membraque, et humano concretam sanguine barbam.
Mors erat ante oculos, minimum tamen illa malorum;
et iam prensurum, iam nunc mea viscera rebar
in sua mersurum; mentique haerebat imago
205 temporis illius, quo vidi bina meorum
ter quater affligi sociorum corpora terrae,
cum super ipse iacens hirsuti more leonis
visceraque et carnes cumque albis ossa medullis
semianimesque artus avidam condebat in alvum.
210 Me tremor invasit; stabam sine sanguine maestus
mandentemque videns eiectantemque cruentas
ore dapes et frusta mero glomerata vomentem,
talia fingebam misero mihi fata parari;
perque dies multos latitans omnemque tremiscens
215 ad strepitum mortemque timens cupidusque moriri,
glande famem pellens et mixta frondibus herba,
solus, inops, exspes, leto poenaeque relictus,
hanc procul adspexi longo post tempore navem
oravique fugam gestu ad litusque cucurri
220 et movi; Graiumque ratis Troiana recepit.
Tu quoque pande tuos, comitum gratissime, casus
et ducis et turbae quae tecum est credita ponto.’
Aeolon ille refert Tusco regnare profundo,
Aeolon Hippotaden, cohibentem carcere ventos
225 quos bovis inclusos tergo, memorabile munus,
Dulichium sumpsisse ducem flatuque secundo
lucibus isse novem et terram adspexisse petitam
proxima post nonam cum sese aurora moveret,
invidia socios praedaeque cupidine victos
230 esse ratos aurum, dempsisse ligamina ventis;
cum quibus isse retro, per quas modo venerat undas,
Aeoliique ratem portus repetisse tyranni.
‘Inde Lami veterem Laestrygonis’ inquit ‘in urbem
venimus; Antiphates terra regnabat in illa.
235 Missus ad hunc ego sum, numero comitante duorum;
vixque fuga quaesita salus comitique mihique;
tertius e nobis Laestrygonis impia tinxit
ora cruore suo. Fugientibus instat et agmen
concitat Antiphates; coeunt et saxa trabesque
240 coniciunt merguntque viros merguntque carinas.[1]
Una tamen, quae nos ipsumque vehebat Ulixen,[2]
effugit; amissa sociorum parte dolentes
multaque conquesti terris allabimur illis
quas procul hinc cernis; procul hinc, mihi crede, videnda est[3]
245 insula, visa mihi; tuque, o iustissime Troum,
nate dea (neque enim finito Marte vocandus
hostis es, Aenea) moneo, fuge litora Circes.
Nos quoque Circaeo religata in litore pinu,
Antiphatae memores immansuetique Cyclopis,
250 ire negabamus tecta ignota subire.
Sorte sumus lecti; sors me fidumque Politen
Eurylochumque simul nimiique Elpenora vini
bisque novem socios Circaea ad moenia misit.
Quae simul attigimus stetimusque in limine tecti,
255 mille lupi mixtique lupis ursique leaeque
occursu fecere metum; sed nulla timenda,
nullaque erat nostro factura in corpore vulnus:
quin etiam blandas movere per aera caudas
nostraque adulantes comitant vestigia, donec
260 excipiunt famulae perque atria marmore tecta
ad dominam ducunt. Pulchro sedet illa recessu
sollemni solio pallamque induta nitentem
insuper aurato circumvelatur amictu.
Nereides nymphaeque simul, quae vellera motis
265 nulla trahunt digitis nec fila sequentia ducunt,
gramina disponunt sparsosque sine ordine flores
secernunt calathis variasque coloribus herbas.
Ipsa, quod hae faciunt, opus exigit; ipsa, quis usus
quoque sit in folio, quae sit concordia mixtis,[4]
270 novit et advertens pensas examinat herbas.
Haec ubi nos vidit, dicta acceptaque salute,
diffudit vultus et reddidit omina votis;[5]
nec mora, misceri tosti iubet hordea grani
mellaque vimque meri cum lacte coagula passo,
275 quique sub hac lateant furtim dulcedine, sucos
adicit. Accipimus sacra data pocula dextra.
