nonne uides etiam quos mutua saepe uoluptas
uinxit, ut in uinclis communibus excrucientur?
in triuiis cum saepe canes, discedere auentis,
1210 diuorsi cupide summis ex uiribus tendunt,
1204 quom interea ualidis Veneris compagibus haerent!
1205 quod facerent numquam, nisi mutua gaudia nossent,
quae iacere in fraudem possent uinctosque tenere.
quare etiam atque etiam, ut dico, est communis uoluptas.
et commiscendo quom semine forte uirilem
femina uim uicit subita ui corripuitque,
1211 tum similes matrum materno semine fiunt,
ut patribus patrio. sed quos utriusque figurae
esse uides, iuxtim miscentes uulta parentum,
corpore de patrio et materno sanguine crescunt,
1215 semina cum Veneris stimulis excita per artus
obuia conflixit conspirans mutuus ardor,
et neque utrum superauit eorum nec superatumst.
fit quoque ut interdum similes existere auorum
possint et referant proauorum saepe figuras,
1220 propterea quia multa modis primordia multis
mixta suo celant in corpore saepe parentis,
quae patribus patres tradunt a stirpe profecta.
inde Venus uaria producit sorte figuras
1224 maiorumque refert uoltus uocesque comasque,
1227 et muliebre oritur patrio de semine saeclum,
1228 maternoque mares existunt corpore creti.
1225 quandoquidem nihilo magis haec de semine certo
fiunt quam facies et corpora membraque nobis.
1229 semper enim partus duplici de semine constat,
1230 atque utri similest magis id quodcumque creatur,
eius habet plus parte aequa—quod cernere possis,
siue uirum suboles siuest muliebris origo.
nec diuina satum genitalem numina cuiquam
absterrent, ‘pater’ a gnatis ne dulcibus umquam
1235 appelletur et ut sterili Venere exigat aeuom—
quod plerumque putant et multo sanguine maesti
conspergunt aras adolentque altaria donis,
ut grauidas reddant uxores semine largo.
nequiquam diuom numen sortisque fatigant.
1240 nam steriles nimium crasso sunt semine partim
et liquido praeter iustum tenuique uicissim.
tenue locis quia non potis est adfigere adhaesum,
liquitur extemplo et reuocatum cedit abortu.
crassius hinc porro quoniam concretius aequo
1245 mittitur, aut non tam prolixo prouolat ictu
aut penetrare locos aeque nequit aut penetratum
aegre admiscetur muliebri semine semen.
nam multum harmoniae Veneris differre uidentur,
atque alias alii complent magis, ex aliisque
1250 succipiunt aliae pondus magis inque grauescunt.
et multae steriles Hymenaeis ante fuerunt
pluribus, et nactae post sunt tamen, unde puellos
suscipere et partu possent ditescere dulci.
et quibus ante domi fecundae saepe nequissent
1255 uxoris parere, inuentast illis quoque compar
natura, ut possent gnatis munire senectam.
usque adeo magni refert, ut semina possint
seminibus commisceri genitaliter apta,
crassaque conueniant liquidis et liquida crassis.
1260 atque in eo refert quo uictu uita colatur.
namque aliis rebus concrescunt semina membris
atque aliis extenuantur tabentque uicissim.
et quibus ipsa modis tractetur blanda uoluptas,
id quoque permagni refert. nam more ferarum
1265 quadrupedumque magis ritu plerumque putantur
concipere uxores, quia sic loca sumere possunt,
pectoribus positis, sublatis semina lumbis.
nec molles opus sunt motus uxoribus hilum.
nam mulier prohibet se concipere atque repugnat,
1270 clunibus ipsa uiri Venerem si laeta retractat
atque exossato ciet omni pectore fluctus.[1]
eicit enim sulcum recta regione uiaque
uomeris, atque locis auertit seminis ictum.
idque sua causa consuerunt scorta moueri,
1275 ne complerentur crebro grauidaeque iacerent,
et simul ipsa uiris Venus ut concinnior esset—
coniugibus quod nil nostris opus esse uidetur.
nec diuinitus interdum Venerisque sagittis
deteriore fit ut forma muliercula ametur.
1280 nam facit ipsa suis interdum femina factis
morigerisque modis et munde corpore culto,
ut facile insuescat te secum degere uitam.[2]
quod superest, consuetudo concinnat amorem.
nam leuiter quamuis quod crebro tunditur ictu,
1285 uincitur in longo spatio tamen atque labascit.
nonne uides etiam guttas in saxa cadentis
umoris longo in spatio pertundere saxa?
[1] pectore=corpore (Clausen)
[2] secum degere=secum quem degree (Orth)
你不曾看見動物被相互的愉悅綁縛,
經常也在共同的鎖鏈里忍受折磨?
時有雌犬與雄犬在街衢,急於分離,
1210 雖然用盡全力朝相反的方向拉扯,[1]
1204 卻被維納斯強大的鐐銬死死禁錮!
