《变形记》第11卷301-400行

Nata erat huic Chione, quae dotatissima forma[1]
mille procos habuit bis septem nubilis annis.
Forte revertentes Phoebus Maiaque creatus,
ille suis Delphis, hic vertice Cylleneo,
305 videre hanc pariter, pariter traxere calorem.
Spem Veneris differt in tempora noctis Apollo;
non fert ille moras virgaque movente soporem
virginis os tangit: tactu iacet illa potenti
vimque dei patitur; nox caelum sparserat astris:
310 Phoebus anum simulat praereptaque gaudia sumit.
Ut sua maturus conplevit tempora venter,
alipedis de stirpe dei versuta propago
nascitur Autolycus, furtum ingeniosus ad omne,
candida de nigris et de candentibus atra
315 qui facere adsuerat, patriae non degener artis,[2]
nascitur e Phoebo (namque est enixa gemellos)
carmine vocali clarus citharaque Philammon.
Quid peperisse duos et dis placuisse duobus
et forti genitore et progenitore Tonanti[3]
320 esse satam prodest? An obest quoque gloria multis?[4]
Obfuit huic certe! Quae se praeferre Dianae
sustinuit faciemque deae culpavit. At illi
ira ferox mota est “Factis” que “placebimus” inquit.
Nec mora, curvavit cornu nervoque sagittam
325 inpulit et meritam traiecit harundine linguam.
Lingua tacet, nec vox temptataque verba sequuntur,[5]
conantemque loqui cum sanguine vita reliquit.
Quam miser amplexans ego tum patrioque dolorem[6]
corde tuli fratrique pio solacia dixi!
330 Quae pater haud aliter quam cautes murmura ponti
accipit et natam delamentatur ademptam;
ut vero ardentem vidit, quater inpetus illi
in medios fuit ire rogos; quater inde repulsus
concita membra fugae mandat similisque iuvenco
335 spicula crabronum pressa cervice gerenti,[7]
qua via nulla, ruit. Iam tum mihi currere visus[8]
plus homine est, alasque pedes sumpsisse putares.[9]
Effugit ergo omnes veloxque cupidine leti
vertice Parnasi potitur; miseratus Apollo,
340 cum se Daedalion saxo misisset ab alto,
fecit avem et subitis pendentem sustulit alis
oraque adunca dedit, curvos dedit unguibus hamos,
virtutem antiquam, maiores corpore vires.[10]
Et nunc accipiter, nullis satis aequus, in omnes[11]
345 saevit aves aliisque dolens fit causa dolendi.’
Quae dum Lucifero genitus miracula narrat
de consorte suo, cursu festinus anhelo
advolat armenti custos Phoceus Onetor
et ‘Peleu, Peleu! Magnae tibi nuntius adsum
350 cladis’ ait. Quodcumque ferat, iubet edere Peleus;
pendet et ipse metu trepidi Trachinius oris.[12]
Ille refert: ‘Fessos ad litora curva iuvencos
adpuleram, medio cum Sol altissimus orbe
tantum respiceret, quantum superesse videret,
355 parsque boum fulvis genua inclinarat harenis
latarumque iacens campos spectabat aquarum,
pars gradibus tardis illuc errabat et illuc;
nant alii celsoque exstant super aequora collo.[13]
Templa mari subsunt nec marmore clara neque auro,
360 sed trabibus densis lucoque umbrosa vetusto:
Nereides Nereusque tenent; hos navita ponti
edidit esse deos, dum retia litore siccat.[14]
Iuncta palus huic est densis obsessa salictis,[15]
quam restagnantis fecit maris unda paludem.
365 Inde fragore gravi strepitu loca proxima terret[16]
belua vasta, lupus, silvisque palustribus exit[17]
oblitus et spumis et crasso sanguine rictus,[18]
fulmineus, rubra suffusus lumina flamma;[19]
qui quamquam saevit pariter rabieque fameque,
370 acrior est rabie. Neque enim ieiunia curat
caede boum diramque famem finire, sed omne
vulnerat armentum sternitque hostiliter omne;[20]
pars quoque de nobis funesto saucia morsu,
dum defensamus, leto est data. Sanguine litus
375 undaque prima rubet demugitaeque paludes.
Sed mora damnosa est, nec res dubitare remittit:
dum superest aliquid, cuncti coeamus et arma,
arma capessamus coniunctaque tela feramus.’
Dixerat agrestis, nec Pelea damna movebant,
380 sed memor admissi Nereida conligit orbam
damna sua inferias extincto mittere Phoco.[21]
Induere arma viros violentaque sumere tela

