《女傑書簡》第4首



Quam nisi tu dederis, caritura est ipsa, salutem
mittit Amazonio Cressa puella viro.
Perlege, quodcumque est. Quid epistula lecta nocebit?
te quoque in hac aliquid quod iuvet esse potest.
5 His arcana notis terra pelagoque feruntur;
inspicit acceptas hostis ab hoste notas.
Ter tecum conata loqui ter inutilis haesit
lingua, ter in primo destitit ore sonus.
Qua licet et quitur, pudor est miscendus amori;
10 dicere quae puduit, scribere iussit amor.
Quidquid Amor iussit, non est contemnere tutum;
regnat et in dominos ius habet ille deos.
Ille mihi primo dubitanti scribere dixit:
‘Scribe. Dabit victas ferreus ille manus.’
15 Adsit, et, ut nostras avido fovet igne medullas,
figat sic animos in mea vota tuos![1]
Non ego nequitia socialia foedera rumpam;
fama, velim quaeras, crimine nostra vacat.
Venit amor gravius, quo serius. Urimur intus;
20 urimur et caecum pectora vulnus habent.
Scilicet ut teneros laedunt iuga prima iuvencos
frenaque vix patitur de grege captus equus,
sic male vixque subit primos rude pectus amores
sarcinaque haec animo non sedet apta meo.
25 Ars fit, ubi a teneris crimen condiscitur annis;
quae venit exacto tempore, peius amat.[2]
Tu nova servatae carpes libamina famae
et pariter nostrum fiet uterque nocens.
Est aliquid plenis pomaria carpere ramis
30 et tenui primam delegere ungue rosam.
Si tamen ille prior, quo me sine crimine gessi,
candor ab insolita labe notandus erat,
at bene successit, digno quod adurimur igni;
peius adulterio turpis adulter obest.
35 Si mihi concedat Iuno fratremque virumque,
Hippolytum videor praepositura Iovi.
Iam quoque, vix credes, ignotas mutor in artes;
est mihi per saevas impetus ire feras;
iam mihi prima dea est arcu praesignis adunco
40 Delia; iudicium subsequor ipsa tuum.
In nemus ire libet pressisque in retia cervis
hortari celeris per iuga summa canes
aut tremulum excusso iaculum vibrare lacerto
aut in graminea ponere corpus humo.
45 Saepe iuvat versare leves in pulvere currus
torquentem frenis ora fugacis equi;
nunc feror ut Bacchi furiis Eleleides actae[3]
quaeque sub Idaeo tympana colle movent
aut quas semideae Dryades Faunique bicornes
50 numine contactas attonuere suo.
Namque mihi referunt, cum se furor ille remisit,
omnia; me tacitam conscius urit amor.
Forsitan hunc generis fato reddamus amorem
et Venus ex tota gente tributa petat.
55 Iuppiter Europen (prima est ea gentis origo)
dilexit, tauro dissimulante deum;
Pasiphae mater, decepto subdita tauro,
enixa est utero crimen onusque suo;
perfidus Aegides, ducentia fila secutus,
60 curva meae fugit tecta sororis ope.
En, ego nunc, ne forte parum Minoia credar,
in socias leges ultima gentis eo.
Hoc quoque fatale est; placuit domus una duabus;
me tua forma capit, capta parente soror;
65 Theseides Theseusque duas rapuere sorores;
ponite de nostra bina tropaea domo.
Tempore quo nobis inita est Cerealis Eleusin,
Gnosia me vellem detinuisset humus.
Tunc mihi praecipue, nec non tamen ante, placebas;
70 acer in extremis ossibus haesit amor.
Candida vestis erat, praecincti flore capilli,
flava verecundus tinxerat ora rubor,
quemque vocant aliae vultum rigidumque trucemque,
pro rigido Phaedra iudice fortis erat.
75 Sint procul a nobis iuvenes ut femina compti.
Fine coli modico forma virilis amat.
Te tuus iste rigor positique sine arte capilli
et levis egregio pulvis in ore decet.
Sive ferocis equi luctantia colla recurvas,
80 exiguo flexos miror in orbe pedes;
Seu lentum valido torques hastile lacerto,
ora ferox in se versa lacertus habet;
Sive tenes lato venabula cornea ferro,
denique nostra iuvat lumina, quidquid agas.[4]
85 Tu modo duritiam silvis depone iugosis.
non sum duritia digna perire tua.[5]
Quid iuvat incinctae studia exercere Dianae
et Veneri numeros eripuisse suos?
