Incitat et ficti tristis custodia servi,
et nimium duri cura molesta viri.
Quae venit ex tuto, minus est accepta voluptas:
ut sis liberior Thaide, finge metus.
605 Cum melius foribus possis, admitte fenestra,
inque tuo vultu signa timentis habe.
Callida prosiliat dicatque ancilla ‘Perimus!’;
tu iuvenem trepidum quolibet abde loco.
Admiscenda tamen Venus est secura timori,
610 ne tanti noctes non putet esse tuas.
Qua vafer eludi possit ratione maritus,
quaque vigil custos, praeteriturus eram.
Nupta virum timeat: rata sit custodia nuptae;
hoc decet, hoc leges iusque pudorque iubent.[1]
615 Te quoque servari, modo quam vindicta redemit,
quis ferat? Ut fallas, ad mea sacra veni!
Tot licet observent (adsit modo certa voluntas),
quot fuerant Argo lumina, verba dabis.
Scilicet obstabit custos, ne scribere possis,
620 sumendae detur cum tibi tempus aquae?
Conscia cum possit scriptas portare tabellas,
quas tegat in tepido fascia lata sinu?
Cum possit sura chartas celare ligatas,
et vincto blandas sub pede ferre notas?
625 Caverit haec custos, pro charta conscia tergum
praebeat, inque suo corpore verba ferat.
Tuta quoque est fallitque oculos e lacte recenti
littera: carbonis pulvere tange, leges.
Fallet et umiduli quae fiet acumine lini,
630 ut ferat occultas pura tabella notas.
Adfuit Acrisio servandae cura puellae:
hunc tamen illa suo crimine fecit avum.
Quid faciat custos, cum sint tot in urbe theatra,
cum spectet iunctos illa libenter equos,
635 cum sedeat Phariae sistris operata iuvencae,
quoque sui comites ire vetantur, eat,
cum fuget a templis oculos Bona Diva virorum,
praeterquam siquos illa venire iubet?
Cum, custode foris tunicas servante puellae,
640 celent furtivos balnea multa iocos;
cum, quotiens opus est, fallax aegrotet amica,
et cedat lecto quamlibet aegra suo;
nomine cum doceat, quid agamus, adultera clavis,
quasque petas non det ianua sola vias?
645 Fallitur et multo custodis cura Lyaeo,
illa vel Hispano lecta sit uva iugo;
sunt quoque, quae faciant altos medicamina somnos,
victaque Lethaea lumina nocte premant;
nec male deliciis odiosum conscia tardis
650 detinet, et longa iungitur ipsa mora.
Quid iuvat ambages praeceptaque parva movere,
cum minimo custos munere possit emi?
Munera, crede mihi, capiunt hominesque deosque:
placatur donis Iuppiter ipse datis.
655 Quid sapiens faciet, stultus cum munere gaudet?
ipse quoque accepto munere mutus erit.
Sed semel est custos longum redimendus in aevum:
saepe dabit, dederit quas semel ille manus.
Questus eram, memini, metuendos esse sodales:
660 non tangit solos ista querella viros.
Credula si fueris, aliae tua gaudia carpent,
et lepus hic aliis exagitatus erit.
Haec quoque, quae praebet lectum studiosa locumque
crede mihi, mecum non semel illa fuit.
665 Nec nimium vobis formosa ancilla ministret:
saepe vicem dominae praebuit illa mihi.
Quo feror insanus? Quid aperto pectore in hostem
mittor, et indicio prodor ab ipse meo?
Non avis aucupibus monstrat, qua parte petatur;
670 non docet infestos currere cerva canes.
Viderit utilitas: ego coepta fideliter edam;
Lemniasin gladios in mea fata dabo.
Efficite (et facile est), ut nos credamus amari:
prona venit cupidis in sua vota fides.
675 Spectet amabilius iuvenem, suspiret ab imo
femina, tam sero cur veniatque roget;
accedant lacrimae, dolor et de paelice fictus,
et laniet digitis illius ora suis;
iamdudum persuasus erit; miserebitur ultro,
680 et dicet ‘Cura carpitur ista mei.’
