《變形記》第7卷801-865行

nec Iovis illa meo thalamos praeferret amori,
nec, me quae caperet, non si Venus ipsa veniret,
ulla erat; aequales urebant pectora flammae.
Sole fere radiis feriente cacumina primis
805 venatum in silvas iuvenaliter ire solebam,
nec mecum famuli nec equi nec naribus acres[1]
ire canes nec lina sequi nodosa solebant:[2]
tutus eram iaculo; sed cum satiata ferinae
dextera caedis erat, repetebam frigus et umbras[3]
810 et quae de gelidis exibat vallibus auram.[4]
Aura petebatur medio mihi lenis in aestu,
auram exspectabam, requies erat illa labori.
“Aura” (recordor enim) “venias” cantare solebam,[5]
“Meque iuves intresque sinus, gratissima, nostros,
815 utque facis, relevare velis, quibus urimur, aestus.”
Forsitan addiderim (sic me mea fata trahebant)
blanditias plures et “Tu mihi magna voluptas”[6]
dicere sim solitus “tu me reficisque fovesque,
tu facis, ut silvas, ut amem loca sola, meoque
820 spiritus iste tuus semper capiatur ab ore.”[7]
Vocibus ambiguis deceptam praebuit aurem
nescio quis nomenque aurae tam saepe vocatum
esse putat nymphae, nympham me credit amare.[8]
Criminis extemplo ficti temerarius index[9]
825 Procrin adit linguaque refert audita susurra.
Credula res amor est: subito conlapsa dolore,
ut mihi narratur, cecidit longoque refecta
tempore se miseram, se fati dixit iniqui
deque fide questa est et crimine concita vano,
830 quod nihil est, metuit, metuit sine corpore nomen
et dolet infelix veluti de paelice vera.
Saepe tamen dubitat speratque miserrima falli[10]
indiciique fidem negat et, nisi viderit ipsa,[11]
damnatura sui non est delicta mariti.
835 Postera depulerant Aurorae lumina noctem:[12]
egredior silvasque peto victorque per herbas
“Aura, veni” dixi “nostroque medere labori!”
Et subito gemitus inter mea verba videbar
nescio quos audisse: “Veni” tamen “optima” dicens,[13]
840 fronde levem rursus strepitum faciente caduca
sum ratus esse feram telumque volatile misi:
Procris erat medioque tenens in pectore vulnus
“Ei mihi!” conclamat. Vox est ubi cognita fidae
coniugis, ad vocem praeceps amensque cucurri:
845 semianimem et sparsas foedantem sanguine vestes[14]
et sua (me miserum!) de vulnere dona trahentem
invenio corpusque meo mihi carius ulnis
mollibus attollo scissaque a pectore veste[15]
vulnera saeva ligo conorque inhibere cruorem,
850 neu me morte sua sceleratum deserat, oro.
Viribus illa carens et iam moribunda coegit
haec se pauca loqui: “Per nostri foedera lecti
perque deos supplex oro superosque meosque,
per siquid merui de te bene, perque manentem
855 nunc quoque, cum pereo, causam mihi mortis, amorem,
ne thalamis Auram patiare innubere nostris.”
Dixit, et errorem tum denique nominis esse
et sensi et docui. Sed quid docuisse iuvabat?
Labitur, et parvae fugiunt cum sanguine vires.
860 Dumque aliquid spectare potest, me spectat et in me
infelicem animam nostroque exhalat in ore;
sed vultu meliore mori secura videtur.’
Flentibus haec lacrimans heros memorabat: et ecce
Aeacus ingreditur duplici cum prole novoque
865 milite, quem Cephalus cum fortibus accipit armis.

