sternitur interdum spumisque sonantibus albet.
Ipsa quoque his agitur vicibus Trachinia puppis
et nunc sublimis veluti de vertice montis
despicere in valles imumque Acheronta videtur,
505 nunc, ubi demissam curvum circumstetit aequor,[1]
suspicere inferno summum de gurgite caelum.
Saepe dat ingentem fluctu latus icta fragorem[2]
nec levius pulsata sonat, quam ferreus olim
cum laceras aries balistave concutit arces,
510 utque solent sumptis incursu viribus ire[3]
pectore in arma feri protentaque tela leones,[4]
sic, ubi se ventis admiserat unda coortis,[5]
ibat in arma ratis multoque erat altior illis.
Iamque labant cunei, spoliataque tegmine cerae[6]
515 rima patet praebetque viam letalibus undis.
Ecce cadunt largi resolutis nubibus imbres,[7]
inque fretum credas totum descendere caelum
inque plagas caeli tumefactum ascendere pontum.[8]
Vela madent nimbis, et cum caelestibus undis
520 aequoreae miscentur aquae. Caret ignibus aether,
caecaque nox premitur tenebris hiemisque suisque.
Discutiunt tamen has praebentque micantia lumen[9]
fulmina: fulmineis ardescunt ignibus undae.[10]
Dat quoque iam saltus intra cava texta carinae
525 fluctus et, ut miles numero praestantior omni,
cum saepe adsiluit defensae moenibus urbis,
spe potitur tandem laudisque accensus amore
inter mille viros murum tamen occupat unus,
sic, ubi pulsarunt noviens latera ardua fluctus,[11]
530 vastius insurgens decimae ruit inpetus undae,
nec prius absistit fessam oppugnare carinam,
quam velut in captae descendat moenia navis.
Pars igitur temptabat adhuc invadere pinum,
pars maris intus erat. Trepidant haud segnius omnes,[12]
535 quam solet urbs aliis murum fodientibus extra
atque aliis murum trepidare tenentibus intus.[13]
Deficit ars, animique cadunt, totidemque videntur,
quot veniunt fluctus, ruere atque inrumpere mortes.[14]
Non tenet hic lacrimas, stupet hic; vocat ille beatos,
540 funera quos maneant, hic votis numen adorat
bracchiaque ad caelum, quod non videt, inrita tollens
poscit opem; subeunt illi fraterque parensque,
huic cum pignoribus domus et quodcumque relictum est.[15]
Alcyone Ceyca movet, Ceycis in ore
545 nulla nisi Alcyone est et, cum desideret unam,[16]
gaudet abesse tamen. Patriae quoque vellet ad oras
respicere inque domum supremos vertere vultus,
verum ubi sit, nescit; tanta vertigine pontus
fervet, et inducta piceis e nubibus umbra
550 omne latet caelum, duplicataque noctis imago est.[17]
Frangitur incursu nimbosi turbinis arbor,
frangitur et regimen, spoliisque animosa superstes[18]
unda velut victrix sinuataque despicit undas,[19]
nec levius, quam siquis Athon Pindumve revulsos
555 sede sua totos in apertum everterit aequor,[20]
praecipitata cadit pariterque et pondere et ictu
mergit in ima ratem, cum qua pars magna virorum
gurgite pressa gravi neque in aera reddita fato[21]
functa suo est; alii partes et membra carinae
560 trunca tenent, tenet ipse manu, qua sceptra solebat,
fragmina navigii Ceyx socerumque patremque
invocat, heu, frustra; sed plurima nantis in ore est[22]
Alcyone coniunx: illam meminitque refertque,
illius ante oculos ut agant sua corpora fluctus,
565 optat, et exanimis manibus tumuletur amicis;
dum natat, absentem, quotiens sinit hiscere fluctus,
nominat Alcyonen ipsisque inmurmurat undis.
Ecce super medios fluctus niger arcus aquarum
frangitur et rupta mersum caput obruit unda.
570 Lucifer obscurus nec quem cognoscere posses
illa luce fuit, quoniamque excedere caelo[23]
non licuit, densis texit sua nubibus ora.[24]
Aeolis interea tantorum ignara malorum
dinumerat noctes et iam, quas induat ille,
575 festinat vestes, iam quas, ubi venerit ille,
ipsa gerat, reditusque sibi promittit inanes.
Omnibus illa quidem superis pia tura ferebat,
ante tamen cunctos Iunonis templa colebat,[25]
proque viro, qui nullus erat, veniebat ad aras,
580 utque foret sospes coniunx suus utque rediret,
optabat, nullamque sibi praeferret; at illi
hoc de tot votis poterat contingere solum.[26]
At dea non ultra pro functo morte rogari[27]
sustinet, utque manus funestas arceat aris,
585 ‘Iri, meae’ dixit ‘fidissima nuntia vocis,
vise soporiferam Somni velociter aulam
exstinctique iube Ceycis imagine mittat
somnia ad Alcyonen veros narrantia casus.’
Dixerat, induitur velamina mille colorum
590 Iris et arcuato caelum curvamine signans
tecta petit iussi sub nube latentia regis.
Est prope Cimmerios longo spelunca recessu,
mons cavus, ignavi domus et penetralia Somni:
quo numquam radiis oriens mediusve cadensve
595 Phoebus adire potest; nebulae caligine mixtae
exhalantur humo dubiaeque crepuscula lucis.
Non vigil ales ibi cristati cantibus oris[28]
evocat Auroram, nec voce silentia rumpunt
sollicitive canes canibusve sagacior anser;
600 non fera, non pecudes, non moti flamine rami

[1] demissam=dimissam=dimissae
[2] latus=gravis
[3] incursu=incursus=in cursus=in cursu
[4] pectore=pectora
[5] admiserat=amiserat=commiserat
[6] cerae=caedae
[7] largi=late
[8] ascendere=scandere
[9] micantia=minantia=minatia=minancia=minacia
[10] undae=ignes
[11] noviens=celsi=caeli=puppis=noveni=caeci
[12] segnius=setius
[13] tenentibus=tuentibus
[14] veniunt=veniant
[15] quodcumque=quod cuique=quodcuicumque
[16] desideret=desiderat
[17] noctis=mortis
[18] spoliisque=spoliis; superstes=superstans=superbit
[19] despicit=dispicit
[20] everterit=everteret=verterit=verteret=mitteret
[21] aera=aere
[22] sed=nam; ore est=ora=ore
[23] luce=nocte
[24] texit sua=sua texit=contexit
[25] Iunonis=Iunonia
[26] de tot=tot de
[27] functo=functi
[28] cristati=cristantis=cristanti