rex iubet Oetaeus; cum quis simul ipse parabat[22]
ire, sed Alcyone coniunx excita tumultu
385 prosilit et nondum totos ornata capillos[23]
disicit hos ipsos colloque infusa mariti,[24]
mittat ut auxilium sine se, verbisque precatur
et lacrimis, animasque duas ut servet in una.
Aeacides illi: ‘Pulchros, regina, piosque
390 pone metus! Plena est promissi gratia vestri.
Non placet arma mihi contra nova monstra moveri:[25]
numen adorandum pelagi est.’ Erat ardua turris,
arce focus summa, fessis loca grata carinis.[26]
Adscendunt illuc stratosque in litore tauros
395 cum gemitu adspiciunt vastatoremque cruento
ore ferum longos infectum sanguine villos.
Inde manus tendens in aperti litora ponti
caeruleam Peleus Psamathen, ut finiat iram,
orat, opemque ferat. Nec vocibus illa rogantis
400 flectitur Aeacidae: Thetis hanc pro coniuge supplex[27]

[1] quae dotatissima=quaedam notissima=quae laudatissima
[2] adsuerat=assuerat=assuevit
[3] Tonanti=tonante
[4] gloria multis?=gloria? Multis
[5] tacet=iacet
[6] miser amplexans=miseram amplexans=miseram plexans=miser amplexus=miser o pietas=misero pietas e; patrioque=patriumque=patrisque=patruique=patruoque
[7] crabronum=scrabonum; pressa=laesa
[8] ruit=fuit=fugit
[9] putares=putasses
[10] virtutem antiquam=virtute antiqua
[11] Et=Ut; nullis=nulli
[12] trepidi…oris=trepidat…heros
[13] exstant=instant
[14] siccat=sicco
[15] densis=raris
[16] gravi=gravis; strepitu=strepita=strepitans=strepitus=et strepitu=strepit et
[17] silvisque=niveisque=ulvisque=mucisque; palustribus=paludibus
[18] crasso=sparsus; rictus=rictos
[19] fulmineus=fulmineos
[20] omne=omnes
[21] sua=suo=sui
[22] Oetaeus=aethereus
[23] totos=tortos
[24] disicit=dissicit=dissecat=dissidit=discidit
[25] moveri=movere
[26] focus=loci=locus
[27] Aeacidae=Aeacidis=Aeacidos