[1] famuli…equi=famulos…equos
[2] solebant=sinebam
[3] umbras=auras
[4] exibat…auram=exhalat…aura=exhalat…auram
[5] venias=nenias
[6] magna=blanda
[7] capiatur=captatur=captetur
[8] me…amare=mihi…amari=mihi…amori
[9] extemplo=exemplo; ficti=facti
[10] speratque=speransque=sperasse=metuitque
[11] indiciique=indictique=indicioque
[12] Postera=Postquam; depulerant=detulerant
[13] dicens=dixi
[14] sparsas…vestes=sparsos…vultus
[15] mollibus=sontibus

她斷然不會放棄我,即使朱庇特求愛,
也沒女人能俘虜我,即使維納斯親自來。
我們的胸中燃燒着同樣熱烈的火焰。
當初日的光芒擊中群山之巔,我習慣
805 懷着年輕的激情到森林之中去狩獵,
但是我既不讓僕人、馬匹或者嗅覺
敏銳的犬只跟隨,也不帶多結的網羅,
有了標槍便無憂。等到右手已收穫
足夠的獵物,我就尋找涼爽的樹蔭
810 以及從幽冷山谷裡面吹來的清風。
溫柔的清風是我的追求,當酷熱難耐,
我期待清風,它紓緩我的勞累和倦怠。
‘風啊,你快來,’我記得自己常這樣呼喚,
‘給我快樂,鑽入我懷裡,我的心肝,
815 和平時一樣,驅除這讓我燃燒的熱火。’
或許我還添加了(命運如此驅策我)
更多親昵的說法。‘你是我最大的快樂,’
我常說,‘你恢復我的精力,給我慰藉,
你讓我更加愛戀森林和荒寂之地,
820 我的臉永遠會渴求你那甜美的氣息。’
這些曖昧的話語被某位偷聽者誤解,
以為我反覆念叨的‘風’是某位寧芙的
名字,武斷地相信她就是我的情人。
冒失的泄密者為了一宗想象的緋聞,
825 立刻將此事偷偷告知普羅克里絲。
愛是輕信的東西。我聽說,意外的打擊
竟然讓她暈倒了,良久以後才醒來。
她說自己太可憐,被殘酷的命運傷害,
譴責我不忠。她因為一個空洞的指控[1]
830 而激動,而恐懼,恐懼沒有身體的名,
彷彿有真正的情敵而痛苦,而終日悲傷。
但她也經常懷疑,最苦悶之時也希望
自己受了騙,不相信消息,若不能親見,
便不肯貿然譴責自己丈夫的背叛。
835 第二天黎明的天光已經驅走黑暗,
我又去林間打獵,得手之後,在草間
喊道,‘風,來吧,治癒我的疼痛!’
說話之際,我似乎忽然聽到某種
異樣的呻吟聲,但我又喊,‘來吧,寶貝!’
840 落葉又一次發出窸窣的聲響,我以為
是野獸在動,就扔出投槍,它凌空飛去,
卻刺中普羅克里絲,她傷在胸口,驚呼,
‘我慘了!’當我辨認出愛妻的聲音,迅即
發瘋似的朝着她飛跑。她奄奄一息,
845 散亂的衣裳上濺滿了鮮血,正從傷口
拔出她送我的禮物(這讓我如何承受!)。
我用溫柔的手臂扶起她寶貴的身軀
(比我自己還寶貴),扯破胸前的衣服,
為她包紮殘忍的傷口,試圖止住血,
850 祈求她別拋下我,別讓我背負這罪惡。
力氣即將耗盡,死迫在眉睫,她強迫
自己說出這些話:‘憑着婚姻的盟約,
憑着天上的諸神和我自己的神靈,
憑着我為你做的一切,憑着這死因——
855 那就是我垂死之際仍然不變的愛情,
我請求你別讓‘風’與你永結同心。’
這時我才意識誤會竟源於這名字,
趕緊澄清。可如今澄清又有何益?
她倒在懷中,微弱的體力隨血流逝。
860 她還能睜眼的時候,一直看着我,凝視
我的臉,在我唇間呼出她可憐的靈魂。
不過,她死時似乎沒憂慮,面容平靜。”
刻帕羅斯流着淚講述,聽者也涕泣。
這時,埃阿科斯進來了,帶著兒子
865 和兵甲威壯的新兵,交給刻帕羅斯。

[1] 或許“風”(Aura)讓她覺得這位想象中的女人與情敵黎明女神奧羅拉(Aurora)有關。