1205 它們永不會交合,倘若沒有共同的
快樂迫使它們鑽入欺騙的網羅。
所以我一再重申,這愉悅雙方都享受。
女人若在與男人混合精液的時候[2]
碰巧爆發出力量,讓對方受自己控制,
1211 孩子就會從母親發源,與母親相似
(從父親發源也同理)。你也能看見同時
像父母的孩子,混合雙方的面容特徵,
受到父親身體和母親血液的滋養,
1215 那是因為維納斯在全身喚醒和召集的
種子在同步的熾熱慾望里衝撞聚合,
沒有一方佔上風,或者臣服於對方。[3]
有時後代也可能與祖父外貌相似,[4]
甚至再向前,彷彿再現曾祖的身形,
1220 因為他們父母的軀體裡面經常
隱藏着以多種方式混合的多種原子,
它們從家族古代萌芽,世代相傳。
維納斯通過各種機緣複製形象,
1224 帶回祖先的面容、聲音甚至頭髮。
1227 女性後代同樣肇始於父親的種子,[5]
1228 男性孩子同樣成形於母親的身體,
1225 因為性別特徵和我們的面容、軀幹
和四肢都以父母確定的種子為起源;
任何胚胎都需要雙方的種子參加,
1230 誕生的孩子更像誰,誰的種子自然
就佔有過半的份額——正如你能夠判斷,
分娩出來的嬰兒是男孩還是女孩。
諸神的意志並不能剝奪任何人的生育[6]
能力,阻止他從可愛的孩子那裡獲得
1235 “父親”的名號,讓他的婚姻永無後代——
人們卻普遍這樣想,傷心之時在神壇
灑滿牛羊的鮮血,堆滿豐盛的禮物,
祈求他們的妻子能懷孕,能不斷生產。
這無非徒然攪擾神靈和神聖的占卜:
1240 不能生育或者是因為精液太濃稠,
或者相反,精液太清淡,猶如水流。
太稀則無法在恰當的地方黏附留存,
立刻散開,被驅逐出來,無功而返;
而如果分泌的精液過於接近糊狀,
1245 它就不能在一次噴射中飛得足夠遠,
或者無法滲入合適的地方,或者
滲入後精液很難和女人的種子融合。
因為交歡雙方的匹配似乎很關鍵:[7]
某些男人更容易讓某些女人受孕,
1250 某些女人更適合與某些男人行房。
許多女人經歷了數次無結晶的婚姻,
卻最終與新的伴侶如願以償,懷上
孩子,有了甜蜜的後代,嘗到幸福。
有些男人,配偶以前無論多豐饒,
1255 都未有後嗣,也終於找到合適的女人,
讓自己的晚年有了兒子可以依靠。
這樣的對應至關重要,好讓男女的
種子能和諧交融,迎接生命的孕育,
無論是陽濃陰稀,還是陰濃陽稀。
1260 在這一點上,日常的飲食影響甚巨。
有些食物會增加肢體里黏液的密度,
有些則會稀釋它,讓它變得淡薄。
以何種姿勢進行這種愉悅的遊戲,
也極其重要。人們普遍認為,妻子
1265 採用野獸和其他四足動物的體位
更容易受孕,因為胸部前傾,陰部
抬高,這時精液能輕鬆進入目的地。
但忘情的扭動對女人沒有絲毫益處,
如此做對於懷孕只能是一種阻礙:
1270 當她迷醉地旋轉臀部,研磨性器,
晃動柔軟的乳房,激發慾望的潮水,
此時她的犁溝會偏離犁鏵的線路,
於是就使得精液難射入恰當的位置。
所以妓女喜好此道是為了自己,
1275 以免頻繁受孕,被迫困在產榻上,
同時也能讓男人更享受交合的過程——
而這對我們的妻子而言並無價值。
有時並非由於神意或維納斯的箭矢,[8]
姿色平平的女人也能夠贏得愛情。
1280 這樣的妻子是憑藉自己良善的言行、
體貼的處事方式和整潔雅緻的打扮
輕鬆打動你,讓你甘願一生相伴。
不僅如此,習慣也讓愛變得迷人,
無論受到的頻繁衝擊本身多麼輕,
1285 天長日久,物體也終會無法支撐。
你難道不曾看見水滴在石頭上面,
經過漫長的時光也能鑿出一個孔?
[1] 抄本中的這一行位置有誤,挪到這裡,成為實際的1204行,後面的1204-1209行依次變成實際的1205-1210行。
[2] 1208(實際的1209)-1277行討論與生殖和交合相關的多個問題。古代西方的畢達哥拉斯、德謨克利特、伊壁鳩魯等人都斷言,女人也會射精。
[3] 原文的neque utrum=neutrum(兩者都不)。
[4] 此前的亞里士多德曾提到隔代遺傳的話題,參考《動物之生殖》(De Generatione Animalium 769a.23-b.10)。
[5] 抄本中的1227和1228行位置有誤,挪到這裡,成為實際的1225和1226行,後面的1225和1226行依次成為實際的1227和1228行。
[6] 在1233-1277行盧克萊修提出,不孕與神意無關,是男女的生殖條件不匹配導致的。
[7] 這種解釋是錯誤的,現代科學認為,任何健康的精子都能與健康的卵子結合,不存在匹配問題。
[8] 1278-1287行討論了習慣在愛情和婚姻中的作用。