Quae simul arenti sitientes hausimus ore
et tetigit summos virga dea dira capillos,
(et pudet et referam) saetis horrescere coepi,
280 nec iam posse loqui pro verbis edere raucum
murmur et in terram toto procumbere vultu;
osque meum sensi pando occallescere rostro,
colla tumere toris et, qua modo pocula parte
sumpta mihi fuerant, illa vestigia feci;
285 cumque eadem passis (tantum medicamina possunt!)
claudor hara; solumque suis carvisse figura
vidimus Eurylochum; solus data pocula fugit.
Quae nisi vitasset, pecoris pars una manerem
nunc quoque saetigeri, nec tantae cladis ab illo
290 certior ad Circen ultor venisset Ulixes.
Pacifer huic dederat florem Cyllenius album:
Moly vocant superi; nigra radice tenetur.
Tutus eo monitisque simul caelestibus intrat
ille domum Circes et ad insidiosa vocatus
295 pocula, conantem virga mulcere capillos
reppulit et stricto pavidam deterruit ense.
Inde fides dextraeque datae; thalamoque receptus
coniugii dotem sociorum corpora poscit.
Spargimur ignotae sucis melioribus herbae
300 percutimurque caput conversae verbere virgae
[1] merguntque=franguntque
[2] Ulixen=Ulixem
[3] videnda est=videnda
[4] quoque=quove
[5] votis=voce
他的四肢和黏着人類血塊的長髯。
死就在眼前,但死只是最小的災難,
我想象他馬上就會抓住我,將我的肚腸
塞進他自己的肚腸。腦海中一個景象
205 盤桓不去:我見他抓起我兩位同伴,
三四次將他們的身體狠狠砸向地面,
他趴下身子,猶如一頭毛蓬蓬的猛獅,
把內臟、肌肉、骨頭(和白色骨髓一起)、
依然溫熱的四肢吞進他貪婪的肚子。
210 我渾身顫抖,面無血色地站在那裡,
驚恐地看他時而咀嚼血淋淋的盛宴,
時而吐出混合葡萄酒的食物殘片,
彷彿已見到自己慘遭同樣的下場。
我一連藏匿多日,聽到的每種聲響
215 都讓我顫慄,我怕死,卻又盼望早些死,
用橡子和摻雜樹葉的青草勉強充饑,
孤獨,無助,絕望,作死亡與苦難的獵物。
過了很久,我看到這艘船出現在遠處,
用手勢祈求救援,然後我奔向海濱,
220 說動了他們,特洛伊戰船竟接納希臘人!
最親愛的朋友,也請講述你自己以及
一起出海的首領和同伴有怎樣的經歷。”
瑪卡柔斯回憶說,希波塔斯的兒子[1]
統治着圖斯坎海域,他將風關在監獄裡,[2]
225 裝進一個牛皮袋,作為珍貴的禮物
送給尤利西斯。得順風相助,他連續[3]
航行九天,已經望見期待的土地,
然而,等到第十個黎明到來之時,
嫉妒和對財物的貪戀卻迷了同伴心竅,
230 他們以為有金子,就解開風袋的繩套。
風立刻將船刮向不久前穿過的波浪,
