奥维德《黑海书简》第4部第6首



Quam legis, ex illis tibi venit epistula, Brute,
Nasonem nolles in quibus esse locis.
Sed tu quod nolles, voluit miserabile fatum.
Ei mihi! plus illud quam tua vota valet.
5 In Scythia nobis quinquennis olympias acta est:
iam tempus lustri transit in alterius.
Perstat enim Fortuna tenax votisque malignum
opponit nostris insidiosa[1] pedem.
Certus eras pro me, Fabiae laus, Maxime, gentis,
10 numen ad Augustum supplice voce loqui.
Occidis ante preces causamque ego, Maxime, mortis
(nec fuero tanti!) me reor esse tuae.
Iam timeo nostram cuiquam mandare salutem:
ipsum morte tua concidit auxilium.
15 Coeperat Augustus deceptae ignoscere culpae:
spem nostram terras deseruitque simul.
Quale tamen potui, de caelite, Brute, recenti
vestra procul positus carmen in ora dedi.
Quae prosit pietas utinam mihi sitque malorum
20 iam modus et sacrae mitior ira domus.
Te quoque idem liquido possum iurare precari,
o mihi non dubia cognite Brute nota.
Nam cum praestiteris verum mihi semper amorem,
hic tamen adverso tempore crevit amor.
25 Quique tuas pariter lacrimas nostrasque videret
passuros poenam crederet esse duos.
Lenem te miseris genuit natura nec ulli
mitius ingenium quam tibi, Brute, dedit:
ut, qui quid valeas ignoret Marte forensi,
30 posse tuo peragi vix putet ore reos.
Scilicet eiusdem est, quamvis pugnare videntur,
supplicibus facilem, sontibus esse trucem.
Cum tibi suscepta est legis vindicta severae,
verba velut tinctum[2] singula virus habent.
35 Hostibus eveniat quam sis violentus in armis
sentire et linguae tela subire tuae.
Quae tibi tam tenui cura limantur, ut omnes
istius ingenium corporis esse negent.
At si quem laedi fortuna cernis iniqua,
40 mollior est animo femina nulla tuo.
Hoc ego praecipue sensi, cum magna meorum
notitiam pars est infitiata mei.
Inmemor illorum, vestri non inmemor umquam,
qui mala solliciti nostra levatis ero.
45 Et prius hic nimium nobis conterminus Hister
in caput Euxino de mare vertet iter,
utque Thyesteae redeant si tempora mensae,
Solis ad Eoas currus agetur aquas,
quam quisquam vestrum qui me doluistis ademptum,
50 arguat ingratum non meminisse sui.
[1] insidiosa=invidiosa
[2] tinctum=tinctu

(致布鲁图斯)[1]
 
你读的这封信,布鲁图斯,来自你不愿
纳索栖身的那片遥远海岸,
然而你所不愿的,悲惨的命运已发话。
可惜啊,它比你的祷告更强大。
5 我在斯基泰已度过一个奥林匹亚[2]
眼看下一个五年又已出发。
执拗的时运始终不退让,我的希望
总被她阴险地使绊,恶意阻挡。
马克西姆斯,法比亚家族的荣耀,你[3]决定
10 为我向奥古斯都这位神求情,
却突然故去,我责怪自己导致你死亡——
虽然卑微的我没如此的分量。
我已经不敢把自己的平安托付任何人,
获救的可能已和你[4]一起消殒。
15 奥古斯都已开始原谅我无心的过失[5]
可他抛下了世界和我的希冀,
但我勉力为新升天的神[6]作了一首诗,
从远方寄给你朗诵,布鲁图斯。
愿这虔诚的举动能帮我,长久的折磨
20 能终结,神圣的家族能熄灭怒火。
我敢以良心发誓,你也正如此祷告,
你的人品我确定无疑地知晓。
虽然你对我的友谊一直都那么真诚,
但在危难时你的爱不减反增。
25 谁若曾目睹你和我同样悲伤地啼哭,
一定会相信两人将一起放逐。
天性让你同情不幸者,它不曾给别人
比你,布鲁图斯,更柔软的心。
如果谁从未见识你威武的法庭论战,
30 很难想象你的嘴让被告胆寒。
事实上,虽然这两点看似彼此冲突,
人却能对善者温存,对恶者冷酷。
当你决心为严厉的法律挺身而出,
你用的每个词语都仿佛浸过毒。
35 愿敌人都领教你手执兵器的勇猛凶悍,
都忍受你舌头射出的凌厉飞箭。
这些武器你都会无比精细地打磨,
所有人都不信这与你体质相合[7]
但你若看见谁被不公的时运欺凌,
40 就没有女人比得上你的温情。
我对这一点体会最深,因为大多数
熟识的人都声称与我是陌路。
我不会记住他们,却永远不会忘记
你们急切纾缓我痛苦的情义。
45 即使紧邻我的希斯特掉头西流,
从欧克辛海岸回到它的源头,
即使图埃斯特人肉宴的时代重回,
太阳的马车向东方的大海倒飞[8]
你们这些哀悼我放逐的人里也不会
50 有谁指控,我忘记了他的恩惠。


[1] 这首诗突出的不是布鲁图斯的文学批评才能,而是他的法庭演说技巧。
[2] 即五年,参考《哀歌集》第四部第十首第98行的注释。
[3] 指法比乌斯——最愿意帮助奥维德、也最有影响力的朋友。
[4] 仍指法比乌斯。
[5] 至少这是奥维德的感觉。
[6] 指屋大维,他几乎紧跟法比乌斯去世。
[7] Green(2005)认为,这里奥维德友好地调侃对方腰围很宽,因为“精细”(tenuis)的基本意思就是“苗条”。
[8] 参考《哀歌集》第二部第392行的注释。