《女杰书简》第17首141-268行

Sum rudis ad Veneris furtum, nullaque fidelem
(di mihi sunt testes) lusimus arte virum;
nunc quoque, quod tacito mando mea verba libello,
fungitur officio littera nostra novo.
145 Felices, quibus usus adest! Ego nescia rerum
difficilem culpae suspicor esse viam.
Ipse malo metus est; iam nunc confundor et omnes
in nostris oculos vultibus esse reor.
Nec reor hoc falso; sensi mala murmura vulgi,
150 et quasdam voces rettulit Aethra mihi.
At tu dissimula, nisi si desistere mavis.
Sed cur desistas? Dissimulare potes.
Lude, sed occulte. Maior, non maxima, nobis
est data libertas, quod Menelaus abest.
155 Ille quidem procul est, ita re cogente, profectus;
magna fuit subitae iustaque causa viae;
aut mihi sic visum est. Ego, cum dubitaret an iret:
‘Quam primum’ dixi ‘fac rediturus eas.’
Omine laetatus dedit oscula, ‘Resque domusque
160 et tibi sit curae Troicus hospes’ ait.
Vix tenui risum, quem dum compescere luctor,
nil illi potui dicere praeter ‘erit.’
Vela quidem Creten ventis dedit ille secundis,
sed tu non ideo cuncta licere puta.
165 Sic meus hinc vir abest, ut me custodiat absens.
An nescis longas regibus esse manus?
Fama quoque est oneri; nam quo constantius ore
laudamur vestro, iustius ille timet.
Quae iuvat, ut nunc est, eadem mihi gloria damno est,
170 et melius famae verba dedisse fuit.
Nec quod abest hic me tecum mirare relictam;[1]
moribus et vitae credidit ille meae.
De facie metuit, vitae confidit, et illum
securum probitas, forma timere facit.
175 Tempora ne pereant ultro data praecipis, utque
simplicis utamur commoditate viri.
Et libet et timeo, nec adhuc exacta voluntas
est satis; in dubio pectora nostra labant.[2]
Et vir abest nobis et tu sine coniuge dormis,
180 inque vicem tua me, te mea forma capit;
et longae noctes, et iam sermone coimus,
et tu, me miseram! Blandus, et una domus.
Ah! peream, si non invitant omnia culpam;
nescio quo tardor sed tamen ipsa metu.
185 Quod male persuades, utinam bene cogere posses!
Vi mea rusticitas excutienda fuit.
Utilis interdum est ipsis iniuria passis;
sic certe felix esse coacta forem.
Dum novus est, potius coepto pugnemus amori;
190 flamma recens parva sparsa resedit aqua.
Certus in hospitibus non est amor: errat, ut ipsi,
cumque nihil speres firmius esse, fugit.
Hypsipyle testis, testis Minoia virgo est,
in non exhibitis utraque lusa toris.[3]
195 Tu quoque dilectam multos, infide, per annos
diceris Oenonen destituisse tuam;
nec tamen ipse negas, et nobis omnia de te
quaerere, si nescis, maxima cura fuit.
Adde quod, ut cupias constans in amore manere,
200 non potes; expediunt iam tua vela Phryges.
Dum loqueris mecum, dum nox sperata paratur,
qui ferat in patriam iam tibi ventus erit.
Cursibus in mediis novitatis plena relinques
gaudia; cum ventis noster abibit amor.
205 An sequar, ut suades, laudataque Pergama visam
pronurus et magni Laomedontis ero?
Non ita contemno volucris praeconia famae,
ut probris terras impleat illa meis.
Quid de me poterit Sparte, quid Achaia tota,
210 quid gentes Asiae, quid tua Troia loqui?[4]
Quid Priamus de me, Priami quid sentiet uxor,
totque tui fratres Dardanidesque nurus?
Tu quoque qui poteris fore me sperare fidelem
et non exemplis anxius esse tuis?
215 Quicumque Iliacos intraverit advena portus,
is tibi solliciti causa timoris erit.
Ipse mihi quotiens iratus ‘adultera’ dices,
oblitus nostro crimen inesse tuum!
Delicti fies idem reprensor et auctor.
220 Terra, precor, vultus obruat ante meos!
At fruar Iliacis opibus cultuque beato
donaque promissis uberiora feram,
purpura nempe mihi pretiosaque texta dabuntur,
congestoque auri pondere dives ero.
225 Da veniam fassae. Non sunt tua munera tanti;
nescio quo tellus me tenet ipsa modo.
Quis mihi, si laedar, Phrygiis succurret in oris?
Unde petam fratres, unde parentis opem?
Omnia Medeae fallax promisit Iason;
230 pulsa est Aesonia num minus illa domo?
Non erat Aeetes, ad quem despecta rediret,
non Idyia parens Chalciopeque soror.
Tale nihil timeam, sed nec Medea timebat.[5]
Fallitur augurio spes bona saepe suo.
235 Omnibus invenies, quae nunc iactantur in alto,
navibus a portu lene fuisse fretum.
