奥维德《黑海书简》第3部第9首



Quod sit in his eadem sententia, Brute, libellis,
carmina nescio quem carpere nostra refers:
nil nisi me terra fruar ut propiore rogare ,
et quam sim denso cinctus ab hoste loqui.
5 O! quam de multis vitium reprehenditur unum!
Hoc peccat solum si mea Musa, bene est.
Ipse ego librorum video delicta meorum,
cum sua plus iusto carmina quisque probet.
Auctor opus laudat: sic forsitan Agrius olim
10 Thersiten facie dixerit esse bona.
Iudicium tamen hic nostrum non decipit error,
nec quicquid genui protinus illud amo.
Cur igitur, si me video delinquere, peccem,
et patiar scripto crimen inesse rogas?
15 Non eadem ratio est sentire et demere morbos.
Sensus inest cunctis, tollitur arte malum.
Saepe aliquod verbum cupiens mutare reliqui,
iudicium vires destituuntque meum.
Saepe piget (quid enim dubitem tibi vera fateri?)
20 corrigere et longi ferre laboris onus.
Scribentem iuvat ipse labor[1] minuitque laborem,
cumque suo crescens pectore fervet opus.
Corrigere ut[2] res est tanto magis ardua quanto
magnus Aristarcho maior Homerus erat,
25 sic animum lento curarum frigore laedit
et[3] cupidi cursus frena retentat equi.
Atque ita di mites minuant mihi Caesaris iram,
ossaque pacata nostra tegantur humo,
ut mihi conanti nonnumquam intendere curas
30 fortunae species obstat acerba meae,
vixque mihi videor faciam qui[4] carmina sanus,
inque feris curem corrigere illa Getis.
Nil tamen e scriptis magis excusabile nostris,
quam sensus cunctis paene quod unus inest.
35 Laeta fere laetus cecini, cano tristia tristis:
conveniens operi tempus utrumque suo est.
Quid nisi de vitio scribam regionis amarae,
utque loco moriar commodiore precer?
Cum totiens eadem dicam, vix audior ulli
40 verbaque profectu dissimulata carent.
Et tamen haec eadem cum sint, non scripsimus[5] isdem
unaque per plures uox mea temptat opem.
An, ne bis sensum lector reperiret eundem,
unus amicorum, Brute, rogandus eras[6]?
45 Non fuit hoc tanti, confesso ignoscite, docti:
Vilior est operis fama salute mea.
Denique materiam quam[7] quis sibi finxerit ipse,
arbitrio variat multa poeta suo.
Musa mea est index nimium quoque vera malorum,
50 atque incorrupti pondera testis habet.
Nec liber ut fieret, sed uti sua cuique daretur
littera, propositum curaque nostra fuit.
Postmodo conlectas utcumque sine ordine iunxi:
hoc opus electum ne mihi forte putes.
55 Da veniam scriptis, quorum non gloria nobis
causa, sed utilitas officiumque fuit.
[1] labor=favor
[2] ut=et=at
[3] et=ut
[4] qui=quod=cum
[5] scripsimus=scribimus=scribitur
[6] eras=erat
[7] quam=cum

(致布鲁图斯)[1]
 
你来信告诉我,布鲁图斯,有人批评
我的诗,说里面全是相同的内容,
无非请求让我去一个更近的放逐地,
或描绘周围如何密布着蛮敌。
5 那么多缺点,他独独揪住这个不放!
如果我的诗只有这个错,那太棒。
我自己早察觉这些诗篇的种种遗憾,
虽然敝帚自珍每个人都难免。
作者总赞美作品,古时的阿格里俄斯
10 或许就说过忒耳西特斯是美男子[2]
但我的判断并没被这样的错误扭曲,
也不会一写出什么,就心生爱慕。
你会问,既然我知道自己有错,为何
继续犯,任凭作品被世人指责?
15 察觉和治疗疾病并非同一种方式,
人皆能察觉,治疗却需要技艺。
我经常想改某个词,最后却原封不动,
判断虽无差,我的能力却困窘。
修改常让我反胃——真相我何必向你
20 隐瞒——它意味着忍受漫长的苦役。
写作的艰辛伴随着愉悦,便不觉艰辛,
诗篇渐生长,温暖了作者的心。
而修改却比写作困难得多,其差别
如伟大的荷马之于阿利斯塔克[3]
25 焦虑的寒意缓缓渗透,伤害了灵魂,
用缰绳遏止了骏马梦想的驰骋。
可是,愿仁慈的神平息恺撒的怒气,
让我能埋骨于某片太平之地,
因为我不止一次试图专注地工作,
30 厄运残忍的影像总来阻拦我,
我便会觉得,自己在野蛮的盖塔人中间
写诗并费力修改,是不是疯癫?
然而,我的作品最应当原谅的缺点
就是相同的想法不断重现。
35 快乐时我的诗快乐,悲伤时我的诗悲伤,
时节不一样,作品自然也不一样。
我应该写什么,除了这可怕土地的苦楚?
除了祈求我死在更文明的地域?
虽然我重复许多遍,可是有谁真听见?
40 被人冷落的话语全部是徒然。
再说,内容虽不变,每次的收信人却在变,
我一个声音是向许多人求援[4]
难道为了读者不觉得雷同,就只许
我单独向你,布鲁图斯,呼吁?
45 得不偿失!博学者,原谅我这样的告白,
若能得平安,名声又何须介怀?
而且,诗人为自己塑造的主题,总会按
自己的趣味替换出许多颜面。
我的缪斯最真实地反映了我的不幸,
50 她是讲信义、不可收买的证人。
我的目的和计划本不是写一部作品,
而是给每位朋友寄去一封信,
事后才汇集起来,也不讲什么位次,
以免你们觉得我刻意编辑[5]
55 请宽容对待,它们追求的不是荣誉,
而是功用,以及我应尽的义务。


[1] 如果将《黑海书简》前三部视为一个整体,那么序诗和跋诗的收信人都是布鲁图斯——奥维德在罗马的文学代表。Cunningham(1958)指出,这首诗为诗歌缺点的辩护方式很有意思。奥维德宣称,他的放逐诗歌的确单调,但这种单调恰好是这些诗的内容和形式的要求。另外,他为天才(ingenium)和技艺(ars)设置了分工,第一稿主要是天才的产物,修改的时候技艺才以判断力的方式发生作用。
[2] 忒耳西特斯(Thersites)按照荷马的说法,是参加特洛伊战争的希腊人中最丑的一位,阿格里俄斯(Agrius)是他父亲。
[3] 阿利斯塔克(Aristarchus,前217-前145)是亚历山大图书馆馆长,文本批评的开创者,他以编辑荷马史诗的学术版本而闻名。在这个比较中,“修改”意味着“技艺”或批评功能,“写作”代表“天才”或原创能力。
[4] 这是一个很有效的辩驳。
[5] 这恐怕言不由衷,古代诗人的诗集非常看重作品的顺序,奥维德也是如此。Evans(1976)特别提醒我们,不要被奥维德的话欺骗,这三部诗集有一个清晰的对称结构,而且将它们放在一起发表,就改变了它们的私人书信性质,将它们变成了“公开信”。