Praecipue si cultus erit speculoque placebit,
posse suo tangi credet amore deas.
Sed te, quaecumque est, moderate iniuria turbet,
nec sis audita paelice mentis inops.
685 Nec cito credideris: quantum cito credere laedat,
exemplum vobis non leve Procris erit.
Est prope purpureos colles florentis Hymetti
fons sacer et viridi caespite mollis humus;
silva nemus non alta facit; tegit arbutus herbam,
690 ros maris et lauri nigraque myrtus olent;
nec densum foliis buxum fragilesque myricae,
nec tenues cytisi cultaque pinus abest.
Lenibus inpulsae Zephyris auraque salubri
tot generum frondes herbaque summa tremit.
695 Grata quies Cephalo: famulis canibusque relictis
lassus in hac iuvenis saepe resedit humo,
‘Quae’ que ‘meos releves aestus,’ cantare solebat
‘accipienda sinu, mobilis aura, veni.’
Coniugis ad timidas aliquis male sedulus aures
700 auditos memori detulit ore sonos;
[1] iusque=duxque
让假冒的奴隶以严厉的监视刺激他,
用冷酷丈夫的密切守护来烦他。
安全环境中享受的性爱没有人在乎,
即使比塔伊丝自由,你也装恐惧。[1]
605 可以让他进门的时候,让他钻窗牖,
你的脸上要显出惊惶的症候。
让机敏的侍女跳进来,大喊“我们要死!”,
你再将紧张的青年随便藏哪里。
但在焦虑中也应点缀些无忧的云雨,
610 以免他觉得你的夜配不上付出。
用什么方法能够骗过狡猾的丈夫 隐蔽交往的手段
和警醒的守卫,我不想在此细述。
让妻子怕丈夫,允许丈夫守护好妻子,
这合理,法律和道德都授权如此。
615 但谁能忍受刚获得自由的你也遭管,[2]
快加入我的圣礼,学习如何骗!
即使有阿耳戈斯那么多眼睛盯着你,[3]
只要有决心,你照样可以得计。
难道监视你的人竟能阻止你写信,
620 当你沐浴的机会终于来临?
当与你共谋的女人为你传递蜡板
(用宽幅束带扎于温暖的胸前)?
或当她将纸草绑在小腿后面藏匿,
用缠好的凉鞋运送柔情的文字?
625 守卫已提防这些?那就让同伴以背脊
代替纸草,凭身体携带讯息。
用新乳写就的信很安全,能瞒过眼睛,
用炭粉触碰,隐形的话就显形。
以湿润的亚麻茎书写,也有欺骗的效力,
630 可在洁净的表面留秘密的印记。
阿克里西俄斯曾负责看守一位美女,
却由于自己的罪孽,变成外祖父。[4]
监视人能做什么,当城里有如此多剧院,
当她可欣然观看马并驱向前?
635 当她坐在神庙里,摇着伊西斯的铃铛,[5]
去男性同行者禁止踏足的地方?
当“善良女神”将男人的目光逐出殿宇,
只有极少数蒙她允许可进入?[6]
当守卫在门外看护着女人脱下的衣服,
640 众多的浴池却掩盖了秘密的欢愉?
当每次需要的时候,假冒的闺蜜有恙,
无论病得多厉害,却可以下床?
当备用钥匙的名字暗示我们的决定,[7]
不只是门给了你寻求的路径?
645 还可用灌酒的方法搅乱守卫的戒心,
哪怕那葡萄采自西班牙的山岭;
也有一些药能促成深沉的睡眠,让它们
合上被忘川的暗夜征服的眼睛;
你的同谋者不妨与那个讨厌鬼缓缓
650 行房,亲自缠住他,为你拖延。
何必动用迂回的战术和琐屑的本领,
若最小的礼物就能收买监视人?
