caespite cinguntur semperque virentibus herbis.
Nympha colit, sed nec venatibus apta nec arcus
flectere quae soleat nec quae contendere cursu
solaque naiadum celeri non nota Dianae.
305 Saepe suas illi fama est dixisse sorores:
“Salmaci, vel iaculum, vel pictas sume pharetras
et tua cum duris venatibus otia misce.”
Nec iaculum sumit nec pictas illa pharetras
nec sua cum duris venatibus otia miscet;
310 sed modo fonte suo formosos perluit artus,
saepe Cytoriaco deducit pectine crines
et quid se deceat spectatas consulit undas.
Nunc perlucenti circumdata corpus amictu
mollibus aut foliis aut mollibus incubat herbis;
315 saepe legit flores. Et tunc quoque forte legebat,
cum puerum vidit visumque optavit habere.
Nec tamen ante adiit, etsi properabat adire,
quam se composuit, quam circumspexit amictus
et finxit vultum et meruit formosa videri.
320 Tunc sic orsa loqui: “Puer o dignissime credi
esse deus, seu tu deus es, potes esse Cupido,
sive es mortalis, qui te genuere, beati
et frater felix et fortunata profecto,
siqua tibi soror est, et quae dedit ubera nutrix;
325 sed longe cunctis longeque beatior illa,
siqua tibi sponsa est, siquam dignabere taeda!
Haec tibi sive aliqua est, mea sit furtiva voluptas;
seu nulla est, ego sim thalamumque ineamus eundem.”
Nais ab his tacuit; pueri rubor ora notavit
330 (nescit enim quid amor); sed et erubuisse decebat.
Hic color aprica pendentibus arbore pomis
aut ebori tincto est aut sub candore rubenti
cum frustra resonant aera auxiliaria, lunae.
Poscenti nymphae sine fine sororia saltem
335 oscula iamque manus ad eburnea colla ferenti:
“Desinis? an fugio tecumque” ait “ista relinquo?”
Salmacis extimuit: “Loca” que “haec tibi libera trado,
hospes” ait simulatque gradu discedere verso;
tum quoque respiciens fruticumque recondita silva
340 delituit flexumque genu submisit. At ille,
scilicet ut vacuis et inobservatus in herbis,
huc it et hinc illuc et in alludentibus undis
summa pedum taloque tenus vestigia tingit;
nec mora, temperie blandarum captus aquarum
345 mollia de tenero velamina corpore ponit.
Tum vero placuit nudaeque cupidine formae
Salmacis exarsit; flagrant quoque lumina nymphae,
non aliter quam cum puro nitidissimus orbe
opposita speculi referitur imagine Phoebus;
350 vixque moram patitur, vix iam sua gaudia differt,
iam cupit amplecti, iam se male continet amens.
Ille cavis velox applauso corpore palmis
desilit in latices alternaque bracchia ducens
in liquidis translucet aquis, ut eburnea siquis
355 signa tegat claro vel candida lilia vitro.
“Vicimus et meus est!” exclamat Nais et, omni
veste procul iacta, mediis immittitur undis
pugnantemque tenet luctantiaque oscula carpit
subiectatque manus invitaque pectora tangit
360 et nunc hac iuveni, nunc circumfunditur illac.
Denique nitentem contra elabique volentem
implicat ut serpens quam regia sustinet ales
sublimemque rapit; pendens caput illa pedesque
alligat et cauda spatiantes implicat alas;
365 utve solent hederae longos intexere truncos,
utque sub aequoribus deprensum polypus hostem
continet ex omni dimissis parte flagellis.
Perstat Atlantiades sperataque gaudia nymphae
denegat; illa premit commissaque corpore toto
370 sicut inhaerebat: “Pugnes licet, improbe,” dixit
“non tamen effugies; ita di iubeatis et istum
nulla dies a me nec me deducat ab isto!”
Vota suos habuere deos; nam mixta duorum
corpora iunguntur faciesque inducitur illis
375 una. Velut, siquis conducat cortice ramos,
crescendo iungi pariterque adolescere cernit;
sic ubi complexu coierunt membra tenaci,
nec duo sunt sed forma duplex, nec femina dici
nec puer ut possit; neutrumque et utrumque videtur.[1]
380 Ergo ubi se liquidas, quo vir descenderat, undas
semimarem fecisse videt mollitaque in illis
membra, manus tendens, sed iam non voce virili,
Hermaphroditus ait: “Nato date munera vestro,
et pater et genetrix, amborum nomen habenti;
385 quisquis in hos fontes vir venerit, exeat inde
semivir et tactis subito mollescat in undis.”
Motus uterque parens nati rata verba biformis
fecit et incesto fontem medicamine tinxit.’
Finis erat dictis; et adhuc Minyeia proles
390 urget opus spernitque deum festumque profanat,
tympana cum subito non apparentia raucis
obstrepuere sonis et adunco tibia cornu
tinnulaque aera sonant et olent murraeque crocique;
resque fide maior, coepere virescere telae
395 inque hederae faciem pendens frondescere vestis.
Pars abit in vites et quae modo fila fuerunt
palmite mutantur; de stamine pampinus exit;
purpura fulgorem pictis accommodat uvis.
Iamque dies exactus erat tempusque subibat,
400 quod tu nec tenebras nec posses dicere lucem,

[1] videtur=videntur