Iam nitidum retegente diem noctisque fugante
tempora Lucifero cadit eurus, et umida surgunt
nubila: dant placidi cursum redeuntibus austri
Aeacidis Cephaloque, quibus feliciter acti
5 ante exspectatum portus tenuere petitos.[1]
Interea Minos Lelegeia litora vastat,
praetemptatque sui vires Mavortis in urbe
Alcathoe, quam Nisus habet, cui splendidus ostro
inter honoratos medioque in vertice canos[2]
10 crinis inhaerebat, magni fiducia regni.
Sexta resurgebant orientis cornua lunae,
et pendebat adhuc belli fortuna, diuque
inter utrumque volat dubiis Victoria pennis.
Regia turris erat vocalibus addita muris,[3]
15 in quibus auratam proles Letoia fertur
deposuisse lyram: saxo sonus eius inhaesit;
saepe illuc solita est adscendere filia Nisi
et petere exiguo resonantia saxa lapillo,
tum cum pax esset; bello quoque saepe solebat
20 spectare ex illa rigidi certamina Martis;
iamque mora belli procerum quoque nomina norat,
armaque equosque habitusque Cydonaeasque pharetras.
Noverat ante alios faciem ducis Europaei,
plus etiam, quam nosse sat est. Hac iudice Minos,
25 seu caput abdiderat cristata casside pennis,
in galea formosus erat; seu sumpserat aere[4]
fulgentem clipeum, clipeum sumpsisse decebat;
torserat adductis hastilia lenta lacertis:
laudabat virgo iunctam cum viribus artem;
30 inposito calamo patulos sinuaverat arcus:
sic Phoebum sumptis iurabat stare sagittis;
cum vero faciem dempto nudaverat aere
purpureusque albi stratis insignia pictis
terga premebat equi spumantiaque ora regebat,
35 vix sua, vix sanae virgo Niseia compos
mentis erat: felix iaculum, quod tangeret ille,
quaeque manu premeret, felicia frena vocabat.
Impetus est illi, liceat modo, ferre per agmen
virgineos hostile gradus, est impetus illi
40 turribus e summis in Gnosia mittere corpus
castra vel aeratas hosti recludere portas,
vel siquid Minos aliud velit. Utque sedebat
candida Dictaei spectans tentoria regis,
‘Laeter’ ait ‘doleamne geri lacrimabile bellum,[5]
45 in dubio est: doleo, quod Minos hostis amanti est;
sed nisi bella forent, numquam mihi cognitus esset.
Me tamen accepta poterat deponere bellum
obside: me comitem, me pacis pignus haberet.
Si quae te peperit, talis, pulcherrime regum,[6]
50 qualis es ipse, fuit, merito deus arsit in illa.
O ego ter felix, si pennis lapsa per auras
Gnosiaci possem castris insistere regis[7]
fassaque me flammasque meas qua dote rogarem
vellet emi! Tantum patrias ne posceret arces!
55 Nam pereant potius sperata cubilia, quam sim
proditione potens! Quamvis saepe utile vinci
victoris placidi fecit clementia multis.
Iusta gerit certe pro nato bella perempto
et causaque valet causamque tenentibus armis,[8]
60 et, puto, vincemur. Qui si manet exitus urbem,[9]
cur suus haec illi reseret mea moenia Mavors
et non noster amor? Melius sine caede moraque
inpensaque sui poterit superare cruoris.
Non metuam certe, ne quis tua pectora, Minos,
65 vulneret inprudens: qui si tam durus, ut in te
dirigere inmitem non inscius audeat hastam?[10]
Coepta placent et stat sententia tradere mecum
dotalem patriam finemque inponere bello.
Verum velle parum est! Aditus custodia servat,
70 Claustraque portarum genitor tenet; hunc ego solum
infelix timeo, solus mea vota moratur.[11]
Di facerent, sine patre forem! Sibi quisque profecto
est deus; ignavis precibus Fortuna repugnat.
Altera iamdudum succensa cupidine tanto
75 perdere gauderet, quodcumque obstaret amori.[12]
Et cur ulla foret me fortior? Ire per ignes
et gladios ausim! nec in hoc tamen ignibus ullis
aut gladiis opus est, opus est mihi crine paterno.
Illa mihi est auro pretiosior, illa beatam[13]
80 purpura me votique mei factura potentem.’