Quod caret alterna requie, durabile non est;
90 haec reparat vires fessaque membra novat;
arcus (et arma tuae tibi sunt imitanda Dianae)
si numquam cesses tendere, mollis erit.
Clarus erat silvis Cephalus multaeque per herbas
conciderant illo percutiente ferae,
95 nec tamen Aurorae male se praebebat amandum;
ibat ad hunc sapiens a sene diva viro.
Saepe sub ilicibus Venerem Cinyraque creatum
sustinuit positos quaelibet herba duos.
Arsit et Oenides in Maenalia Atalanta;
100 illa ferae spolium pignus amoris habet.
Nos quoque iam primum turba numeremur in ista;
si Venerem tollas, rustica silva tua est.
Ipsa comes veniam, nec me latebrosa movebunt
saxa neque obliquo dente timendus aper.
105 Aequora bina suis oppugnant fluctibus Isthmon
et tenuis tellus audit utrumque mare.
Hic tecum Troezena colam, Pittheia regna;
iam nunc est patria gratior illa mea.
Tempore abest aberitque diu Neptunius heros;
110 illum Pirithoi detinet ora sui;
praeposuit Theseus, nisi si manifesta negamus,[6]
Pirithoum Phaedrae Pirithoumque tibi.
Sola nec haec ad nos iniuria venit ab illo;
in magnis laesi rebus uterque sumus.
115 Ossa mei fratris clava perfracta trinodi
sparsit humi, soror est praeda relicta feris.
Prima securigeras inter virtute puellas
te peperit, nati digna vigore parens;
si quaeras ubi sit, Theseus latus ense peregit;
120 nec tanto mater pignore tuta fuit.
At ne nupta quidem taedaque accepta iugali;
cur, nisi ne caperes regna paterna nothus?
Addidit et fratres ex me tibi, quos tamen omnis
non ego tollendi causa, sed ille fuit.
125 O utinam nocitura tibi, pulcherrime rerum,
in medio nisu viscera rupta forent!
I nunc, sic meriti lectum reverere parentis,
quem fugit et factis abdicat ipse suis.
Nec, quia privigno videar coitura noverca,
130 terruerint animos nomina vana tuos.
Ista vetus pietas, aevo moritura futuro,
rustica Saturno regna tenente fuit;[7]
Iuppiter esse pium statuit quodcumque iuvaret,
et fas omne facit fratre marita soror.
135 Illa coit firma generis iunctura catena,
imposuit nodos cui Venus ipsa suos.
Nec labor est; celare licet; pete munus ab illa;[8]
cognato poterit nomine culpa tegi.
Viderit amplexus aliquis, laudabimur ambo,
140 dicar privigno fida noverca meo.
Non tibi per tenebras duri reseranda mariti
ianua, non custos decipiendus erit;
ut tenuit domus una duos, domus una tenebit;
oscula aperta dabas, oscula aperta dabis;
145 tutus eris mecum laudemque merebere culpa,
tu licet in lecto conspiciare meo.
Tolle moras tantum properataque foedera iunge:
qui mihi nunc saevit, sic tibi parcat Amor.
Non ego dedignor supplex humilisque precari.
150 Heu! Ubi nunc fastus altaque verba? Iacent.
Et pugnare diu nec me summittere culpae
certa fui, certi siquid haberet amor;
victa precor genibusque tuis regalia tendo
bracchia. Quid deceat, non videt ullus amans.
155 Depuduit, profugusque pudor sua signa reliquit.[9]
Da veniam fassae duraque corda doma.
Quod mihi sit genitor, qui possidet aequora, Minos,
quod veniant proavi fulmina torta manu,
quod sit avus radiis frontem vallatus acutis,
160 purpureo tepidum qui movet axe diem,
nobilitas sub amore iacet; miserere priorum
et, mihi si non vis parcere, parce meis.
Est mihi dotalis tellus Iovis insula, Crete;
serviat Hippolyto regia tota meo.
165 Flecte, ferox, animos. Potuit corrumpere taurum[10]
mater; eris tauro saevior ipse truci?
