《女杰书简》第20首121-242行

Hostibus et siquis, ne fias nostra, repugnat,
sic sit ut invalida te solet esse mihi.
Torqueor ex aequo vel te nubente vel aegra,
dicere nec possum quid minus ipse velim.
125 Maceror interdum quod sim tibi causa dolendi,
teque mea laedi calliditate puto.
In caput ut nostrum dominae periuria quaeso
eveniant; poena tuta sit illa mea.
Ne tamen ignorem quid agas, ad limina crebro
130 anxius hac illac dissimulanter eo;
subsequor ancillam furtim famulumque requirens
profuerint somni quid tibi quidve cibi.
Me miserum, quod non medicorum iussa ministro
effingoque manus insideoque toro.
135 Et rursus miserum, quod me procul inde remoto,
quem minime vellem, forsitan alter adest.
Ille manus istas effingit et adsidet aegrae
invisus superis cum superisque mihi,
dumque suo temptat salientem pollice venam,
140 candida per causam bracchia saepe tenet
contrectatque sinus et forsitan oscula iungit;
officio merces plenior ista suo est.
Quis tibi permisit nostras praecerpere messes?
Ad sepem alterius quis tibi fecit iter?[1]
145 Iste sinus meus est; mea turpiter oscula sumis;
a mihi promisso corpore tolle manus.
Improbe, tolle manus. Quam tangis, nostra futura est;
postmodo si facies istud, adulter eris.
Elige de vacuis, quam non sibi vindicet alter;
150 si nescis, dominum res habet ista suum.
Nec mihi credideris; recitetur formula pacti;
neu falsam dicas esse, fac ipse legas.
Alterius thalamo (tibi nos, tibi dicimus) exi.
Quid facis hic? Exi, non vacat iste torus.
155 Nam quod habes et tu scripti verba altera pacti,
non erit idcirco par tua causa meae.
Haec mihi se pepigit, pater hanc tibi, primus ab illa;
sed propior certe quam pater ipsa sibi est.
Promisit pater hanc, haec et iuravit amanti;
160 ille homines, haec est testificata deam;
ille timet mendax, haec et periura vocari;
num dubitas, hic sit maior an ille metus?
Denique, ut amborum conferre pericula possis,
respice ad eventus; haec cubat, ille valet.
165 Nos quoque dissimili certamina mente subimus,
nec spes par nobis nec timor aequus adest.
Tu petis ex tuto, gravior mihi morte repulsa est,
idque ego iam, quod tu forsan amabis, amo.
Si tibi iustitiae, si recti cura fuisset,
170 cedere debueras ignibus ipse meis.
Nunc, quoniam ferus hic pro causa pugnat iniqua,
ad te, Cydippe, littera nostra redit.[2]
Hic facit ut iaceas et sis suspecta Dianae;
hunc tu, si sapias, limen adire vetes.
175 Hoc faciente subis tam saeva pericula vitae
atque utinam pro te, qui movet illa, cadat!
Quem si reppuleris, nec, quem dea damnat, amaris,
tu tunc continuo, certe ego salvus ero.
Siste metum, virgo; stabili potiere salute;
180 fac modo polliciti conscia templa colas.
Non bove mactato caelestia numina gaudent,
sed quae praestanda est et sine teste fide.
Ut valeant, aliae ferrum patiuntur et ignes;
fert aliis tristem sucus amarus opem;
185 nil opus est istis; tantum periuria vita
teque simul serva meque datamque fidem.
Praeteritae veniam dabit ignorantia culpae;
exciderant animo foedera lecta tuo;
at monita es modo voce mea cum casibus istis[3]
190 quos, quotiens temptas fallere, ferre soles.
His quoque vitatis, in partu nempe rogabis,
ut tibi luciferas afferat illa manus.
Audiet haec; repetens quae sunt audita, requiret
iste tibi de quo coniuge partus eat;
195 promittes votum; scit te promittere falso.
Iurabis; scit te fallere posse deos.
Non agitur de me; cura maiore laboro;
anxia sunt vitae pectora nostra tuae.
Cur modo te dubiam pavidi flevere parentes
200 ignaros culpae quos facis esse tuae?