喀俄涅是他的女儿,天生丽质,十四岁
待嫁之时,上千位求婚者渴望其青睐。
碰巧福玻斯离开德尔斐,迈娅之子[1]
也自库莱内山巅返回,两位神同时
305 看见这位少女,同时萌生了情欲。
阿波罗决定等夜幕降临再享受云雨,
墨丘利却不肯耽搁,以催眠金杖触碰
女孩的脸颊:强大的法力引发睡梦,
迷蒙中她被神奸淫。夜空已缀满星辰,
310 福玻斯乔装老妇,收获了迟到的欢欣。
当时日到来,唤醒子宫中成熟的果实,
从飞足之神的种子诞生了奥托吕科斯,[2]
他天性诡诈,擅长每一种偷盗的技巧,
总是能把黑变成白,把白变成黑,丝毫
315 不比父亲的本事逊色。福玻斯也迎来[3]
一位儿子(因为喀俄涅产下了双胞胎),
名叫腓兰蒙,以优美的歌声和琴艺闻名。[4]
可是生下了两个孩子,取悦于两位神,
有一位勇敢的父亲,还有雷霆神做祖先,[5]
320 又如何?对于许多人,连荣耀都是灾难,
至少对她是灾难!她胆敢自视超过
狄安娜,挑剔女神的容貌。但女神怒火
中烧,说道,“我会用行动让你满意!”
无片刻迟疑,她弯起雕弓,羽箭迅疾
325 离弦,射穿那条罪有应得的舌头。
舌头沉默,嗓子喑哑,言语也没有
跟随,她试图说话,血和生命已流散。
无助地抱着她,我心怀伤痛,如父亲一般,
对舔犊情深的弟弟也用尽了安慰之词!
330 但这些于他,就像海波声之于礁石,
他只是不住地为骤然夺走的女儿哀恸。
可当他看见尸体燃烧,曾四次猛冲,
想扑进火葬的柴堆,四次都被拦回后,
他发疯似的逃走,就仿佛一头公牛
335 脖颈上被马蜂的毒刺扎满伤口,径直
往无路之处狂奔。此时在我的眼里,
他的速度已非人,脚似乎长了翼翅。
于是,他抛下所有人,因为一心求死,
飞快地登上帕纳索斯峰顶。阿波罗
340 怜悯他,正当代达利昂要坠崖自绝,
让他变成鸟,突然生出翅膀,悬停于
空中,赐给他曲喙,将弯爪装上双足,
勇敢仍如昔日,力量更超过身体。
现在他是一只鹰,对谁都怀着敌意,
345 对百鸟凶狠,自己哀戚,也制造哀戚。”
正当晨星之子讲述着弟弟的奇事, 普萨玛忒的狼
来自福基斯的俄涅托耳(他负责看管
牛羊)气喘吁吁地闯进来,一边高喊:
“佩琉斯,佩琉斯!你有祸了,我来报信!”
350 后者命他,无论什么事,都直接言明,
国王自己也表情惊恐,惴惴不安。
那人回忆说,“疲惫的牛群被我驱赶,
到了蜿蜒的海岸,这时天顶的太阳
正好在中点,往后往前路程都一样长。
355 部分公牛已经在金黄的沙滩上屈膝,
趴卧着观赏如原野的水面辽无涯际;
一些迈着舒缓的步子,四处徜徉,
另一些在游泳,高昂的头浮在波浪上。
海边有一座神庙,无黄金和大理石装饰,
360 由结实的木头建造,藏在古林的荫凉里,
它属于涅柔斯和他的女儿们,一位在岸滨
晾网的水手告诉我,是献给这些海神。
附近是沼泽,里面长着密密的柳树,
滞留的海水无法回返,就积成潟湖。
365 忽然,震耳欲聋的吼声让周遭惊怖,
一头巨兽,一只狼,从沼泽丛林窜出,
迸出雷霆的大嘴覆盖着白沫和已然
凝固的血块,双眼喷射赤红的火焰。
尽管其狂暴同时发源于饥饿与愤恨,
370 愤恨却更令它凶残,它无意屠戮牛群
来消除饥饿,餍足可怕的胃口,而是
仇敌般伤害每头牛,将它们掀翻在地。
我们也有人在保护牲畜时遭受致命的
撕咬,命丧当场。岸滩和最近的水波
375 都被血染红,沼泽回荡着牛群的哞声。
但耽搁会造成巨大的损失,情势已不容
犹豫,趁财产还没全毁,所有人携起手,
赶紧拿起武器,用武器共同战斗!”
那位牧人说。佩琉斯并不在意死牲畜,
380 而是想起他的罪,他认为丧子的仙女[6]
降这些灾祸是向死去的福科斯献祭。
埃塔的国王命手下穿戴盔甲,手执[7] 刻宇克斯与哈尔库俄涅(一)
锋利的武器,自己也打算与他们一同
前去。可是妻子哈尔库俄涅被骚动
385 惊起,未及整理好头发就冲出房门,
一片凌乱,紧紧搂住丈夫的脖颈,
以言辞和泪水哀求,让他只是派援军,
别亲身犯险,为了两条命顾惜一条命。
埃阿科斯之子说:“王后,收起你真挚
390 动人的忧惧!你们的这份心让我感激,
但怎能让大家为了我与这新怪物搏杀?
我必须向海神祷告。”有一座高高的灯塔
在城堡顶部,总是给遇险的船只以希望。
他们登临此处,见牛的尸体在海滩上[8]
395 横陈,残酷的劫掠者嘴边淌着血滴,
长毛被血污染红,不禁一阵阵叹息。
于是佩琉斯向空阔的海岸伸出手,乞求
湛蓝的普萨玛忒终结她心里的怨仇,[9]
给自己帮助。但埃阿科斯之子的言语
400 没能打动她。忒提斯为丈夫说情,终于

[1] “迈娅之子”即墨丘利。
[2] 这位奥托吕科斯(Autolycus)是大名鼎鼎的尤利西斯(Ulysses)的外祖父。
[3] 墨丘利擅长口才和偷盗。
[4] 阿波罗擅长音乐。腓兰蒙(Philammon)据说创立了赞美阿波罗和狄安娜的圣歌传统。
[5] “雷霆神”指朱庇特,他是晨星的父亲、代达利昂的祖父和喀俄涅(Chione)的曾祖父。
[6] “丧子的仙女”指福科斯的母亲普萨玛忒。佩琉斯和特拉蒙的母亲是恩德伊丝(Endeis)。三兄弟的父亲都是埃阿科斯。
[7] “埃塔的国王”指刻宇克斯,因为他统治的特拉喀斯在埃塔山上。
[8] 古代灯塔顶部有可以打开的窗户。
[9] 普萨玛忒是海洋仙女。