Per Venerem, parcas, oro, quae plurima mecum est
sic numquam, quae te spernere possit, ames;
sic tibi secretis agilis dea saltibus adsit
170 silvaque perdendas praebeat alta feras;
sic faveant Satyri montanaque numina Panes
et cadat adversa cuspide fossus aper;
sic tibi dent nymphae, quamvis odisse puellas
diceris, arentem quae levet unda sitim.
175 Addimus his precibus lacrimas quoque. Verba precantis
perlegis, at lacrimas finge videre meas.
[1] figat=frangat
[2] quae=cui
[3] Eleleides=Elelegides=Eleides
[4] iuvat=iuvas
[5] duritia=materia=militia
[6] nisi si=nisi=nisi nos
[7] 在很多抄本中,這行後面還有兩行“Saturnus periit, perierunt et sua iura. / Sub Iove nunc mundus; iussa Iovis sequere”,但多數注者認為並非奧維德所作。
[8] licet; pete munus ab illa=licet peccemus amorem
[9] reliquit=relinquit
[10] ferox=feros

(淮德拉致希波呂托斯)[1]
 
你不給她平安,她不會平安——亞馬遜青年,[2]
克里特少女給你送一聲“平安”。[3]
別管她寫什麼,讀下去。讀信有什麼妨礙?
裡面或許有讓你感興趣的寶貝。
5 這些文字承載着跨陸越洋的秘密,
敵人也瀏覽敵人送來的訊息。
我三次嘗試與你說話,舌頭卻三次
僵住,聲音在唇邊將我拋棄。
羞恥心總應該盡其所能與愛相連接,
10 難以啟齒的情愫非命令我寫。
無論小愛神吩咐什麼,蔑視他都危險,[4]
他大權在握,天界都不敢冒犯。
最初,我遲遲沒有落筆,他在旁催促:
“寫吧,他雖然心硬,終會被降伏。”
15 願他庇佑,正如熱火正炙烤我骨髓,
也讓他遂了我的願,射中你心扉!
我不會訴諸邪行來破壞婚姻的誓約,
我的名聲(希望你打聽)無虧缺。
愛來得越晚,力量越凌厲。我內里燃燒,
20 燃燒,胸膛在隱匿的傷痛里煎熬。
就像剛套上的軛會磨痛稚嫩的幼牛,
馬群中捕來的小驥總難忍籠頭,
我青澀的心也極力抵抗陌生的愛欲,
重擔深壓,靈魂幾乎受不住。
25 從稚齡開始研習此罪錯,就熟能生巧;
人難免驚惶失措,若成年才領教。
你將收下珍藏的令名所奉獻的初果,
在這段感情里,我們將攜手墮落。[5]
誰不願意從果園豐盛的枝條上採摘,
30 用纖長的指甲取走第一朵玫瑰?
但若我一直守護的無瑕貞節註定
不能逃脫某種罕見的污痕,
至少我有幸為值得失足的人失足,
沒有遇上比姦情更難堪的姦夫。
35 即使朱諾將她的弟弟和夫君讓給我,
我也要希波呂托斯,放棄朱庇特。
你可能不信,我已經想嘗試未知的技藝,
也有衝動與兇猛的野獸為敵;[6]
手執彎弓的狄安娜已是我侍奉的主神,[7]
40 我欣然追隨你評判事物的標準。
我喜歡闖進密林,待群鹿被趕入獵網,
催促敏捷的眾犬沖向高岡,
或者揮動手臂,投出顫抖的長槍,
或者在如茵草地上愜意橫躺。
45 我時常陶醉於在飛揚塵土中駕馭輕車,
用韁繩強迫快馬改向,服從我;
轉眼又像被巴克斯煽起迷狂的女子,[8]
或伊達山下搖晃手鼓的祭司,[9]
或是叫山林仙女和雙角牧神攝住[10]
50 魂魄的牧人,一切不由自主。
每當我擺脫瘋癲,人們告訴我這些,
我不敢回話,知道燃燒的是愛火。
或許這痴病是源於家族命運的烙印,
維納斯向所有世代尋求供品。[11]
55 朱庇特看上了歐羅巴(我的第一位先祖),[12]
化身為公牛,藏起天神的面目;
我母親帕西法厄委身於被騙的公牛,[13]
卸下子宮的重負,讓名聲蒙羞;
埃勾斯背信的兒子靠我姐姐的幫助,[14]
60 隨引路的線從蜿蜒的迷宮逃出。
你看,彷彿怕人不信我是米諾斯之女,
末一代的我也遵從了家族的定律。
這同樣是命運安排:兩女子迷戀一家人,
你的美俘虜我,阿姊痴愛你父親。
65 忒修斯之子和忒修斯奪走了我們姐妹——
何不為我家的雙份戰利品立碑!
