nec Iovis illa meo thalamos praeferret amori,
nec, me quae caperet, non si Venus ipsa veniret,
ulla erat; aequales urebant pectora flammae.
Sole fere radiis feriente cacumina primis
805 venatum in silvas iuvenaliter ire solebam,
nec mecum famuli nec equi nec naribus acres[1]
ire canes nec lina sequi nodosa solebant:[2]
tutus eram iaculo; sed cum satiata ferinae
dextera caedis erat, repetebam frigus et umbras[3]
810 et quae de gelidis exibat vallibus auram.[4]
Aura petebatur medio mihi lenis in aestu,
auram exspectabam, requies erat illa labori.
“Aura” (recordor enim) “venias” cantare solebam,[5]
“Meque iuves intresque sinus, gratissima, nostros,
815 utque facis, relevare velis, quibus urimur, aestus.”
Forsitan addiderim (sic me mea fata trahebant)
blanditias plures et “Tu mihi magna voluptas”[6]
dicere sim solitus “tu me reficisque fovesque,
tu facis, ut silvas, ut amem loca sola, meoque
820 spiritus iste tuus semper capiatur ab ore.”[7]
Vocibus ambiguis deceptam praebuit aurem
nescio quis nomenque aurae tam saepe vocatum
esse putat nymphae, nympham me credit amare.[8]
Criminis extemplo ficti temerarius index[9]
825 Procrin adit linguaque refert audita susurra.
Credula res amor est: subito conlapsa dolore,
ut mihi narratur, cecidit longoque refecta
tempore se miseram, se fati dixit iniqui
deque fide questa est et crimine concita vano,
830 quod nihil est, metuit, metuit sine corpore nomen
et dolet infelix veluti de paelice vera.
Saepe tamen dubitat speratque miserrima falli[10]
indiciique fidem negat et, nisi viderit ipsa,[11]
damnatura sui non est delicta mariti.
835 Postera depulerant Aurorae lumina noctem:[12]
egredior silvasque peto victorque per herbas
“Aura, veni” dixi “nostroque medere labori!”
Et subito gemitus inter mea verba videbar
nescio quos audisse: “Veni” tamen “optima” dicens,[13]
840 fronde levem rursus strepitum faciente caduca
sum ratus esse feram telumque volatile misi:
Procris erat medioque tenens in pectore vulnus
“Ei mihi!” conclamat. Vox est ubi cognita fidae
coniugis, ad vocem praeceps amensque cucurri:
845 semianimem et sparsas foedantem sanguine vestes[14]
et sua (me miserum!) de vulnere dona trahentem
invenio corpusque meo mihi carius ulnis
mollibus attollo scissaque a pectore veste[15]
vulnera saeva ligo conorque inhibere cruorem,
850 neu me morte sua sceleratum deserat, oro.
Viribus illa carens et iam moribunda coegit
haec se pauca loqui: “Per nostri foedera lecti
perque deos supplex oro superosque meosque,
per siquid merui de te bene, perque manentem
855 nunc quoque, cum pereo, causam mihi mortis, amorem,
ne thalamis Auram patiare innubere nostris.”
Dixit, et errorem tum denique nominis esse
et sensi et docui. Sed quid docuisse iuvabat?
Labitur, et parvae fugiunt cum sanguine vires.
860 Dumque aliquid spectare potest, me spectat et in me
infelicem animam nostroque exhalat in ore;
sed vultu meliore mori secura videtur.’
Flentibus haec lacrimans heros memorabat: et ecce
Aeacus ingreditur duplici cum prole novoque
865 milite, quem Cephalus cum fortibus accipit armis.