Fax quoque me terret, quam se peperisse cruentam
ante diem partus est tua visa parens,
et vatum timeo monitus, quos igne Pelasgo
240 Ilion arsurum praemonuisse ferunt.
Utque favet Cytherea tibi, quia vicit, habetque
parta per arbitrium bina tropaea tuum,
sic illas vereor, quae, si tua gloria vera est,
iudice te causam non tenuere duae.
245 Nec dubito quin, te si prosequar, arma parentur;
ibit per gladios, ei mihi, noster amor.
An fera Centauris indicere bella coegit
Atracis Haemonios Hippodamia viros?
Tu fore tam iusta lentum Menelaon in ira
250 et geminos fratres Tyndareumque putas?
Quod bene te iactes et fortia facta loquaris,
a verbis facies dissidet ista tuis;
apta magis Veneri, quam sunt tua corpora Marti.
Bella gerant fortes; tu Pari, semper ama.
255 Hectora, quem laudas, pro te pugnare iubeto;
militia est operis altera digna tuis.
His ego, si saperem pauloque audacior essem,
uterer; utetur, siqua puella sapit.
Ast ego deposito faciam fortasse pudore[6]
260 et dabo cunctatas tempore victa manus.
Quod petis, ut furtim praesentes ista loquamur,
scimus quid captes colloquiumque voces;
sed nimium properas et adhuc tua messis in herba est;
haec mora sit voto forsan amica tuo.
265 Hactenus arcanum furtiuae conscia mentis
littera iam lasso pollice sistat opus.
Cetera per socias Clymenen Aethramque loquamur,
quae mihi sunt comites consiliumque duae.

[1] relictam=relicta
[2] dubio=bivio
[3] lusa=insta=questa
[4] Asiae=aliae
[5] timeam=timeo
[6] Ast=aut

我没有偷情的经验,未曾用(诸神作证!)
任何手段欺诳忠诚的夫君;
即使现在,当我把话语托付给密信,
也是初次发现文字的新功能。
145 经验丰富的人们多幸福!我不懂世故,
以为通奸的道路必定崎岖。
这种恐惧太难受,我已经一片茫然,
感觉所有的眼睛都瞄准我的脸。
我并非毫无依据,我已经觉察到流言,
150 埃特拉曾经告诉我某些闲谈。[1]
还是藏好这份爱吧,除非你更想放弃。
但为何放弃?你完全能够掩饰。
游戏吧,但别太露骨。墨涅拉俄斯不在,
我更自由了,但无法为所欲为。
155 他确实去了远方,处理要紧的事务,
他突然离开,有充足正当的理据,
至少我认为如此。当他踌躇时我劝道:
“去吧,只要你尽快回来就好。”
他为我的话高兴,与我吻别,叮咛:[2]
160 “仔细照看家、财产和特洛伊客人。”
我几乎没忍住笑声,当我竭力摁下,
除了“你放心”再没说出其他话。
他确实乘着顺风驶往遥远的克里特,
但你别觉得因此什么都可做。
165 我丈夫虽然不在身边,却时刻守着我。
国王的手臂很长,难道你没听说?[3]
名声同样是负担,你们男人越经常
赞美我,他就越有理由恐慌。
我现在享有的荣耀何尝不也是损失,
170 我宁愿自己的容貌名不副实。
他走了,却把我和你抛在此地,别惊讶,
他相信我的品格和人生都无瑕。
他为我的美害怕,却信任我的德行;
忠诚让他心宽,美让他心惊。
175 你说,主动奉上的机会不应该虚掷,
要利用淳朴丈夫提供的便利。
我既高兴又恐惧,直到此刻仍不能
做决定,犹豫的心没有安宁。
我丈夫不在,你也没与妻子同床睡,
180 你为我陶醉,我也陶醉于你的美;
长夜难熬,借书信我们已暗通款曲,
你蜜语相邀,而且在我家起居——
我的神啊,一切都在引诱我犯罪![4]
但某种莫名的害怕却在阻碍。
185 劝说未成的那件事,多希望你强迫我做!
你本可用暴力击碎我矜持的品格。[5]
受害者有时发现伤害中也有益处,
至少我愿意在胁迫下接受幸福。
我们不如趁爱意刚萌发就与之搏斗,
190 浇灭新生的火苗,少许水就够。
异乡人的爱不长久,像他们自己一样
飘荡,你开始奢望,它却已逃亡。
许普西皮勒、阿里阿德涅都是见证,[6]
她们都被骗,都未能步入婚姻。
195 你也好不了多少,无信的人,据说
你抛弃了自己深爱多年的俄诺涅——[7]
别忙抵赖,你若不知道,告诉你,我一直
费尽心思打探着你的历史。
而且,即使你真想永远爱下去,也无法
200 实现,特洛伊同伴已准备出发。
等到你与我谈话,期待共度良宵时,
送你回家乡的风就会刮起。
航程的中途你恐怕已抛掉崭新的乐趣,
对我的爱意也将随风而去。
205 我该听你劝,跟你拜谒著名的特洛伊,[8]
并且成为拉俄墨冬的孙媳?