直至它返回國王埃俄洛斯的海港。
“此後,我們到達萊斯特里恭的古都[4] 萊斯特里恭人
拉莫斯,安提法忒斯是那片疆域的君主。[5]
235 我與兩位同伴受委派一起去覲見他,
竭力逃跑,一人和我才未遭殘殺,
另一人的血卻塗紅了萊斯特里恭部族
那些瀆神的牙齒。安提法忒斯追逐
我們,催促着手下。聚集的敵兵紛紛
240 拋擲石塊和梁木,船和人都被砸沉。
但載着我們和尤利西斯的那一艘僥倖
逃脫。失去了眾多夥伴,我們傷心 喀耳刻的魔法
至極,不住哀嘆,駛向了那片平陸
(從遠處你就能看見),相信我,那座島嶼[6]
245 只該從遠處看!還有你,正直無雙的特洛伊人,
女神的後裔,埃涅阿斯,(戰爭已結束,不應
再視你為敵人),聽我勸,遠離喀耳刻海岸。
當我們在她的島上系好纜,泊好松木船,
因食人族和獨眼巨人的事而心有餘悸,
250 都不肯貿然進入那座未知的宅邸。
最後抓鬮決定,我和忠誠的波里忒斯、
嗜酒如命的厄爾佩諾耳、歐律洛科斯[7]
以及其他十八人去往喀耳刻的殿宇。
我們一到達外牆,站在庭院門檻處,
255 千隻狼還有熊、母獅就蜂擁上前問候,
令我們膽寒,但它們都無需害怕,沒有
任何一隻猛獸想傷害我們的身體。
它們甚至還溫柔地搖着尾巴,竭力
向我們獻殷勤,依偎在腳邊,直到女僕
260 出迎,領我們穿過大理石覆蓋的堂屋,
來到女主人面前。她在美麗的幽秘處,
端坐於莊嚴的寶座上,身穿璀璨華服,
外面還裹着一件金絲織就的披風。
眾海洋仙女和寧芙一道侍奉,她們
265 沒有用靈巧的手指梳理羊毛,紡出紗,
而是在歸置植物,將隨意堆聚的花
和各色草卉分別放入不同的籃子里。
她督促大家各盡其職,自己也熟知
每種葉子的用處,混合後又有何效力,
270 在侍從為藥草稱重時專心致志地檢視。
她看見我們,主客一番寒暄。她臉上
舒展着笑容,彷彿會滿足我們的願望,
並立即命人為我們擺下豐盛的宴席——
烤大麥麵包、蜂蜜、醇酒和煉乳。但以
275 甜美的表象為掩護,她秘密添加了葯汁。
我們接過她神聖的右手遞來的杯子,
一飲而盡,滋潤焦渴的喉嚨,轉眼
已被殘忍的女神用魔杖觸碰了發尖。
(我恥於講述這一切)我開始長出鬃毛,
280 再也說不出任何詞語,只能嚎叫,
聲音刺耳,整張臉趴伏,在地面磨蹭。
我還感覺到自己的嘴向前拱,變硬,
頸背隆起了肌肉,我的手片刻前還能
端起酒杯,此時卻踩出一排蹄印。
285 我和其他同命者(魔葯有如此強力!)
都關在豬圈裡,發現唯有歐律洛科斯
未變成豬身,因為唯有他沒接過酒杯。
倘若他也不曾倖免,我到現在也仍會
廁身於豬群間,尤利西斯也不會知曉
290 如此可怕的災難,來找喀耳刻復仇。
庫萊內的和平使者贈給他一株白花,[8]
天神稱之為‘墨侶’,它從黑根萌芽。[9]
有它的保護,又獲得墨丘利暗授機宜,
他來到喀耳刻的住所。當她勸尤利西斯
295 飲毒酒,試圖用魔杖觸碰頭髮的時候,
他一把推開,拔出劍,嚇得她渾身顫抖。
然後雙方以右手盟誓,他與她成婚,
作為嫁妝,他要求恢復同伴的人身。
她澆上某些神秘草卉的療治汁液,
300 又掉轉魔杖,敲擊我們的頭,並且
[1] 指埃俄洛斯。
[2] “圖斯坎海域”即第勒尼安海。傳說各種風都被埃俄洛斯囚禁,需要的時候才放出來。
[3] “尤利西斯”對應的原文是Dulichium ducem(杜里齊文的首領)。
[4] 萊斯特里恭部族(Laestrygones)有食人的習慣,參考《奧德賽》(Odyssey 10.80-132)。他們的古都拉莫斯(Lamus)就是坎帕尼亞的福爾米埃(Formiae)。
[5] 安提法忒斯(Antiphates)是食人族的國王,見《奧德賽》(Odyssey 10.114-32)。
[6] 指喀耳刻居住的島,這裡現在是海岬,因喀耳刻而得名喀耳凱昂(Circaeum),傳說它原來是一個島。
[7] 厄爾佩諾耳(Elpenor)是尤利西斯的同伴,在逃離喀耳刻的島嶼時,他正喝得大醉,躺在房頂上,匆忙中跌下,摔斷脖子死了。後來尤利西斯下冥府時,最先見他的幽靈就是厄爾珀諾耳。
[8] “庫萊內的和平使者”指墨丘利。
[9] 按照《奧德賽》第十卷的說法,“墨侶”(moly)的根是黑色的,花的顏色如奶。