真希望你進入刻瑞斯聖城埃琉西斯時,[15]
我仍然困守於克諾索斯的土地。[16]
你那時(之前也一樣)尤其令我心動,
70 鋒利的愛將最深的骨頭扎疼。
一身的白袍鮮亮,頭髮上纏着花冠,
嬌羞的紅暈映襯着金色的容顏,[17]
被其他女人形容為僵硬冷峻的表情
在我淮德拉看來只該是英勇。
75 不許打扮妖嬈如女人的青年靠近我!
陽剛的外表喜愛的裝飾不會多。
你的那份冷峻,你隨意披散的髮捲,
俊秀臉龐上的輕塵,都分外養眼。
無論你猛扳烈馬奮力抗拒的頸項
80 (我驚望它在逼仄的小圈裡改向),[18]
還是用強壯的胳膊投擲堅韌的長槍
(你英武的手臂牽引着我的目光),
還是手握寬刃的茱萸木製成的獵矛——
無論你做什麼,我瞧着都如飲甘醪。
85 只求你把冷漠拋在山間的那些僻林里,
我不該因為你的冷漠而枉死。
一心追隨束腰狄安娜的嗜好,卻奪取[19]
維納斯應得的份額,有什麼益處?
沒有休息來緩衝的東西都不能長存,
90 它恢復力量,讓疲憊的肢體如新;
弓(無疑你應當模仿狄安娜的武器)
倘若永遠被彎着,就會變鬆弛。
刻帕羅斯的名聲遍森林,眾多野獸[20]
倒在草坪上,喪命於他的狠手,
95 然而他做得不錯,主動委身奧羅拉,[21]
女神明智地放棄了老人,選擇他。[22]
在櫟樹綠蔭下,維納斯和喀倪剌斯的兒子[23]
時常相互陪伴,以柔草作枕席。
墨勒阿革洛斯也心悅邁納盧斯的少女,[24]
100 與她分享的獵物是戀情的信物。
來吧,讓咱們也初次進入他們的隊列!
驅逐愛,你的森林無非是荒野。
我會陪在你身邊,猛獸潛伏的石穴、
獠牙橫刺的野豬都無法嚇阻我。
105 兩面的海水猛烈沖刷着科林斯地峽,
細長的陸帶聽左右浪濤的喧嘩。
我要伴着你住在特洛曾,庇透斯的國度,[25]
我喜歡那裡,已經勝過了故土。
涅普頓的英雄後代離開了,會離開很久,[26]
110 在密友庇里托俄斯的家園滯留。
忒修斯更看重(除非我們不承認事實)
庇里托俄斯,而非淮德拉,還有你。
我倆因為他遭受的傷害何止這一樁?
更大的痛苦和打擊也曾經品嘗!
115 我兄長的骨頭被他的三節棍拍碎,滿地[27]
飛濺,姐姐被丟給野獸當飯食。[28]
你母親誕下你,她可是首屈一指的持斧[29]
女戰士,絕不辱沒兒子的英武——
她如今安在?身體被忒修斯用劍刺穿,[30]
120 母親有如此的後嗣,命卻難保全。
她甚至不算嫁給他,也沒有婚禮確認——
為何?不就為私生子無法繼任?
通過我,他給你添了幾位弟弟,但是他,[31]
不是我,執意要把他們都養大。
125 啊,真希望在傷害你之前,最美的男孩,
我的子宮已在陣痛中炸開!
走吧,以此尊重這稱職父親的床榻,
可他逃了,他用行動棄了它!
別因為我似乎以後母身份與繼子交合,
130 就被空洞的名稱嚇癱了魂魄!
你那套古老的虔敬在薩圖爾努斯的樸實
時代曾存在,但註定在後來消失:[32]
朱庇特裁定,什麼快樂,什麼就虔敬,
無事不可行,既然姐弟能成婚。[33]
135 家族的紐帶若要牢固,需如此聯合——
維納斯授權,親手為它打了結。
此事並不難,很容易隱藏,求她賞賜!