相信我,贿赂可以俘虏人和神,就连
朱庇特见到供品也抛掉旧怨。
655 智者当如何,既然蠢材都喜欢受贿?
他也一样,收了礼自然会闭嘴。[8]
但收买守卫时必须保证效果无限长——
谁曾经投降,就会经常投降。
我记得自己曾抱怨朋友最应当警惕,
660 这样的感叹不只适用于男子。
如果你轻信,别的女人会夺你的快乐,
你的这只兔会被觊觎者捕猎。
热情为你提供床和幽会场所的她,
相信我,不止一次与我勾搭。
665 也别找过于漂亮的侍女来伺候你们:
她经常代替主人与我亲近。
疯狂的我去何方?为何向敌人袒露 让他相信自己被爱
胸膛,背叛自己,自己揭内幕?
飞禽不会教捕鸟者哪里捉自己最好,
670 母鹿不会教追踪的狗如何跑。
利益会照看自己,我只管倾囊相传,
给莱姆诺斯女人杀我的利剑。[9]
设法(很容易)让我们相信被你们爱恋——
急于遂愿的男人可轻松欺骗。
675 让女人含情脉脉地望着青年,从心底
发出叹息,问他为何来太迟;
再添上泪水和对情敌伪装的害怕,
并且用自己的手指划伤脸颊;
很快他不再怀疑,他会主动怜悯你,
680 思忖着:“这女人对我害了相思。”
尤其是衣冠楚楚、酷爱照镜子的男人,
会相信自己足以迷住女神。
但无论你是谁,都勿因爱的伤害乱分寸, 别轻信有情敌
别听见有情敌就失去应有的冷静。
685 别贸然轻信,仓促轻信的后果多严重,
普罗克里丝的悲剧让你们警醒。[10]
百花盛开的明媚的许梅托斯山附近,[11]
有一处圣泉,周围是柔软的绿茵。
丛林并不高,野草莓枝叶荫蔽着翠草,
690 迷迭香、月桂和桃金娘香气缭绕,
还有树叶繁茂的黄杨树、柔弱的柽柳,
以及素雅的松树和细小的三叶草。
和煦的西风吹拂,漾起温馨的气流,
众多的叶子和草尖都微微颤抖。
695 刻帕罗斯爱清静,他时常抛下奴隶
和猎犬,疲惫地坐在这里休息,
他总是念叨:“灵巧的风,快到我怀里,[12]
欢迎你为我驱逐这灼人的热气。”
暗中记住这番话,某位搬弄是非者
700 将此事灌进了他妻子胆怯的耳朵。
[1] 塔伊丝(Thais)似乎是西方古代高级妓女的一个常用名。
[2] “刚获得自由的你”指获释女奴,她们比自由民阶层的女子受到的道德约束更少,是古罗马妓女的主要来源。原文quam vindicta redemit的意思是“木杖刚赎买的人”,在古罗马释放奴隶的仪式中,需要用被称为vindicta的木杖触碰即将获得自由的奴隶。
[3] 关于阿耳戈斯,参考《情诗集》第2部第2首第46行的注释。
[4] “美女”指达那厄,关于她和阿克里西俄斯,参考《情诗集》第2部第19首第27行的注释。
[5] “伊西斯”对应的原文是Phariae iuvencae(帕洛斯的母牛)。伊西斯神庙禁止男人进入。
[6] 关于“善良女神”,参考上文第244行的注释。
[7] “备用钥匙”的拉丁语名字是adultera clavis,adultera会让古罗马人自然地联想到通奸。
[8] Leary(1991)认为,655-656行与上文的逻辑联系有缺陷,建议删除。
[9] 原文的Lemniasin(莱姆诺斯人)是古希腊语复数与格。
[10] 关于普罗克里丝,参考《变形记》(Metamorphoses 7.661-862)。
[11] 许梅托斯山(Hymettus)在雅典(阿提卡半岛)附近,以产蜂蜜闻名。
[12] 风(aura)听起来很像女性名字,尤其与奥罗拉(Aurora)的名字相似。