奥维德《黑海书简》第4部第15首



Si quis adhuc usquam nostri non inmemor extat,
quidve relegatus Naso requirit agam:
Caesaribus vitam, Sexto debere salutem
me sciat. A superis hic mihi primus erit.
5 Tempora nam miserae complectar ut omnia vitae,
a meritis eius pars mihi nulla vacat.
Quae numero tot sunt quot in horto fertilis arui
punica sub lento cortice grana rubent,
Africa quot segetes, quot Tmolia terra racemos,
10 quot Sicyon bacas, quot parit Hybla favos.
Confiteor: testere licet. Signate, Quirites!
Nil opus est legum viribus, ipse loquor.
Inter opes et me, parvam rem, pone paternas:
pars ego sum census quantulacumque tui.
15 Quam tua Trinacria est regnataque terra Philippo,
quam domus Augusto continuata foro,
quam tua, rus oculis domini, Campania, gratum,
quaeque relicta tibi, Sexte, vel empta tenes:
tam tuus en ego sum, cuius te munere tristi
20 non potes in Ponto dicere habere nihil.
Atque utinam possis et detur amicius arvum,
remque tuam ponas in meliore loco!
Quod quoniam in dis est, tempta lenire precando
numina perpetua quae pietate colis.
25 Erroris nam tu vix est discernere nostri
sis argumentum maius an auxilium.
Nec dubitans oro, sed flumine saepe secundo
augetur remis cursus euntis aquae.
Et pudet et metuo semperque eademque precari,
30 ne subeant animo taedia iusta tuo.
Verum quid faciam? Res inmoderata cupido est.
Da veniam vitio, mitis amice, meo.
Scribere saepe aliud cupiens delabor eodem:
ipsa locum per se littera nostra rogat.
35 Seu tamen effectus habitura est gratia, seu me
dura iubet gelido Parca sub axe mori:
semper inoblita repetam tua munera mente,
et mea me tellus audiet esse tuum.
Audiet et caelo posita est quaecumque sub ullo
40 (transit nostra feros si modo Musa Getas)
teque meae causam servatoremque salutis,
meque tuum libra norit et aere minus.

(致庞佩乌斯)[1]
 
如果现在世界上还有任何人记得我,
或者问放逐的纳索过得如何,
告诉他,我未死感谢恺撒,平安则归因
塞克斯图斯——我眼中他仅次于神。
5 即使我数遍悲惨生活的所有时日,
也没有一刻不曾受他的恩义。
它们多得数不清,就像肥沃花园里
藏在坚硬果皮下的殷红石榴籽,
或像北非的麦穗,吕底亚悬挂的葡萄[2]
10 西锡安的橄榄[3],希伯拉出产的蜂巢。
我告白,你可以见证。盖章吧,各位公民!
无需法律的强制,我宣布就行[4]
请把我算作你家族产业的微薄部分,
无论多渺小,我都是其中一份。
15 正如西西里或马其顿的那些土地属于你,
还有奥古斯都广场边的宅邸,
还有你眼睛深爱的坎帕尼亚的庄园,
以及你继承或购买的其他财产,
我也属于你,因为有这份可怜的赠礼,
20 你不能宣称在庞图斯没任何东西。
可我宁愿你能有一片更宜居的农庄,
能在更好的地方置办家当!
既然此事掌握在神手中,请为我求情,
打动你一直忠心侍奉的神灵。
25 因为我实在难以判断,你究竟更能
开脱我犯下的错误,还是证明?
我并非怀疑才求告,但缘河而下之时,
划桨也可让顺流的船更迅疾。
总请求同样的事情,我既羞惭也惶恐,
30 你若觉厌倦,也在情理之中。
但我能做什么?欲望不知道为自己设限。
温柔的朋友,原谅我的弱点。
经常我想写别的,却还是滑进沼泽,
是我的信要求换地方,不是我。
35 但无论你的影响是否起作用,还是
命运强令我在冰冷天极下离世,
我都永远记得你,念叨你对我的情义,
这片土地将知道我属于你。
天穹之下的每个国度也都会听闻——
40 倘若我的诗传出盖塔的边境——
是你给了我安全,也守护我的安全,
我是你的,你有主人的所有权。


[1] 庞佩乌斯对奥维德的帮助非常大,所以奥维德的感激也特别真切。
[2] 吕底亚(Lydia)的原文是Tmolia terra(特莫罗斯的土地),特莫罗斯山(Tmolus)周围的吕底亚地区以葡萄酒闻名。
[3] 西锡安(Sicyon)在科林斯以西11英里,以盛产橄榄著称。
[4] 奥维德仿效法律仪式,宣布自己成为对方的财产。