoc leges iusque pudorque iubent.[1]
615 Te quoque servari, modo quam vindicta redemit,
quis ferat? Ut fallas, ad mea sacra veni!
Tot licet observent (adsit modo certa voluntas),
quot fuerant Argo lumina, verba dabis.
Scilicet obstabit custos, ne scribere possis,
620 sumendae detur cum tibi tempus aquae?
Conscia cum possit scriptas portare tabellas,
quas tegat in tepido fascia lata sinu?
Cum possit sura chartas celare ligatas,
et vincto blandas sub pede ferre notas?
625 Caverit haec custos, pro charta conscia tergum
praebeat, inque suo corpore verba ferat.
Tuta quoque est fallitque oculos e lacte recenti
littera: carbonis pulvere tange, leges.
Fallet et umiduli quae fiet acumine lini,
630 ut ferat occultas pura tabella notas.
Adfuit Acrisio servandae cura puellae:
hunc tamen illa suo crimine fecit avum.
Quid faciat custos, cum sint tot in urbe theatra,
cum spectet iunctos illa libenter equos,
635 cum sedeat Phariae sistris operata iuvencae,
quoque sui comites ire vetantur, eat,
cum fuget a templis oculos Bona Diva virorum,
praeterquam siquos illa venire iubet?
Cum, custode foris tunicas servante puellae,
640 celent furtivos balnea multa iocos;
cum, quotiens opus est, fallax aegrotet amica,
et cedat lecto quamlibet aegra suo;
nomine cum doceat, quid agamus, adultera clavis,
quasque petas non det ianua sola vias?
645 Fallitur et multo custodis cura Lyaeo,
illa vel Hispano lecta sit uva iugo;
sunt quoque, quae faciant altos medicamina somnos,
victaque Lethaea lumina nocte premant;
nec male deliciis odiosum conscia tardis
650 detinet, et longa iungitur ipsa mora.
Quid iuvat ambages praeceptaque parva movere,
cum minimo custos munere possit emi?
Munera, crede mihi, capiunt hominesque deosque:
placatur donis Iuppiter ipse datis.
655 Quid sapiens faciet, stultus cum munere gaudet?
ipse quoque accepto munere mutus erit.
Sed semel est custos longum redimendus in aevum:
saepe dabit, dederit quas semel ille manus.
Questus eram, memini, metuendos esse sodales:
660 non tangit solos ista querella viros.
Credula si fueris, aliae tua gaudia carpent,
et lepus hic aliis exagitatus erit.
Haec quoque, quae praebet lectum studiosa locumque
crede mihi, mecum non semel illa fuit.
665 Nec nimium vobis formosa ancilla ministret:
saepe vicem dominae praebuit illa mihi.
Quo feror insanus? Quid aperto pectore in hostem
mittor, et indicio prodor ab ipse meo?
Non avis aucupibus monstrat, qua parte petatur;
670 non docet infestos currere cerva canes.
Viderit utilitas: ego coepta fideliter edam;
Lemniasin gladios in mea fata dabo.
Efficite (et facile est), ut nos credamus amari:
prona venit cupidis in sua vota fides.
675 Spectet amabilius iuvenem, suspiret ab imo
femina, tam sero cur veniatque roget;
accedant lacrimae, dolor et de paelice fictus,
et laniet digitis illius ora suis;
iamdudum persuasus erit; miserebitur ultro,
680 et dicet ‘Cura carpitur ista mei.’
Praecipue si cultus erit speculoque placebit,
posse suo tangi credet amore deas.
Sed te, quaecumque est, moderate iniuria turbet,
nec sis audita paelice mentis inops.
685 Nec cito credideris: quantum cito credere laedat,
exemplum vobis non leve Procris erit.
Est prope purpureos colles florentis Hymetti
fons sacer et viridi caespite mollis humus;
silva nemus non alta facit; tegit arbutus herbam,
690 ros maris et lauri nigraque myrtus olent;
nec densum foliis buxum fragilesque myricae,
nec tenues cytisi cultaque pinus abest.
Lenibus inpulsae Zephyris auraque salubri
tot generum frondes herbaque summa tremit.
695 Grata quies Cephalo: famulis canibusque relictis
lassus in hac iuvenis saepe resedit humo,
‘Quae’ que ‘meos releves aestus,’ cantare solebat
‘accipienda sinu, mobilis aura, veni.’
Coniugis ad timidas aliquis male sedulus aures
700 auditos memori detulit ore sonos;
[1] iusque=duxque
讓假冒的奴隸以嚴厲的監視刺激他,
用冷酷丈夫的密切守護來煩他。
安全環境中享受的性愛沒有人在乎,
即使比塔伊絲自由,你也裝恐懼。[1]
605 可以讓他進門的時候,讓他鑽窗牖,
你的臉上要顯出驚惶的癥候。
讓機敏的侍女跳進來,大喊“我們要死!”,
你再將緊張的青年隨便藏哪裡。
但在焦慮中也應點綴些無憂的雲雨,
610 以免他覺得你的夜配不上付出。
用什麼方法能夠騙過狡猾的丈夫 隱蔽交往的手段
和警醒的守衛,我不想在此細述。
讓妻子怕丈夫,允許丈夫守護好妻子,
這合理,法律和道德都授權如此。
615 但誰能忍受剛獲得自由的你也遭管,[2]
快加入我的聖禮,學習如何騙!
即使有阿耳戈斯那麼多眼睛盯着你,[3]
只要有決心,你照樣可以得計。
難道監視你的人竟能阻止你寫信,
620 當你沐浴的機會終於來臨?
當與你共謀的女人為你傳遞蠟板
(用寬幅束帶扎於溫暖的胸前)?