Talia dicenti, curarum maxima nutrix,
nox intervenit, tenebrisque audacia crevit.
Prima quies aderat, qua curis fessa diurnis
pectora somnus habet: thalamos taciturna paternos
85 intrat et (heu facinus!) fatali nata parentem[14]
crine suum spoliat praedaque potita nefanda
fert secum spolium sceleris progressaque porta[15]
per medios hostes (meriti fiducia tanta est)
pervenit ad regem; quem sic adfata paventem est:
90 ‘Suasit amor facinus: proles ego regia Nisi[16]
Scylla tibi trado patriaeque meosque penates.
Praemia nulla peto nisi te. Cape pignus amoris
purpureum crinem nec me nunc tradere crinem,
sed patrium tibi crede caput,’ scelerataque dextra
95 munera porrexit. Minos porrecta refugit
turbatusque novi respondit imagine facti:
‘Di te submoveant, o nostri infamia saecli,
orbe suo, tellusque tibi pontusque negetur![17]
Certe ego non patiar Iovis incunabula, Creten,
100 qui meus est orbis, tantum contingere monstrum.’
[1] exspectatum=spectatum=spectatos=conspectatum
[2] medioque in=medio sub=medio de
[3] vocalibus=regalibus=resonantibus
[4] aere=auro
[5] bellum=ferrum
[6] regum=rerum
[7] insistere=consistere
[8] tenentibus=tuentibus
[9] Qui si=Quis enim
[10] non inscius=nisi inscius=nisi nescius
[11] vota=fata
[12] perdere=pendere=prodere
[13] Illa=Ille
[14] fatali=vitali
[15] spolium=pretium=pignus
[16] regia=gloria=filia
[17] pontusque=caelumque
晨星已揭开明亮的白昼,驱散夜晚, 尼索斯与斯库拉
东风的势力逐渐消落,湿润的云团
升起,温和的南风正好送刻帕罗斯[1]
和埃阿科斯的军队去雅典。好风助力,[2]
5 一路顺遂,他们提前抵达了港湾。
这时米诺斯正蹂躏勒列克斯的海岸,[3]
此前他曾在尼索斯占据的阿尔卡托埃[4]
试验过自己的战力。有一绺紫发格外[5]
醒目,在国王头顶正中,附着于白如
10 霜雪的头发间,守护这个强大的国度。
升起的月亮第六次亮出它的弯钩,
战争的结局仍充满悬念,“胜利”长久[6]
盘旋在两军之间,扇着犹疑的翅膀。
有一座王家高塔,建在一些音乐墙
15 之上,据说勒托的儿子曾将里拉琴[7]
放于此处,声音便在石头中留存。
尼索斯的女儿时常登上这里的塔顶,[8]
在和平时期,会用小石子敲击石墙,
聆听乐音。当战争降临,她也经常
20 从这里远眺沙场上残酷的刀光剑影。
因为战事的绵延,她已经熟悉敌方
将领的名字、武器、坐骑、装束和箭囊。[9]
她尤其熟悉欧罗巴之子的容貌,不只是[10]
熟悉,甚至是痴迷。在她看来,米诺斯
25 若戴着饰有长羽的头盔,那么戴头盔
就最显英俊;如果他碰巧手持寒辉
闪烁的铜盾,铜盾就是他最美的道具;
他手臂后引,掷出坚韧的标枪,少女
就称赞他的技巧与力量完美融合;
30 他搭好羽箭,拉开阔弓,她就发誓说,
福玻斯也是如此站立,如此拿着箭。
但当他取下青铜的头盔,露出那张脸,
身披紫袍,手按铺彩绘鞍鞯的马背,
控制着流沫的衔铁,骑着白马奔来,
35 国王的女儿就全然不能自已,仿佛
心智癫狂。她说他触碰的标枪太幸福,
他用手扼住的缰绳太幸福,诸如此类。
若可能,她真想踩着少女的脚步,冲开
敌军的阵列,她真想就从这高塔之巅
40 将自己的身体抛入克里特队伍的营盘,
或者向敌人敞开青铜加固的城门,
或者做米诺斯希望的任何一件事情。
她茫然呆坐,望着迪克特国王的帐篷,[11]
“不知道,”她说,“我该为这场悲惨的战争
45 高兴还是伤心:伤心,因为所爱是仇敌;
但若没有这场仗,我怎能与他相识?