親人的幌子可掩蓋我們的過失。
擁抱之時若有人撞見,會誇讚我倆,
140 說我是好後母,對繼子愛護有加。
你無需摸黑打開某位丈夫的門閂,
也沒有守衛等着你費心欺騙;
過去我們住一起,將來仍然住一起;
以前你公開吻我,以後也無異;
145 你陪我很安全,犯錯反而會贏得美名,
在我床上被發現,也不必心驚。
只是,你別再猶豫,快與我結合!如此,
折磨我的小愛神便會仁慈地對你。
我並不介意屈尊,卑躬屈膝地哀乞。
150 唉!高傲的儀態與言辭在哪裡?已墜地!
我曾決心持久地抵抗,不向罪稱臣——
倘若愛允許人保留任何的決心。
被征服的我苦求,向你的膝蓋伸出
王室的手臂:相思者看不見屈辱。
155 我不顧體面,羞恥心丟棄了旗幟逃離。
原諒我坦白,請馴服你執拗的意志。
有何用——我父親是掌控遠近海洋的米諾斯,
雷霆皆由我的外曾祖拋擲,[34]
銳利的光芒拱衛着外祖父高貴的頭,[35]
160 他駕馭紫車,帶來溫暖的白晝?
顯赫的家世仍被愛踐踏。憐憫我先人,
你若不願饒恕我,饒恕他們!
克里特這座島嶼是我陪嫁的土地,[36]
讓宮廷全屬於我的希波呂托斯!
165 冷酷者,改變心意吧。我母親能讓牛失身,
難道你比兇狠的公牛還兇狠?
饒恕我,看在我殷勤侍奉的維納斯面上,
如此,願你永不愛輕蔑你的姑娘;[37]
願你在偏僻山間受敏捷獵神的佑護,
170 幽深的樹林獻上豐盛的獵物;
願諸位薩梯、山神和牧神都與你為友,
衝來的野豬被你的長矛穿透;
願寧芙(儘管人們說你一貫憎惡女人)
贈你以清泉,以免你焦渴難忍。
175 這些請求里還添了眼淚。你讀着哀婉的
文字,但請你想象流着淚的我!


[1] 克里特國王米諾斯(Minos)認為是雅典人害死了自己的兒子安德羅傑俄斯(Androgeos),要求他們每九年向迷宮中的米諾陶獻祭童男童女。雅典國王埃勾斯之子忒修斯自願來到克里特,在阿里阿德涅的幫助下,殺死了米諾陶,並答應娶她。離開克里特島時,他帶走了阿里阿德涅和淮德拉(Phaedra)姐妹,但在迪亞島,他拋下阿里阿德涅,後來娶了淮德拉。在此之前,忒修斯和亞馬遜女王希波呂塔(Hippolyta,一說Antiope)育有一子,名叫希波呂托斯(Hippolytus)。淮德拉在丈夫不在的期間,愛上了繼子,寫這封信誘惑他。
[2] “亞馬遜青年”指希波呂托斯。
[3] “克里特少女”是淮德拉自指。
[4] 拉丁語中的“小愛神”指阿莫爾(Amor),基本等價於古希臘神話中的丘比特。
[5] 此前,希波呂托斯未愛過任何女人,淮德拉未愛過丈夫以外的任何男人,所以在這段感情中,兩人是“攜手墮落”。
[6] 希波呂托斯是獵神狄安娜的忠實信徒,喜愛狩獵,不近女色。淮德拉表示,自己在努力靠攏對方的興趣。
[7] “狄安娜”對應的拉丁文原詞是Delia,意為“提洛島(Delos)的女神”,因為她在提洛島出生。
[8] 指酒神巴克斯的女性信徒,她們常被稱為Bacchae(酒神狂女),以敬拜儀式中的瘋狂而聞名,此處奧維德使用的詞是Eleleides,它源於酒神信徒的歡呼Eleleu(這個詞表達勝利的喜悅,難以翻譯)。
[9] “祭司”指神母庫柏勒(Cybele)的祭司(被稱為Galli),由閹割的男子充任。庫柏勒的敬拜儀式也以信徒的迷狂狀態著稱,參考卡圖盧斯《歌集》(Carmina)第63首。伊達山是她的敬拜中心之一。
[10] 羅馬牧神叫法烏努(Faunus),與希臘神話中的潘神近似。
