Iamque fugatura Tithoni coniuge noctem
praevius Aurorae Lucifer ortus erat.
Oscula congerimus properata sine ordine raptim
et querimur parvas noctibus esse moras.
115 Atque ita cunctatus monitu nutricis amaro
frigida deserta litora turre peto.
Digredimur flentes repetoque ego virginis aequor,
respiciens dominam, dum licet, usque meam.
Siqua fides vero est, veniens hinc esse natator,[1]
120 cum redeo, videor naufragus esse mihi;
hoc quoque, si credis; ad te via prona videtur;[2]
a te cum redeo, divus inertis aquae.
Invitus repeto patriam (quis credere possit?),
invitus certe nunc moror urbe mea.
125 Ei mihi! Cur animis iuncti secernimur undis,
unaque mens, tellus non habet una duos?
Vel tua me Sestus, vel te mea sumat Abydos;
tam tua terra mihi quam tibi nostra placet.
Cur ego confundor quotiens confunditur aequor?
130 Cur mihi causa levis, ventus, obesse potest?
Iam nostros curvi norunt delphines amores,
ignotum nec me piscibus esse reor;
iam patet attritus solitarum limes aquarum,
non aliter multa quam via pressa rota.
135 Quod mihi non esset nisi sic iter, ante querebar;
at nunc per ventos hoc quoque deesse queror.
Fluctibus immodicis Athamantidos aequora canent
vixque manet portu tuta carina suo.
Hoc mare, cum primum de virgine nomina mersa,
140 quae tenet, est nanctum, tale fuisse puto;
et satis amissa locus hic infamis ab Helle est,
utque mihi parcat, nomine crimen habet.
Invideo Phrixo, quem per freta tristia tutum
aurea lanigero vellere vexit ovis.
145 Nec tamen officium pecoris navisve requiro,
dummodo, quas findam corpore, dentur aquae;
arte egeo nulla; fiat modo copia nandi,
idem navigium, navita, vector ero.
Nec sequor aut Helicen, aut, qua Tyros utitur, Arcton;
150 publica non curat sidera noster amor;
Andromedan alius spectet claramque Coronam,
quaeque micat gelido Parrhasis Ursa polo;
at mihi, quod Perseus et cum Iove Liber amarunt,
indicium dubiae non placet esse viae.
155 Est aliud lumen, multo mihi certius istis,
non errat tenebris quo duce noster amor;
hoc ego dum spectem, Colchos et in ultima Ponti,
quaque viam fecit Thessala pinus, eam
et iuvenem possim superare Palaemona nando
160 miraque quem subito reddidit herba deum.
Saepe per adsiduos languent mea bracchia motus
vixque per immensas fessa trahuntur aquas;
His ego cum dixi: ‘Pretium non vile laboris,
iam dominae vobis colla tenenda dabo,’
165 protinus illa valent atque ad sua praemia tendunt,
ut celer Eleo carcere missus equus.
Ipse meos igitur servo, quibus uror, amores
teque, magis caelo digna puella, sequor.
Digna quidem caelo es, sed nunc tellure morare
170 aut dic ad superos et mihi qua sit iter.
Hic es, et exigue misero contingis amanti,
cumque mea fiunt turbida mente freta.
Quid mihi, quod lato non separor aequore, prodest?
Num minus haec nobis tam brevis obstat aqua?
175 An malim dubito toto procul orbe remotus[3]
cum domina longe spem quoque habere meam.
Quo propius nunc es, flamma propiore calesco,
et res non semper, spes mihi semper adest.
Paene manu, quod amo (tanta est vicinia) tango,
180 saepe sed, heu, lacrimas hoc mihi paene movet.
Velle quid est aliud fugientia prendere poma
spemque suo refugi fluminis ore sequi?
Ergo ego te numquam, nisi cum volet unda, tenebo,
et me felicem nulla videbit hiemps,
185 cumque minus firmum nil sit quam ventus et unda,
in ventis et aqua spes mea semper erit?
Aestus adhuc tamen est; quid, cum mihi laeserit aequor
Plias et Arctophylax Oleniumque pecus?
Aut ego non novi quam sim temerarius, aut me
190 in freta non cautus tum quoque mittet amor.
Neve putes id me, quod abest, promittere, tempus,[4]
pignora polliciti non tibi tarda dabo.
Sit tumidum paucis etiamnunc noctibus aequor,
ire per invitas experiemur aquas;
195 aut mihi continget felix audacia salvo,
aut mors solliciti finis amoris erit.
Optabo tamen ut partis expellar in istas
et teneant portus naufraga membra tuos.
Flebis enim tactuque meum dignabere corpus
200 et ‘Mortis’ dices ‘huic ego causa fui.’
Scilicet interitus offenderis omine nostri,
litteraque invisa est hac mea parte tibi.