Et cur ignorent? Matri licet omnia narres;
nil tua, Cydippe, facta pudoris habent.[4]
Ordine fac referas ut sis mihi cognita primum,
sacra pharetratae dum facis ipsa deae,
205 ut te conspecta subito, si forte notasti,
restiterim fixis in tua membra genis,
et, te dum nimium miror, nota certa furoris,
deciderint umeris pallia lapsa meis;
postmodo nescio qua venisse volubile malum,
210 verba ferens doctis insidiosa notis,
quod quia sit lectum sancta praesente Diana,
esse tuam vinctam numine teste fidem.
Ne tamen ignoret scripti sententia quae sit,
lecta tibi quondam nunc quoque verba refer.
215 ‘Nube, precor,’ dicet, ‘cui te bona numina iungunt;
quem fore iurasti, sit gener ille mihi.
Quisquis is est, placeat, quoniam placet ante Dianae.’
Talis erit mater, si modo mater erit.
Sed tamen ut quaerat quis sim qualisque videto;[5]
220 inveniet vobis consuluisse deam.
Insula, Carthaeis quondam celeberrima nymphis,[6]
cingitur Aegaeo, nomine Cea, mari.
Illa mihi patria est, nec, si generosa probatis
nomina, despectis arguor ortus avis;
225 sunt et opes nobis, sunt et sine crimine mores;
amplius utque nihil, me tibi iungit amor.
Appeteres talem vel non iurata maritum;
iuratae vel non talis habendus erat.
Haec tibi me in somnis iaculatrix scribere Phoebe,
230 haec tibi me vigilem scribere iussit Amor.
E quibus alterius mihi iam nocuere sagittae;
alterius noceant ne tibi tela, cave!
Iuncta salus nostra est; miserere meique tuique.
Quid dubitas unam ferre duobus opem?
235 Quod si contigerit, cum iam data signa sonabunt
tinctaque votivo sanguine Delos erit,
aurea ponetur mali felicis imago,
causaque versiculis scripta duobus erit:
‘Effigie pomi testatur Acontius huius,
240 quae fuerint in eo scripta, fuisse rata.’
Longior infirmum ne lasset epistula corpus
clausaque consueto sit sibi fine, vale.

[1] sepem=segetem=spem
[2] te=quid
[3] casibus=cassibus
[4] pudoris=ruboris
[5] ut=et
[6] Carthaeis=Coryciis

愿敌人和任何妨碍你与我成亲的人
都像我在你生病时一样郁闷!
无论你生病还是结婚,我都受折磨,
哪种情形更可恨,我实在难说。
125 有时我伤神,因为我或许让你痛苦,
觉得你受罪是我使诈的结局。
我祈求恋人的伪誓报应在我的头上,
让我遭惩罚,好让她毫发无伤!
然而,生怕不知道你过得如何,我时常
130 偷偷在你的门槛外焦虑地彷徨;
暗中跟随某位女佣或男仆,向他们
打听你是否吃得好,睡得安稳。
我真可怜,没有遵行医生的嘱咐,
给你揉手,坐在你床边照顾。
135 更可怜的是,我自己离你老远,或许
那位置被我最憎恶的人填补。[1]
如今他揉着你的手,坐在你的病床边,
他不仅讨神厌,而且尤其讨我厌。
当他用自己的拇指测量你跳动的脉搏,
140 常以此为借口抓住你雪白的胳膊,
抚摸你乳房,甚至趁机抢到几个吻——
这报偿相对于他的服务太滋润。
谁给你授权,竟提前收割我的庄稼?
谁允许你径直穿越别人的篱笆?
145 她的胸属于我,我的吻你也卑劣地抢夺,
挪开手,她的身体已承诺给我。
挪开手,恶棍!你所碰的人即将是我的,
以后再犯,你就是毁人贞节!
去尚无归属、无人声索的姑娘中挑选!
150 怕你不知道,告诉你,这是我财产。
别轻信我的话,让人念一念婚约的条款,
为避免你说我作假,让她自己念。
说你呢,再次警告你,离开别人的房间!
在这里干什么?快走,这床已被占。
155 虽然你也有一纸成文的婚约,但不能
据此认为其效力与我的同等。
我蒙她亲允,你却靠她父亲承诺,父亲
虽离她最近,终归不如自己近。
父亲只是许配她,她却发誓嫁情人;
160 他以人为证,她以女神为证;
他害怕失信之讥,她更怕违誓之罪——
难道你不知何者更令人生畏?