或當她將紙草綁在小腿後面藏匿,
用纏好的涼鞋運送柔情的文字?
625 守衛已提防這些?那就讓同伴以背脊
代替紙草,憑身體攜帶訊息。
用新乳寫就的信很安全,能瞞過眼睛,
用炭粉觸碰,隱形的話就顯形。
以濕潤的亞麻莖書寫,也有欺騙的效力,
630 可在潔凈的表面留秘密的印記。
阿克里西俄斯曾負責看守一位美女,
卻由於自己的罪孽,變成外祖父。[4]
監視人能做什麼,當城裡有如此多劇院,
當她可欣然觀看馬並驅向前?
635 當她坐在神廟裡,搖着伊西斯的鈴鐺,[5]
去男性同行者禁止踏足的地方?
當“善良女神”將男人的目光逐出殿宇,
只有極少數蒙她允許可進入?[6]
當守衛在門外看護着女人脫下的衣服,
640 眾多的浴池卻掩蓋了秘密的歡愉?
當每次需要的時候,假冒的閨蜜有恙,
無論病得多厲害,卻可以下床?
當備用鑰匙的名字暗示我們的決定,[7]
不只是門給了你尋求的路徑?
645 還可用灌酒的方法攪亂守衛的戒心,
哪怕那葡萄采自西班牙的山嶺;
也有一些葯能促成深沉的睡眠,讓它們
合上被忘川的暗夜征服的眼睛;
你的同謀者不妨與那個討厭鬼緩緩
650 行房,親自纏住他,為你拖延。
何必動用迂迴的戰術和瑣屑的本領,
若最小的禮物就能收買監視人?
相信我,賄賂可以俘虜人和神,就連
朱庇特見到供品也拋掉舊怨。
655 智者當如何,既然蠢材都喜歡受賄?
他也一樣,收了禮自然會閉嘴。[8]
但收買守衛時必須保證效果無限長——
誰曾經投降,就會經常投降。
我記得自己曾抱怨朋友最應當警惕,
660 這樣的感嘆不只適用於男子。
如果你輕信,別的女人會奪你的快樂,
你的這隻兔會被覬覦者捕獵。
熱情為你提供床和幽會場所的她,
相信我,不止一次與我勾搭。
665 也別找過於漂亮的侍女來伺候你們:
她經常代替主人與我親近。
瘋狂的我去何方?為何向敵人袒露 讓他相信自己被愛
胸膛,背叛自己,自己揭內幕?
飛禽不會教捕鳥者哪裡捉自己最好,
670 母鹿不會教追蹤的狗如何跑。
利益會照看自己,我只管傾囊相傳,
給萊姆諾斯女人殺我的利劍。[9]
設法(很容易)讓我們相信被你們愛戀——
急於遂願的男人可輕鬆欺騙。
675 讓女人含情脈脈地望着青年,從心底
發出嘆息,問他為何來太遲;
再添上淚水和對情敵偽裝的害怕,
並且用自己的手指劃傷臉頰;
很快他不再懷疑,他會主動憐憫你,
680 思忖着:“這女人對我害了相思。”
尤其是衣冠楚楚、酷愛照鏡子的男人,
會相信自己足以迷住女神。
但無論你是誰,都勿因愛的傷害亂分寸, 別輕信有情敵
別聽見有情敵就失去應有的冷靜。
685 別貿然輕信,倉促輕信的後果多嚴重,
普羅克里絲的悲劇讓你們警醒。[10]
百花盛開的明媚的許梅托斯山附近,[11]
有一處聖泉,周圍是柔軟的綠茵。
叢林並不高,野草莓枝葉蔭蔽着翠草,
690 迷迭香、月桂和桃金娘香氣繚繞,
還有樹葉繁茂的黃楊樹、柔弱的檉柳,
以及素雅的松樹和細小的三葉草。
和煦的西風吹拂,漾起溫馨的氣流,
眾多的葉子和草尖都微微顫抖。
695 刻帕羅斯愛清靜,他時常拋下奴隸
和獵犬,疲憊地坐在這裡休息,
他總是念叨:“靈巧的風,快到我懷裡,[12]
歡迎你為我驅逐這灼人的熱氣。”
暗中記住這番話,某位搬弄是非者
700 將此事灌進了他妻子膽怯的耳朵。
[1] 塔伊絲(Thais)似乎是西方古代高級妓女的一個常用名。
[2] “剛獲得自由的你”指獲釋女奴,她們比自由民階層的女子受到的道德約束更少,是古羅馬妓女的主要來源。原文quam vindicta redemit的意思是“木杖剛贖買的人”,在古羅馬釋放奴隸的儀式中,需要用被稱為vindicta的木杖觸碰即將獲得自由的奴隸。
[3] 關於阿耳戈斯,參考《情詩集》第2部第2首第46行的注釋。
[4] “美女”指達那厄,關於她和阿克里西俄斯,參考《情詩集》第2部第19首第27行的注釋。
[5] “伊西斯”對應的原文是Phariae iuvencae(帕洛斯的母牛)。伊西斯神廟禁止男人進入。
[6] 關於“善良女神”,參考上文第244行的注釋。
[7] “備用鑰匙”的拉丁語名字是adultera clavis,adultera會讓古羅馬人自然地聯想到通姦。
[8] Leary(1991)認為,655-656行與上文的邏輯聯繫有缺陷,建議刪除。
[9] 原文的Lemniasin(萊姆諾斯人)是古希臘語複數與格。
[10] 關於普羅克里絲,參考《變形記》(Metamorphoses 7.661-862)。
[11] 許梅托斯山(Hymettus)在雅典(阿提卡半島)附近,以產蜂蜜聞名。
[12] 風(aura)聽起來很像女性名字,尤其與奧羅拉(Aurora)的名字相似。