et sine te me pontus habet. Crudelior ipso[1]
sit mihi mens pelago, si vitam ducere nitar
longius et tanto pugnem superesse dolori;
sed neque pugnabo nec te, miserande, relinquam
705 et tibi nunc saltem veniam comes, inque sepulcro
si non urna, tamen iunget nos littera, si non[2]
ossibus ossa meis, at nomen nomine tangam.’
Plura dolor prohibet verboque intervenit omni
plangor, et attonito gemitus a corde trahuntur.
710 Mane erat: egreditur tectis ad litus et illum
maesta locum repetit, de quo spectarat euntem,
dumque moratur ibi dumque ‘Hic retinacula soluit,[3]
hoc mihi discedens dedit oscula litore’ dicit[4]
dumque notata locis reminiscitur acta fretumque[5]
715 prospicit, in liquida spatio distante tuetur[6]
nescio quid quasi corpus aqua, primoque, quid illud[7]
esset, erat dubium; postquam paulum adpulit unda,
et, quamvis aberat, corpus tamen esse liquebat,
qui foret, ignorans, quia naufragus, omine mota est[8]
720 et, tamquam ignoto lacrimam daret, ‘Heu! Miser’ inquit,
‘Quisquis es, et siqua est coniunx tibi.’ Fluctibus actum
fit propius corpus; quod quo magis illa tuetur,
hoc minus et minus est mentis sua, iamque propinquae[9]
admotum terrae, iam quod cognoscere posset,
725 cernit: erat coniunx. ‘Ille est!’ exclamat et una
ora, comas, vestem lacerat tendensque trementes
ad Ceyca manus ‘Sic, o carissime coniunx,
sic ad me, miserande, redis?’ ait. Adiacet undis
facta manu moles, quae primas aequoris undas
730 frangit et incursus quae praedelassat aquarum:[10]
insilit huc. Mirumque fuit potuisse: volabat,
percutiensque levem modo natis aera pennis
stringebat summas ales miserabilis undas,
dumque volat, maesto similem plenumque querellae
735 ora dedere sonum tenui crepitantia rostro.
Ut vero tetigit mutum et sine sanguine corpus,
dilectos artus amplexa recentibus alis
frigida nequiquam duro dedit oscula rostro.
Senserit hoc Ceyx an vultum motibus undae[11]
740 tollere sit visus, populus dubitabat; at ille[12]
senserat, et, tandem superis miserantibus, ambo
alite mutantur. Fatis obnoxius isdem
tunc quoque mansit amor, nec coniugiale solutum est[13]
foedus in alitibus: coeunt fiuntque parentes,
745 perque dies placidos hiberno tempore septem
incubat Alcyone pendentibus aequore nidis.
Tum via tuta maris: ventos custodit et arcet[14]
Aeolus egressu praestatque nepotibus aequor.
Hos aliquis senior iunctim freta lata volantes[15]
750 spectat et ad finem servatos laudat amores.
Proximus, aut idem, si fors tulit, ‘hic quoque’ dixit,
‘Quem mare carpentem substrictaque crura gerentem
adspicis,’ (ostendens spatiosum in guttura mergum)
‘regia progenies: et si descendere ad ipsum
755 ordine perpetuo quaeris, sunt huius origo
Ilus et Assaracus raptusque Iovi Ganymedes
Laomedonve senex Priamusque novissima Troiae
tempora sortitus. Frater fuit Hectoris iste:
qui nisi sensisset prima nova fata iuventa,[16]
760 forsitan inferius non Hectore nomen haberet,
quamvis est illum proles enixa Dymantis,
Aesacon umbrosa furtim peperisse sub Ida
fertur Alexirhoe, Granico nata bicorni.[17]
Oderat hic urbes nitidaque remotus ab aula
765 secretos montes et inambitiosa colebat
rura nec Iliacos coetus nisi rarus adibat.
Non agreste tamen nec inexpugnabile amori
pectus habens silvas captatam saepe per omnes
adspicit Hesperien patria Cebrenida ripa[18]
770 iniectos umeris siccantem sole capillos.[19]
Visa fugit nymphe, veluti perterrita fulvum
cerva lupum longeque lacu deprensa relicto
accipitrem fluvialis anas; quam Troius heros
insequitur celeremque metu celer urget amore.[20]
775 Ecce latens herba coluber fugientis adunco
dente pedem strinxit virusque in corpore liquit;[21]
cum vita suppressa fuga est: amplectitur amens
exanimem clamatque: “Piget, piget esse secutum![22]
Sed non hoc timui, neque erat mihi vincere tanti.
780 Perdidimus miseram nos te duo: vulnus ab angue,
a me causa data est. Ego sum sceleratior illo,
qui tibi morte mea mortis solacia mittam.”
Dixit et e scopulo, quem rauca subederat unda,[23]
decidit in pontum; Tethys miserata cadentem[24]
785 molliter excepit nantemque per aequora pennis
texit, et optatae non est data copia mortis.[25]
Indignatur amans invitum vivere cogi[26]
obstarique animae misera de sede volenti
exire; utque novas umeris adsumpserat alas,[27]
790 subvolat atque iterum corpus super aequora mittit.
Pluma levat casus. Furit Aesacos, inque profundum
pronus abit letique viam sine fine retemptat.
Fecit amor maciem: longa internodia crurum,
longa manet cervix, caput est a corpore longe;
795 aequor amat, nomenque manet, quia mergitur illo.’[28]

[1] te me=me me; ipso=isto
[2] iunget nos=nos iunget
[3] Hic=Hinc
[4] dicit=dixit
[5] dumque notata locis=quae dum tota locis
[6] prospicit=aspicit
[7] aqua=erat; quid=quod
[8] qui=quis=quid; omine=homine
[9] sua=suae=iam
[10] quae praedelassat=quae praede lassat=qua praedam
[11] Senserit=Senserat; an=ad=at
[12] tollere sit=tollere sed=tollere sunt=tolleret et=tolleret sed
[13] coniugiale=coniugale
[14] Tum via tuta=tunc iacet unda=tum mutata
[15] iunctim=circum=cum per
[16] qui=cui; sensisset=cessisset=cessissent; prima=primo
[17] Granico nata=gracili conata=gracili cognata
[18] Hesperien=Eperien
[19] iniectos…sole=inlectos…sola
[20] urget=auget=anget
[21] strinxit=stringit; liquit=linquit
[22] piget esse=sese esse=me te esse
[23] scopulo, quem=scopulo quo=scopulos qua; subederat=insederat
[24] decidit=se dedit; Tethys=Thetis
[25] mortis=morti
[26] invitum=invitus=se invitum=indignum; cogi=cogit
[27] umeris=superis; adsumpserat=assumeret=adimeret
[28] aequor=aequora; manet=tenet; illo=illi=illic