Desino; parce queri. Sed uti mare finiat iram,
accedant, quaeso, fac tua vota meis.
205 Pace brevi nobis opus est, dum transferor isto;
cum tua contigero litora, perstet hiemps.
Istic est aptum nostrae navale carinae
et melius nulla stat mea puppis aqua.
Illic me claudat Boreas, ubi dulce morari est.
210 Tunc piger ad nandum, tunc ego cautus ero
nec faciam surdis convicia fluctibus ulla
triste nataturo nec querar esse fretum.
Me pariter venti teneant tenerique lacerti,
per causas istic impediarque duas.
215 Cum patietur hiemps, remis ego corporis utar;
lumen in aspectu tu modo semper habe.
Interea pro me pernoctet epistula tecum,
quam precor ut minima prosequar ipse mora.
提托諾斯的妻子很快將驅走夜晚,[1]
晨星(奧羅拉的傳令官)已經顯現。[2]
我們在忙亂中匆匆交換一個又一個吻,
埋怨夜只許享受片刻的溫存。
115 乳娘的催促令人心煩,無法再拖延,
我只好下了塔,走到凄冷的岸邊。
流着淚離開,我重新沒入赫勒之海,[3]
還能望見時,一直回望我所愛。
相信我,這是真的:去時我是泳者,
120 回來時卻像遭遇沉船的倖存者。
這也是真的:朝向你的路猶如下坡,
遠離你的路是死水堆成的上坡。
我極不情願地回到家鄉(誰能相信?)
現在留城中也絕對違背本心。
125 你我靈魂已結合,為何被波浪分隔,
兩人一顆心,為何要分屬兩國?
讓塞斯托斯接納我,或阿布多斯接納你,
你我各自都喜歡對方的土地。
為何我總是動蕩不安,如這片大海,
130 風這樣的瑣事也能把我妨礙?
弧形的海豚已經熟諳我們的戀情,
我猜魚也不覺得我是陌生人;
我反覆穿越的海域已留下一道水痕,
恰如許多車輪碾出的轍印。
135 以前我時常抱怨只能這樣來見你,
可如今就連這條路都被風鎖閉。
赫勒斯龐圖斯此刻翻滾着滔天的白浪,
停泊在港中的船都覺得驚惶。
我想,最初這片海因為被淹的少女
140 而得名之時,就是這般地狂怒;
此地從赫勒之死已招致足夠的恥辱,
即使饒過我,名也是罪的記錄。
我嫉妒佛里克索斯,他有毛茸茸的金羊
馱着,安然越過陰森的海洋。[4]
145 然而我並不尋求羊或者船的幫助,
只要給我水,讓我以肉身泅渡;
我不缺技藝,但求一次游泳的機會,
有了我,船、水手和乘客都齊備。
我也不會學推羅人,追隨大熊座指引,[5]
150 我的愛絲毫不關心公眾的星辰,[6]
讓別人凝望仙女座或者明亮的北冕座,[7]
還有在冰冷天極閃耀的大熊座,[8]
珀爾修斯、朱庇特和利柏耳鍾情的對象[9]
我不願用來為危險之旅導航。
155 有另外一種光,遠比這些值得我託付,
它確保我的愛不在黑暗裡迷途。
只要看見它,我就可以去科爾基斯
和阿爾戈號抵達的龐圖斯土地,[10]
我游泳能戰勝年輕的帕萊蒙,還有吸食[11]
160 奇草後驟然變成神的格勞科斯。[12]
我的雙臂經常因持續的運動而疲倦,
在無邊的海水中幾乎難以動彈。
當我鼓勵它們:“辛勞有豐厚的獎賞,
很快我就讓你們擁抱她的頸項!”——
165 它們立刻復活,朝自己的報酬猛趕,
彷彿厄里斯的快馬衝出起跑線。[13]
所以我緊盯讓我渾身燃燒的愛火,
一心跟隨你(你更配居於天界)。
你理應在蒼穹,但請暫且在大地居住,
170 或者告訴我同尋諸神的道路。
你在此,卻與可憐的戀人甚少粘連,
我的心與大海一樣動蕩狂亂。
有何用,並非浩瀚的海將你我隔開?
海峽這樣窄,難道就不是阻礙?
175 我是否更願意讓整個世界擋在中間,
這樣你也遠,我的希望也遠?
如今正因為你更近,我的愛火也更燙,
渴盼的人總不在,渴盼卻在場。
相距彷彿不到咫尺,你觸手可及,[14]
180 可是想到此,我時常幾欲哭泣。
難道這不是竭力抓取後退的蘋果,
用嘴唇追逐逃逸的河水來解渴?[15]
所以,除非海允許,我永遠無法摟住你,
風暴卻不願看到我享受福氣,
185 雖然沒什麼比風和波浪更變幻無常,
我卻永遠將希望交託給風浪?