为了你能够比较两种情形的危险,
请看结果:她缠绵病榻,他平安。
165 而且,我们是带着相异的心态来竞争,
彼此的希望不等,恐惧也不等:
你求婚无风险,而对我拒绝比死还可怕,
你或许会爱她,我却已经爱上她。
若正义与公道在你眼中还有点分量,
170 你就应为我的这份爱情避让。
既然那野人仍然坚持不义的主张,
我的信现在只好转回你身上。
是他造成你的病,让你被狄安娜猜忌,
你若明智,就禁止他进你宅邸。
175 因为他犯错,你的性命却面临威胁,
真希望他替你去死,都是他惹祸!
如果你摒弃他,不爱女神诅咒的人,
你立刻会康复,我肯定再无灾病!
别害怕,少女,你将有长久健康的身体,
180 只要你敬重见证你誓言的神祠。
天神真正喜欢的不是献祭的牺牲,
而是无人监督也谨守的忠诚。
为治病,有些女人要忍受刀割火烤,
有些求助于苦得难下咽的药。
185 你无需这些,只要避免伪誓,并且
守住你自己、我和许下的承诺。
你过去不知晓自己的错,所以可原谅,
亲口念出的条约或许已淡忘;
可是我的话已经提醒你,还有每次
190 你试图违反时总会遭遇的祸事。
即使你避开这些,分娩之时你总需
求她用明亮的双手给予帮助。[2]
她会听见你,记起昔日的话,会问你
谁是你丈夫,这是谁的孩子?
195 你会答应献祭,她知道你不可相信;
你会发誓,她知道你能欺骗神。
我不为自己劝说,而有更大的担心,
我胸中不宁,是忧虑你的性命。
为何不久前你生死难料时,你双亲
200 惊恐地流泪(你隐瞒了自己的罪行) ?
为何向他们隐瞒?你可以向母亲坦白,
库迪佩,你无需为过去之事羞愧。
请按序讲述:我怎样初次认识你,当你
为身挎箭囊的女神举行圣礼;[3]
205 当我突然看见你(如果你碰巧留意),
我怎样僵住,眼睛盯着你身体,
魂不守舍地望着你,我肩上的长袍
突然掉落(我已经魔怔的信号);
后来,不知从哪里滚来一只苹果,
210 阴险的文字在上面巧妙地镌刻,
因为你当着神圣狄安娜的面朗读,
你就被女神作证的誓言捆缚。
为了让母亲知晓那份文书的含义,
你就把当日念的话重复一次。
215 “我求你嫁给慈神赐给你的人,”她会说,
“你发誓让他做我女婿,让他做!
无论他是谁,既然神赞成,你也当赞成。”
母亲会如此,只要她真是母亲。
但你仍要她打听我的出身与为人,
220 她会发现女神对你们很贴心。
有一座爱琴海环绕的岛屿,名叫凯奥斯,[4]
卡尔泰亚的宁芙曾聚集于此,[5]
那是我故土;如果你们看重门第,
我也发源于一支显赫的世系;
225 我不缺家财,品行端正,没有污点;
就算没别的,爱也让你我相连。
即使没发誓,你也会追求这样的配偶;
即使没发誓,我也值得你拥有。
猎神福柏在梦中命令我给你写这些,[6]
230 当我醒来后,丘比特又吩咐我写。
你看,我已经伤于其中一位神的箭矢,
小心,别让另一位的武器伤了你!
我们的福祉相依,怜悯我,怜悯你自己!
同时可以救两人,你为何迟疑?
235 你若肯如此,当喇叭发出婚礼的信号,
献祭牛羊的鲜血染红提洛岛,
我将为幸运的苹果造一件黄金复制品,
并刻两行诗解释纪念的原因:
“阿孔提俄斯以这枚苹果的雕像作证,
240 写在它上面的承诺已经成真。”
我怕这封信太冗长,损害你脆弱的健康,
就以通常的问候语结束:“保重!”

[1] “最憎恶的人”指库迪佩父亲为她安排的未婚夫。
[2] 狄安娜常被视为掌管分娩的女神卢契娜(Lucina)。
[3] “身挎箭囊的女神”指狄安娜。
[4] 凯奥斯(Ceos,也叫Cea)是爱琴海上的一个岛。
[5] 卡尔泰亚(Carthaea)是凯奥斯岛上一座城市的名称。
[6] 福柏是狄安娜的别名,“猎神”对应的拉丁文原词是iaculatrix(投掷者)。