我并非全然蔑视长着翅膀的流言,
任凭我的丑闻在世界传遍。
斯巴达会如何议论我,还有整个希腊、
210 亚细亚各国和特洛伊会如何评价?
普里阿摩斯和王后赫库芭将怎样感觉,
那么多兄弟和妯娌又怎样看我?
还有你,怎么能指望我始终忠诚于你,
不担心别人效法你的先例?
215 无论哪位陌生人进入伊利昂的港口,
都会成为你焦虑、惊惶的理由。
因为我发火,你会多少次吼道“淫妇!”,
忘记了我的罪你也曾经参与!
策划者倒将反过来谴责当初的过错,
220 我祈求我的脸能先被黄土埋没!
你说我将会享受特洛伊的奢侈与财富,
得到比你的承诺还丰厚的礼物,
我肯定会身披昂贵珍稀的紫色华服,
获赠成堆的黄金,家产无数。
225 原谅我说实话,你的礼物并没吸引我,
不知为什么,斯巴达仍让我难舍。
在你的家乡,我若受伤害,谁可指望?
到哪里去找兄弟和父亲帮忙?
虚伪的伊阿宋什么不曾答应美狄亚?[9]
230 不还是将她赶出自己的家?
当她遭鄙夷,埃厄忒斯、伊底伊阿[10]
和卡尔基俄佩都无法救她。[11]
我不怕这种事,但美狄亚开始也不害怕——
憧憬常被自己的兆像欺诈。
235 你会发现,每一艘在大海中挣扎的船
最初出港时水面都没有波澜。
你母亲在你诞生前夕梦见她产下
带血的火炬,这也让我惧怕,
我还担心那些先知的预言,他们说
240 伊利昂将在希腊的大火里焚灭。
虽然维纳斯宠护你,因为借你的裁定,
她获得双重胜利,击败两位神,
我却畏惧后两位(如果你并非吹嘘),
她们因为你遭受了失败和羞辱。[12]
245 而且我相信,如果追随你,必引发战争,
你我的爱将在剑林中穿行。[13]
希波达米娅难道不曾迫使拉庇泰人
对半人马宣战,忍受残酷与血腥?[14]
你以为墨涅拉俄斯、我的兄弟和父亲[15]
250 有如此正当的理由,却忍气吞声?
至于你所夸耀的那些“英勇”的事迹,
因为你的长相,我不能不怀疑。
你这具身板更适合做爱,而不是作战——
让勇者去打仗,让你永远去缠绵!
255 派你赞美的赫克托耳代替你拼斗,
另一种战事才值得你努力追求——
我若明智,并且大胆些,会享受你的
追求,明智的女人都会如此做。
但我也可能放下羞耻,不再犹豫,
260 最终被时间征服,向你认输。
你希望我们能秘密会面,详细讨论,
我懂得“讨论”的意思和你的用心,
可是你太急躁,你的庄稼离成熟尚远,
这耽搁或许有益于你的欲念。
265 好了,泄露我心迹的文字到此打住,
手指已疲惫,秘密的任务该结束。
其余的话就交给埃特拉和克吕墨涅,
她俩既侍奉我,也为我出谋划策。

[1] 埃特拉(Aethra)是海伦的侍女。
[2] 奥维德在拉丁语原文中之所以用Omine(征兆)这个词指海伦的话,因为从墨涅拉俄斯的角度说,刚才海伦的话体现了她的忠诚,是其内心的外显。
[3] “国王的手臂很长”是古希腊谚语,希罗多德就曾用过。
[4] 这行原文的peream, si non是拉丁语中表示强烈肯定语气的说法,意为“如果我说的不是真的,就让我死”。
[5] Drinkwater(2013)指出这一行既呼应本书第16首325-330行帕里斯的说法,也暗引了《爱的艺术》(Ars Amatoria 1.673)中“女孩喜欢某种暴力”的说法。
[6] 参考本书前面的第6首和第10首。
[7] 参考本书前面的第5首。
[8] “特洛伊”对应的拉丁文原词是Pergama(佩尔加玛)。
[9] 参考本书前面的第12首。
[10] 伊底伊阿(Idyia)是美狄亚的母亲。
[11] 卡尔基俄佩(Chalciope)是美狄亚的姐姐。
[12] 朱诺和密涅瓦对特洛伊的仇恨的确源于她们在帕里斯这里遭受的羞辱。
[13] 海伦对此事后果的理解远比帕里斯成熟、准确。
[14] 关于半人马族和拉庇泰族的大战,参考本书第2首第71行的注释。这行的原文用Atracis(阿特拉克斯人)形容希波达米娅,是因为阿特拉克斯(Atrax)是帖撒利亚的一个城镇,而希波达米娅是帖撒利亚人。“拉庇泰人”对应的拉丁文原词是Haemonios viros(海摩尼亚人)。
[15] “兄弟”对应的拉丁文原词是geminos fratres(孪生兄弟),指卡斯托尔和珀鲁克斯。但根据奥维德自己在《岁时记》(Fasti 5.709-710)的说法,卡斯托尔已经在与林叩斯的战斗中丧生,此时已不在人世。