但現在仍是夏天,等到昴星團、牧夫座
和小牝山羊星摧虐大海,當如何?[16]
或者我不知道自己多麼莽撞,或者
190 衝動的思念會將我推入濤波。
別以為我做此承諾是因為將來尚遠,
我很快會向你兌現今日的誓言。
讓這洶湧的大海再洶湧幾夜,我就將
嘗試穿越與我為敵的巨浪,
195 要麼我平安無事,冒險取得了成功,
要麼焦急的愛戀以死亡告終。
我仍然希望自己被拋上你所在的對岸,
漂浮的屍骸能進入你的港灣。
那樣,你會流淚,屈尊觸摸我身體,
200 喃喃道:“都是因為我,他才會死。”
我提及不祥的場面,你無疑會受傷害,
信的這一段定然招你憎恚。
我打住,你也別埋怨。但求你和我一起
禱告,好讓海的憤怒早平息。
205 我需要短暫的間歇,直到抵達你身旁,
一旦我登岸,風暴再肆虐又何妨?
你那邊的船塢最適合我的船,沒有一片
停泊的水域比它更讓我心安。
叫北風把我關在那裡,滯留多歡欣,
210 我不會急於下水,我會變謹慎,
不再斥責耳聾的波浪,也不再嘮叨
我想游泳時大海刻意阻撓。
讓風和你嬌柔的手臂一道扣住我,
讓我為雙重的理由在那裡耽擱。
215 當風暴允許,我便會划動身體的槳,
只是你要始終舉着燈,供我遠望。
暫且讓我的信代我與你共度夜晚,
我祈求自己很快也與你相伴。
[1] “提托諾斯的妻子”即黎明女神奧羅拉。
[2] 晨星(Lucifer)即早晨出現的金星。
[3] “赫勒”對應的拉丁文原詞是virginis(處女)。“赫勒之海”即赫勒斯龐圖斯。
[4] 參考本書第6首第104行的注釋。
[5] 這行的Helicen(主格Helice)和Arcton(主格Arctos)都指大熊座。Helice之名來自古希臘語helissō(旋轉),而大熊星座是圍繞北天極旋轉的;Arctos之名則來自古希臘語的“熊”。古代推羅水手靠大熊座引航。
[6] 指大眾關注的星辰(如下文列舉的幾個)。
[7] 仙女座(Andromedan)得名於珀爾修斯拯救的埃塞俄比亞公主,北冕座(Coronam)傳說是酒神巴克斯贈給阿里阿德涅的王冠。
[8] 這行中“大熊座”對應的拉丁文原詞是Parrhasis Ursa(帕拉西亞的母熊)。帕拉西亞(Parrhasia)是阿卡迪亞的城鎮,代指阿卡迪亞。這隻母熊原是阿卡迪亞國王呂卡翁(Lycaon)的女兒卡里斯托(Callisto),她因為被朱庇特誘姦,懷孕生子,招致朱諾的報復,被變成一頭熊,後來朱庇特憐憫她和兒子,將他們變成星座。參考《歲時記》(Fasti)第二卷155-192行。
[9] 利柏耳(Liber)即酒神巴克斯。“珀爾修斯、朱庇特和利柏耳鍾情的對象”分別指仙女座、大熊座和北冕座。
[10] “阿爾戈號”對應的拉丁文原詞是Thessala pinus(帖撒利亞的松木),龐圖斯(Pontus)指黑海地區。
[11] 由於朱諾憎惡忒拜王室卡德摩斯家族,王后伊諾(Ino)和兒子梅里凱爾特斯(Melicertes)被發瘋的國王阿塔瑪斯追趕,跳海自殺,在維納斯的懇求下,海神涅普頓將母子變成了神,伊諾變成琉科忒婭(Leucothea),字面意思是“白色女神”,梅里凱爾特斯變成帕萊蒙(Palaemon)。參考《變形記》(Metamorphoses)第四卷512-542行。
[12] 格勞科斯(Glaucus)是安泰東的青年,因為誤食一種草變成海神。參考《變形記》第十三卷900-963行。
[13] 厄里斯(Elis)曾是古代舉行奧運會的地方,這裡指賽馬。
[14] 兩人各自所在的城市直線距離不到兩公里。
[15] 影射坦塔羅斯在冥府所受的懲罰。
[16] “昴星團”對應的拉丁文原詞是Plias,也叫Pleiades;牧夫座(Arctophylax)名字的意思是“熊的守護者”,傳說是朱庇特和卡里斯托(Callisto)的兒子阿卡斯(Arcas)所變;“小牝山羊星”(Capella)即御夫座的α星,也叫五車二,此處對應的拉丁文原詞是Oleniumque pecus(奧萊諾斯的羊),因為它主人來自亞該亞的奧萊諾斯城。