[11] 淮德拉此處可能影射愛神維納斯與日神的宿怨。日神曾經撞破維納斯與戰神馬爾斯的姦情並公之於眾,因此遭到維納斯的忌恨,所以日神後代的女人都受到情慾過於強烈的懲罰。淮德拉之母帕西法厄(Pasiphae)是日神的女兒。
[12] 歐羅巴(Europa)是腓尼基國王之女,被化身為公牛的朱庇特拐到克里特,生下了米諾斯。詳情見《變形記》(Metamorphoses)第二卷833-875行。
[13] 米諾斯在與兄弟爭奪王位的過程中,祈求海神涅普頓送給他一頭雪白的公牛以示支持,並承諾將它獻祭給涅普頓,但他後來卻捨不得殺牛。作為懲罰,海神讓他的妻子帕西法厄愛上了這頭牛,並生下了牛頭怪米諾陶。
[14] “埃勾斯背信的兒子”指忒修斯,“姐姐”指阿里阿德涅。
[15] 埃琉西斯(Eleusis)是阿提卡半島上的一座城市,在雅典以西,是穀神刻瑞斯初次踏足希臘的地方,此處敬拜刻瑞斯的風氣很盛。
[16] 克諾索斯(Cnosus或Gnosus)是克里特的首都。
[17] 根據這裡的描寫可以判斷,淮德拉初見希波呂托斯時,他正參加刻瑞斯的敬拜儀式。
[18] 這種“逼仄的小圈”叫gyrus,是專門訓練烈馬的地方。
[19] 用“束腰”(incincta)形容狄安娜,是因為她需要在腰部將長袍束起來,方便打獵。
[20] 刻帕羅斯(Cephalus)是埃俄洛斯的孫子、德伊俄紐斯(Deioneus)的兒子,他擅長打獵,故事見《變形記》(Metamorphoses)第七卷661-865行。
[21] 黎明女神奧羅拉愛上了刻帕羅斯,但根據奧維德《變形記》中的說法,刻帕羅斯一直拒絕她的愛,忠於妻子,並未“主動委身”。
[22] “老人”指奧羅拉的丈夫提托諾斯(Tithonus),他是特洛伊國王拉俄墨冬的兒子,奧羅拉在為他求永生的時候忘了求保持年輕,所以他雖然不死,卻只能一直衰老下去。
[23] “喀倪剌斯的兒子”指美少年阿多尼斯(Adonis),他是喀倪剌斯(Cinyras)和女兒穆拉(Myrrha)亂倫的產物,故事見《變形記》第十卷300-524行。
[24] “邁納盧斯的少女”指阿塔蘭忒(Atalante),邁納盧斯(Maenalus)是希臘阿卡迪亞(Arcadia)地區的一座山。阿塔蘭忒與墨勒阿革洛斯都參加了卡呂冬野豬的狩獵,正是由於後者將打獵的戰利品給了她,導致他的兩位舅舅不滿,才引發了後面的一系列悲劇。
[25] 特洛曾(Troezen)是阿戈利斯地區的一座城市,是希波呂托斯外祖父庇透斯(Pittheus)的國土。
[26] “涅普頓的英雄後代”指忒修斯,因為根據某些神話的說法,忒修斯的父親是涅普頓。
[27] “我兄長”指牛頭怪米諾陶。
[28] 指阿里阿德涅在迪亞島被忒修斯拋棄的事。
[29] 亞馬遜是著名的女戰士部族,以戰斧為武器。
[30] 在某些神話版本中,是海格力斯殺死了希波呂塔,另外一些版本則聲稱,海格力斯沒有殺她,而把她交給了忒修斯,後者謀殺了她。
[31] 淮德拉和忒修斯的兒子至少包括得摩豐和阿卡曼特斯(Acamantes)。
[32] 薩圖爾努斯(Saturnus)統治時期被公認為神話中的黃金時代。淮德拉暗示,淳樸的道德只屬於那個時代,從朱庇特時代起就已經失效了。
[33] 朱庇特和朱諾就是姐弟成婚。
[34] 從父親米諾斯這邊算,朱庇特是淮德拉的祖父,但從母親帕西法厄這邊算,朱庇特則是她的外曾祖。
[35] “外祖父”指日神,帕西法厄的父親。
[36] 這裡淮德拉說的不是事實,米諾斯之後由丟卡利昂繼任克里特國王,淮德拉無權支配克里特的統治。
[37] 意為“你不會忍受單相思的痛苦”。