然而让我做人质,他或许能停止刀兵,
他可以娶我为伴侣,以我为和平的保证。
最美的国王,生你的女人如果容貌
50 与你相似,神的爱就理应为她燃烧。[12]
我会有三倍的幸福,倘若能乘着翅膀,
穿越空气,降落在克里特国王的营帐,
吐露我炽烈的爱情,亲口问他想要
怎样的嫁妆!惟愿别索求父亲的城堡!
55 因为我宁可毁掉憧憬的姻缘,也不肯
以背叛达成心愿!虽然被仁慈的敌人
征服,对于许多人而言经常是好事。
为被杀的儿子而战,他并不缺乏正义,[13]
他有强大的理由,更有强大的兵力。
60 我想,我们会战败。若结局注定如此,
为何是他的军队,而不是我的爱,打开
城墙?最好没有屠杀和漫长的对垒,
他无需以自己流血为代价就能获胜。
那样我至少不用怕,米诺斯,谁在无意中
65 刺伤你胸膛!是啊,谁心肠如此坚硬,
敢将残忍的长矛扎向你,若非不知情?
这个方案最好,就这样,把祖国当作
嫁妆,和我一起交给他,结束战火。
可光有想法还不够!卫兵守着入口,
70 城门的钥匙在父亲手里——这叫我发愁!
我唯独害怕他,唯独他挡住了我的愿望。
众神啊,让我没有父亲!每个人事实上
都是他的神,运气憎恶怯懦的祷告。
换一位女人,若心中有这样的爱火燃烧,
75 无论什么挡了道,早就会欣然毁灭!
为何我不能比别人更勇敢?我也能穿过
火阵剑林!但我不用面对火,面对剑,
眼前的事情只需要父亲的一绺发卷,
它在我心中比黄金还珍贵,紫色的宝藏
80 将给我幸福,将为我实现我的梦想!”
她说着这些,最有效力的解忧者夜晚
已经来临,蔓延的黑暗为她壮了胆。
到了就寝的时间,心灵因白昼的烦虑
而倦怠,此时被睡眠占据,她悄悄潜入
85 尼索斯的卧室(罪孽!),女儿竟夺走父亲
护命的发卷,并将霸占的邪恶战利品、
可耻的收获带在身上,从城门出去,
穿过敌人的阵列(她深信敌人会赞许),
径直找国王。她向惊愕的米诺斯宣布,
90 “是爱让我犯了罪。我乃尼索斯之女
斯库拉,我将自己的国与家交到你手中,
不求报偿,除了你。收下这爱的见证,
这绺紫发,别以为我给的仅仅是发绺,
它是我父亲的性命!”她用渎神的右手
95 递出礼物,米诺斯却拒绝接受,看见
如此悖逆人伦的场景,他不禁骇然。
“愿众神将你,”他喊道,“我们时代的耻辱,
逐出世界,愿海陆都没有你栖身之处!
至少我绝不会容忍像你这样的怪物[14]
100 踏足克里特,朱庇特的摇篮,我的国度!”
[1] 埃吉娜在西南,雅典在东北。
[2] 这行原文中的redeuntibus(返回)一词不太恰当,刻帕罗斯是回雅典,但埃阿科斯招募的军队是去支援雅典,所以我翻译成“去雅典”。
[3] 即墨伽拉,尼索斯(Nisus)是它的国王。
[4] 墨伽拉的别名阿尔卡托埃(Alcathoe)取自它的重建者阿尔卡托俄斯(Alcathous)。
[5] “战力”对应的原文是vires Mavortis(马沃尔斯的力量)。
[6] “胜利”(Victoria)这里以女神的形象出现。
[7] 勒托的儿子指阿波罗,传说阿尔卡托俄斯重建墨伽拉时,得到过阿波罗的帮助。里拉琴是一种U形的弹奏乐器。
[8] 尼索斯的女儿叫斯库拉(不是那位著名的女妖)。
[9] 这行原文的“箭囊”(pharetras)前有修饰语Cydonaeas,这个形容词来自克里特城市名库冬(Cydon)。
[10] “欧罗巴之子”指米诺斯。
[11] 迪克特代指克里特。
[12] “女人”和“神”分别指欧罗巴和朱庇特。
[13] 参考本书第七卷第458行的注释。
[14] Boyd(2006)指出,下文斯库拉的话(132-133行)表明这是谎言,米诺斯在自己统治的克里特岛上就容忍了“怪物”的存在。