[1] famuli…equi=famulos…equos
[2] solebant=sinebam
[3] umbras=auras
[4] exibat…auram=exhalat…aura=exhalat…auram
[5] venias=nenias
[6] magna=blanda
[7] capiatur=captatur=captetur
[8] me…amare=mihi…amari=mihi…amori
[9] extemplo=exemplo; ficti=facti
[10] speratque=speransque=sperasse=metuitque
[11] indiciique=indictique=indicioque
[12] Postera=Postquam; depulerant=detulerant
[13] dicens=dixi
[14] sparsas…vestes=sparsos…vultus
[15] mollibus=sontibus
她断然不会放弃我,即使朱庇特求爱,
也没女人能俘虏我,即使维纳斯亲自来。
我们的胸中燃烧着同样热烈的火焰。
当初日的光芒击中群山之巅,我习惯
805 怀着年轻的激情到森林之中去狩猎,
但是我既不让仆人、马匹或者嗅觉
敏锐的犬只跟随,也不带多结的网罗,
有了标枪便无忧。等到右手已收获
足够的猎物,我就寻找凉爽的树荫
810 以及从幽冷山谷里面吹来的清风。
温柔的清风是我的追求,当酷热难耐,
我期待清风,它纾缓我的劳累和倦怠。
‘风啊,你快来,’我记得自己常这样呼唤,
‘给我快乐,钻入我怀里,我的心肝,
815 和平时一样,驱除这让我燃烧的热火。’
或许我还添加了(命运如此驱策我)
更多亲昵的说法。‘你是我最大的快乐,’
我常说,‘你恢复我的精力,给我慰藉,
你让我更加爱恋森林和荒寂之地,
820 我的脸永远会渴求你那甜美的气息。’
这些暧昧的话语被某位偷听者误解,
以为我反复念叨的‘风’是某位宁芙的
名字,武断地相信她就是我的情人。
冒失的泄密者为了一宗想象的绯闻,
825 立刻将此事偷偷告知普罗克里丝。
爱是轻信的东西。我听说,意外的打击
竟然让她晕倒了,良久以后才醒来。
她说自己太可怜,被残酷的命运伤害,
谴责我不忠。她因为一个空洞的指控[1]
830 而激动,而恐惧,恐惧没有身体的名,
仿佛有真正的情敌而痛苦,而终日悲伤。
但她也经常怀疑,最苦闷之时也希望
自己受了骗,不相信消息,若不能亲见,
便不肯贸然谴责自己丈夫的背叛。
835 第二天黎明的天光已经驱走黑暗,
我又去林间打猎,得手之后,在草间
喊道,‘风,来吧,治愈我的疼痛!’
说话之际,我似乎忽然听到某种
异样的呻吟声,但我又喊,‘来吧,宝贝!’
840 落叶又一次发出窸窣的声响,我以为
是野兽在动,就扔出投枪,它凌空飞去,
却刺中普罗克里丝,她伤在胸口,惊呼,
‘我惨了!’当我辨认出爱妻的声音,迅即
发疯似的朝着她飞跑。她奄奄一息,
845 散乱的衣裳上溅满了鲜血,正从伤口
拔出她送我的礼物(这让我如何承受!)。
我用温柔的手臂扶起她宝贵的身躯
(比我自己还宝贵),扯破胸前的衣服,
为她包扎残忍的伤口,试图止住血,
850 祈求她别抛下我,别让我背负这罪恶。
力气即将耗尽,死迫在眉睫,她强迫
自己说出这些话:‘凭着婚姻的盟约,
凭着天上的诸神和我自己的神灵,
凭着我为你做的一切,凭着这死因——
855 那就是我垂死之际仍然不变的爱情,
我请求你别让‘风’与你永结同心。’
这时我才意识误会竟源于这名字,
赶紧澄清。可如今澄清又有何益?
她倒在怀中,微弱的体力随血流逝。
860 她还能睁眼的时候,一直看着我,凝视
我的脸,在我唇间呼出她可怜的灵魂。
不过,她死时似乎没忧虑,面容平静。”
刻帕罗斯流着泪讲述,听者也涕泣。
这时,埃阿科斯进来了,带着儿子
865 和兵甲威壮的新兵,交给刻帕罗斯。
[1] 或许“风”(Aura)让她觉得这位想象中的女人与情敌黎明女神奥罗拉(Aurora)有关。